Dyrektywa w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych: problemy z transpozycją w optyce kurierów i kierowców

Artykuł relacjonuje wyniki dużego ogólnopolskiego ba­dania kurierów i kierowców wykonujących zlecenia za po­średnictwem platform cyfrowych (próba 3765 osób). Bada­nie zostało wykonane w pierwszych miesiącach 2025 r. we współpracy z jednym z największych partnerów flotowych w Polsce. Umieszczając badanie w kontekście dyrektywy 2024/2831 w sprawie poprawy warunków pracy pracowni­ków platform, artykuł próbuje odpowiedzieć na pytanie o możliwe bariery w jej wdrażaniu w polskim kontekście instytucjonalnym. Opierając się na opiniach osób wykonu­jących zlecenia za pomocą platform autorzy wskazują na duże przywiązanie większości z nich do elastyczności, jaką zapewnia praca za pośrednictwem platformy. Przyglądając się krytycznie tym opiniom autorzy starają się umieścić je w kontekście autonomii pracowniczej, która jest pojęciem bardziej zorientowanym na dobrostan pracownika niż elastyczność. Widziana w ten sposób swoboda wyboru go­dzin pracy okazuje się wyborem limitowanym i związanym z określonymi kosztami. Jednym z kosztów jest ogranicze­nie możliwości uzyskiwania wysokich dochodów. Kierowcy i kurierzy korzystający ze swobody wyboru godzin pracy (ale już nie konkretnych zleceń) nie są motywowani wyso­kimi zarobkami. Zakładają wręcz, że utrzymanie się z tego zajęcia jest wówczas trudne.

Bibliografia/References

Ashforth, B. E., Kreiner, G. E., & Fugate, M. (2000). All in a Day’s Work: Boundaries and Micro Role Transitions, Academy of Management Review, 25(3), 472–491.

De Groen, W., Kilhoffer, Z., Westhoff, L., Postica, D., & Shamsfakhr, F. (2021). Digital labour platforms in the EU: Mapping and business models. Directorate-General for Employment, Social Affairs and Inclusion, European Commission.

De Stefano, V. (2015). The rise of the ‘just-in-time workforce’: On-demand work, crowdwork and labour protection in the ‘gig economy’. Conditions of Work and Employment Series, 71. International Labour Organization.

Dolado, J. J., Jáñez, Á., & Wellschmied, F. (2025). Riders on the Storm: Labour-market effects of Spain’s Riders’ Law. IZA Discussion Paper, No. 17740.

Furåker, B., Håkansson, K., & Karlsson, J. C. (2007). Flexibility and stability in working life. Palgrave Macmillan.

Gandini, A. (2019). Labour process theory and the gig economy. Human Relations, 72(6), 1039–1056.

Główny Urząd Statystyczny. (2024). Wykonujący pracę na podstawie umów zlecenia i pokrewnych w Polsce w czerwcu 2024 r. Prace ekspery­mentalne. GUS.

Gomes, B. (2022). The French platform workers: a thwarted path to the third status. Italian Labour Law e-Journal, 15(1), 143–149.

Huws, U., Spencer, N. H., Syrdal, D. S., & Holts, K. (2017). Work in the European gig economy: Research results from the UK, Sweden, Germa­ny, Austria, the Netherlands, Switzerland and Italy. Foundation of European Progressive Studies and UNI Europa.

Jonsson, D. (2007). Flexibility, stability and related concepts. In: B. Furåker, K. Håkansson, & J. C. Karlsson (Eds.), Flexibility and stability in working life. Palgrave Macmillan.

Komisja Europejska. (2021). Proposal for a directive of the European Parliament and of the Council on improving working conditions in platform work (Text with EEA relevance) 2021/0414(COD) [Version for Trilogue on 11 July 2023].

Kowalik, Z., Lewandowski, P., & Kaczmarczyk, P. (2024). Job Quality Gaps Between Migrant and Native Platform Workers: Evidence from Poland. New Technology, Work and Employment. First published: 15 December 2024, https://doi.org/10.1111/ntwe.12322

Pawłowska, Z., et al. (2025). A Study of Working Conditions in Platform Work (Poland). Sustainability, 17(14), 6536. https://doi.org/10.3390/ su17146536

Pisani, G. (2023). The employee paradigm towards proof of work via digital platforms: The situation of Italian platform workers, Oñati Socio-Legal Series, 13(6), 1903–1925.

Polkowska, D. (2025). Rola partnerów flotowych w ewolucji pracy platformowej w Polsce: Profesjonalizacja zawodu kierowcy aplikacji. Studia Socjologiczne, 1(256), 109–133.

Rapacki, R. (Ed.). (2019). Kapitalizm patchworkowy w Polsce i krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Stone, K. V. W., & Arthurs, H. (Eds.). (2013). After the standard contract of employment: Innovations for regulatory design. Russell Sage Foun­dation Press.

Thompson, P., & Smith, C. (2024). Labour process theory: In and beyond the core: Continuities, challenges, and choices. Work in the Global Economy, 4(2), 145–169.

Todolí-Signes, A., (2021). Spanish Riders Law and the Right to be Informed About the Algorithm (September 3, 2021). European Labour Law Journal 1–4, Dostępne na: https://ssrn.com/abstract=3916688

Vallas, S. P., & Schor, J. B. (2020). What do platforms do? Understanding the gig economy. Annual Review of Sociology, 46, 273–294.

Wilkinson, A., Dundon, T., Mowbray, P., & Brooks, S. (Eds.). (2022). Missing voice? Worker voice and social dialogue in the platform economy. Edward Elgar.

Wood, A. J. (2016). Flexible scheduling, degradation of job quality and barriers to collective voice. Human Relations, 69(10), 1989–2010.