Dopuszczalność stosowania sankcji z zakresu Prawa upadłościowego wobec pracownika

W artykule przeanalizowano wypadki objęcia pracownika (rozumianego jako osoba zatrudniona w ramach umowy o pracę) sankcjami uregulowanymi w ustawie Prawo upa­dłościowe. Są to sankcje przewidziane na wypadek niewy­płacalności dłużnika będącego pracodawcą, jak również na wypadek jego upadłości. Na rozważaną problematykę składają się: bezskuteczność wynagrodzenia osoby zarzą­dzającej, odpowiedzialność cywilna (odszkodowawcza), zakaz działalności gospodarczej, odpowiedzialność karna i środki przymusu możliwe do stosowania w toku postę­powania upadłościowego. Ustawodawca dopuszcza zasto­sowanie tych sankcji wobec pracownika nie jako zasadę, lecz jako wyjątek – odnoszący się do tych spośród pracow­ników, którzy pełnią funkcje związane z zarządzaniem – motywowany koniecznością ochrony wierzycieli i w ogóle prawidłowości funkcjonowania obrotu gospodarczego.

Bibliografia/References

Adamus, R. (2010). Bezskuteczność i zaskarżanie czynności prawnych upadłego. Komentarz. C.H.Beck.

Adamus, R. (2013). Koszty funkcjonowania organów upadłego a wynagrodzenie ze stosunku pracy, Monitor Prawa Pracy, 8, 403–407.

Adamus, R. (2016). Prawo upadłościowe. Komentarz. C.H.Beck.

Dadańska, K.A. (2006). Działanie osoby prawnej. C.H.Beck.

Duraj, T. (2022). Rezygnacja z pracowniczego statusu członków zarządu spółek kapitałowych na gruncie ustawy z 9.06.2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami – krok w dobrym kierunku. W: K. Rączka, B. Godlewska-Bujok, E. Ma­niewska, W. Ostaszewski, M. Raczkowski, A. Ziętek-Capiga (red.), Między ideowością a pragmatyzmem – tworzenie, wykładnia i stosowanie prawa. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Małgorzacie Gersdorf. Wolters Kluwer.

Florek, P., Pisarczyk, Ł. (2025), Prawo pracy. Wolters Kluwer.

Gburzyńska-Dulewicz, A. (2006). Pozycja prawna zarządu i członków zarządu spółek kapitałowych. C.H.Beck.

Gnys, A. (2017). W: A. Machowska (red.), Prawo restrukturyzacyjne i upadłościowe. Zagadnienia praktyczne. Wolters Kluwer.

Godlewska-Bujok, B., Muszalski W. (2024). W: W. Muszalski, K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Legalis.

Gujski, W., Zdebiak D.J. (2021). Kontrakty menedżerskie i inne umowy cywilnoprawne o świadczenie pracy. Wzory. Wolters Kluwer Polska.

Gurgul, S. (2020), Prawo upadłościowe. Komentarz. Legalis.

Gurynow, A. (2016). Nowelizacja prawa upadłościowego a stosunek pracy. Monitor Prawa Pracy, 8, 407–411.

Jakubecki, A. (2010). W: A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz. Wolters Kluwer.

Janda, P. (2017). Prawo upadłościowe. Komentarz. Wolters Kluwer.

Kuglarz, P., Kaliński, M. (2022). Odpowiedzialność menedżerów w sytuacji niewypłacalności spółki w kontekście prawa holdingowego. Doradca Restrukturyzacyjny, 2, 59–65.

Koczur, S. (2015). Prawnopracowniczy status członka zarządu spółki kapitałowej w kontekście dwoistości norm prawa pracy i prawa handlowego. Oficyna Wydawnicza AFM.

Korus, P. (2023). W: A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Legalis.

Latos-Miłkowska, M. (2020). Status prawny członka zarządu spółki kapitałowej w świetle ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 4, 18–23. DOI: 10.33226/0032-6186.2020.4.3

Latos-Miłkowska, M., Gurynow-Pulkowska A. (2022). Ochrona roszczeń pracowniczych w razie upadłości konsumenckiej. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej, 1, 59–71.

Machowska, A. (2017). Skutki postępowań insolwencyjnych dla poszczególnych aspektów działalności dłużnika/upadłego. W: A. Machowska (red.), Prawo restrukturyzacyjne i upadłościowe. Zagadnienia praktyczne. Warszawa. 2017.

Mikuła, M. (2022). W: J. Glumińska-Pawlic (red.), Odpowiedzialność osób zarządzających podmiotami gospodarczymi. Wolters Kluwer.

