Recykling odpadów budowlanych w świetle wyzwań środowiskowych

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie problematyki gospodarowania odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi (construction and demolition waste – CDW), szczególnie pochodzącymi z infrastruktury drogowej. Analiza została przeprowadzona w kontekście rosnących wyzwań środowiskowych, takich jak degradacja zasobów naturalnych, konieczność ponownego użycia materiałów odpadowych związanych z transformacją w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ/CE). W ramach opracowania przeanalizowano istotę zasad hierarchii postępowania z odpadami, gdzie recykling ma pierwszeństwo przed unieszkodliwianiem. W artykule zbadano również obecny stan prawny i technologiczny oraz wskazano kierunki działań, które pozwolą na efektywne i ekologiczne zagospodarowanie tej grupy odpadów.

Bibliografia/References

Duszyński, A., Bańkowski, W., & Horodecka, R. (2025). Wykorzystanie kruszywa z recyklingu betonowego i destruktu asfaltowego w górnych i dolnych warstwach konstrukcji nawierzchni drogowych oraz w ulepszonym podłożu. Instytut Badawczy Dróg i Mostów.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów. Dz.Urz.UE L 150, s. 109–140.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy. Dz.Urz.UE L 312 z 22.11.2008 r., s. 3–30 .

EAPA (European Asphalt Pavement Association). (b.d.). Recycling. https://eapa.org/recycling/

EAPA (European Asphalt Pavement Association). (2023). Asphalt in Figures 2023. https://eapa.org/asphalt-in-figures/ (dostęp: 28.08.2025).

European Commission. (b.d.-a). Buildings and construction. https://single-market-economy.ec.europa.eu/industry/sustainability/buildings-andconstruction_en

European Commission. (b.d.-b). Circular economy action plan. https://environment.ec.europa.eu/topics/circular-economy/first-circular-economy-action-plan_en

European Commission. (b.d.-c). Plan działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym – Monitorowanie. https://environment.ec.europa.eu/strategy/circular-economy-action-plan_en (dostęp: 14.07.2025).

European Commission. (2015). Closing the loop – An EU action plan for the Circular Economy (COM(2015) 614 final). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52015DC0614 (dostęp: 24.07.2025).

European Commission. (2022). Waste and recycling. Construction-and-demolition-waste. https://environment.ec.europa.eu/topics/waste-and-recycling/construction-and-demolition-waste_en. (dostęp: 18.11.2025).

Król, J. (2021). Nowe rozporządzenie w sprawie utraty statusu odpadów destruktu asfaltowego. Drogownictwo, (11-12), 328–334.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska. (b.d.). Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).

Mniszek, W., & Sadzik, A. (2012). Wtórne wykorzystanie destruktu asfaltowego do budowy dróg. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach, 1(8), 52–64.

Pawluczuk, E. (2012). Recykling na zimno. Broszura Polskiego Stowarzyszenia Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych (PSwNA).

Pismo z upoważnienia Ministra Środowiska – Anita Sowińska, Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Klimatu i Środowiska. (2024). Sygn. DGO-WO.050.11.2024.AS.

PN-EN 13108-8. (2016). Mieszanki mineralno-asfaltowe – Wymagania – Część 8: Destrukt asfaltowy. Polski Komitet Normalizacyjny.

Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. Dz.U. z 2020 r., poz. 10.

Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów. Dz.U. z 2020 r., poz. 1742.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 30 grudnia 2021 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków utraty statusu odpadów dla odpadów destruktu asfaltowego. Dz.U. z 2021 r., poz. 2468.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami. Dz.U. z 2015 r., poz. 796.

Sileryte, R., Sabbe, A., Bouzas, V., Meister, K., Wandl, A., & van Timmeren, A. (2022). European waste statistics data for a circular economy monitor: Opportunities and limitations from the Amsterdam Metropolitan Region. Journal of Cleaner Production, 358, 131767. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.131767

Siwowski, T. (b.d.). Budownictwo przyjazne środowisku naturalnemu i człowiekowi... (wypowiedź ekspercka).

Słaboński, P., & Stankiewicz, B. (b.d.). Recykling nawierzchni asfaltowych w świetle badań nad zwiększeniem udziału granulatu w MMA. Artykuł techniczny.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587, z późn. zm.