Funkcje i zadania spedytora a jakość usług transportowych na współczesnym rynku w Polsce

Celem badań była identyfikacja mechanizmów funkcjonowania współczesnej spedycji jako integralnego elementu łańcuchów dostaw oraz diagnoza kluczowych obszarów problemowych wraz ze wskazaniem potencjalnych rozwiązań służących poprawie przejrzystości, stabilności i efektywności rynku transportowego. Analiza koncentrowała się na działalności spedytorów pełniących funkcję brokerów oraz na wpływie tego modelu na jakość usług, relacje z podwykonawcami i poziom satysfakcji klientów. Przyjęto hipotezę, iż coraz częściej spedytorzy działają wyłącznie jako pośrednicy, przepisując zlecenia transportowe i nie angażując się bezpośrednio w proces przewozowy, w ten sposób przyczyniając się do obniżenia jakości usług. W ramach badań przeprowadzono analizę uwarunkowań prawnych oraz badania empiryczne obejmujące wywiady eksperckie i ankietę. Uzyskane wyniki potwierdzają obserwowaną tendencję, zgodnie z którą spedytorzy często ograniczają swą rolę do pośrednictwa. Zjawisko to skutkuje utratą kontroli nad jakością usług, pozorną poprawą efektywności oraz spadkiem konkurencyjności rynku. Do głównych problemów zidentyfikowanych w badaniu należą: obniżenie jakości usług, wzrost kosztów działalności, problemy z płynnością finansową oraz niska kultura płatnicza. Zauważono również zróżnicowanie w postrzeganiu roli spedytora – młodsze kadry koncentrują się głównie na aspektach operacyjnych, podczas gdy pracownicy z większym doświadczeniem podkreślają znaczenie odpowiedzialności spedytora wobec klienta.

Bibliografia/References

Długołęcka, K., & Simiński P. (2015). Spedytor jako istotne ogniwo w łańcuchu dostaw. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach. Seria: Administracja i Zarządzanie, (105).

FIATA. (2019). FIATA Model rules for freight forwarding services. https://fiata.cdn.prismic.io/fiata/f0fd7596-7861-42f6-bfa3-157ffb3d0aaf_FIATA_Model_Rules_for_Freight_Forwarding_Services_2019.pdf

Gattorna, J. (2013). Dynamiczne łańcuchy dostaw. Eurologistics.

Kisperska-Moroń, D. (2003). Łańcuchy dostaw czy łańcuchy podaży? Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia, 37, 587–601.

Narayanan, V. G., & Raman, A. (2007). Efektywność łańcucha dostaw: kluczem może być zgodność celów i bodźców jego uczestników. W: Harvard Business Review. Zarządzanie łańcuchem dostaw (185–208). One Press Helion.

Polski Instytut Transportu Drogowego. (2025). Transport w Europie. Trendy. Dane. Analizy. Maj–lipiec 2025. (3).

Rześny-Cieplińska, J. (2011). Organizatorzy transportu. Rynki – operacje – strategie. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Schary, Ph. B., & Skjott-Larsen, T. (2002). Zarządzanie globalnym łańcuchem podaży. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Szczepaniak, T. (red.). (2002). Transport i spedycja w handlu zagranicznym. PWE.

TLP SpotData. (2025). Transport drogowy w Polsce 2024/2025. https://tlp.org.pl/wp-content/uploads/2025/01/transport_drogowy_w_polsce_2024_2025-1.pdf

Transcash. (2024). Indeks Finansowy Branży TSL. https://transcash.eu/wp-content/uploads/Indeks-Finansowy-Branzy-TSL-2024-2.pdf

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16, poz. 93 z późn. zm.).