Morawska, S. (2013). Przedsiębiorca w obliczu upadłości. Diagnoza i propozycje zmian systemu instytucjonalnego w Polsce. Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.

Morawska, S., Czapracka, A. (2013). Instytucja upadłości a odpowiedzialność menedżerów – badanie polskiej praktyki sądowej na tle rozwią­zań w krajach Unii Europejskiej. W: E. Mączyńska (red.) Procesy upadłościowe i naprawcze w Polsce na tle doświadczeń Unii Europejskiej. Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.

Mrówczyński, M. (2016). Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w świetle nowych regulacji Prawa upadłościowego. Palestra, 7–8, 15–26.

Mrówczyński, M. (2019). Uczestnicy postępowania upadłościowego. Wolters Kluwer.

Mrówczyński, M. (2012). Postępowanie nieprocesowe w sprawach zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Difin.

Mróz, T., Opalski, A., Promińska, U. (2023). W: W. J. Katner (red.), System prawa prywatnego, t. 9, Prawo zobowiązań – umowy nienazwane. C.H.Beck.

Nowacki, A. (2023). Bezskuteczność wynagrodzenia zarządzającego lub nadzorującego wobec masy upadłości. Przegląd Ustawodawstw a Gospodarczego, 1, 19–27.

Opalski, A. (2018). W: A. Opalski (red.), Kodeks spółek handlowych, t. IIA. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226. Legalis.

Osajda, K. (2014). Niewypłacalność spółki z o.o. Odpowiedzialność członków zarządu wobec jej wierzycieli. LexisNexis.

Osowski, W. (2014). Ochronna funkcja prawa pracy wobec upadłościowej restrukturyzacji zatrudnienia. W: J. Wojtyła, A. Witosz (red.), Prawo a gospodarka. Zagadnienia ekonomiczne i prawne. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Pabis, R. (2004). W: J. Bieniak i in., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Legalis.

Suknarowska-Drzewiecka, E. (2023). W: K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Legalis.

Szanciło, T. (2013). Postępowanie w sprawie orzekania zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, Warszawa. https://iws.gov.pl.

Szymczak, D. (2012). Środki przymusu stosowane wobec reprezentanta upadłego i inne instrumenty wymuszania obowiązków upadłego. Fenix, 3, 8–14.

Świątkowski, A. M. (2018), Kodeks pracy. Komentarz. Legalis.

Tomanek, A. (2005). Ograniczanie nadmiernych wynagrodzeń kadry menedżerskiej. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 5, 14–22.

Tomanek, A. (2012). Stosunki pracy w razie likwidacji i upadłości pracodawcy. Difin.

Trzebiński, J. (2004). Odpowiedzialność organizacyjna wspólników i członków organów spółek kapitałowych. C.H.Beck.

Weber, M. (2013). Redukcja wynagrodzenia członka zarządu upadłej spółki na tle innych sankcji za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Monitor Prawniczy, 14, 746–755.

Wiórek, P. M. (2015). Ochrona wierzycieli spółki z o.o. poprzez konstrukcję faktycznego członka zarządu, „Osiemdziesiąt lat polskiego prawa handlowego, Przegląd Prawa i Administracji” nr CI. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wiórek, P. M. (2016). Ochrona wierzycieli spółki z o.o. poprzez osobistą odpowiedzialność jej wspólników. Koncepcja odpowiedzialności przebija­jącej i nadużycia formy prawnej spółki w prawie niemieckim i polskim. Uniwersytet Wrocławski. E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa.

Witosz, A. J. (2017). W: A. J. Witosz (red.) Prawo upadłościowe. Komentarz. Wolters Kluwer.

Zawłocki, R. (2018). W: R. Zawłocki (red.), System prawa handlowego, t. 10, Prawo karne gospodarcze. C.H. Beck.

Zienkiewicz, D. (2003). W: D. Zienkiewicz (red.), Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz. C.H.Beck.

Zienkiewicz, D. (2012). Upadły a reprezentant upadłego. W: P. Grzegorczyk, K. Knoppek, M. Walasik (red.), Proces cywilny. Nauka – kodyfi­kacja – praktyka. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Feliksowi Zedlerowi. Wolters Kluwer Polska.

Zimmerman, P. (2002). Art. 172 Prawa upadłościowego – potrzebny, ale niezgodny z Konstytucją. Przegląd Prawa Handlowego, 6, 30–34.

Zimmerman, P. (2024). Prawo upadłościowe. Komentarz. Legalis.