O dyferencjacji wewnątrz grupy stosunków służbowych w kontekście uprawnień socjalnych funkcjonariuszy służb zmilitaryzowanych

Aby zrównoważyć obciążenia wynikające z podległości służ­bowej i wielu obowiązków, ustawodawca przyznał funkcjo­nariuszom i żołnierzom zawodowym szczególne uprawnie­nia, w tym o charakterze socjalnym. Świadczenia socjalne żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb zmilitaryzo­wanych można podzielić na: mieszkaniowe, zwrot kosztów przejazdu, zasiłki, zapomogi i dopłaty celowe (do wypo­czynku, leczenia, korzystania z różnych form działalności kulturalno-oświatowej). Zmiany wprowadzone ustawą nowelizacyjną z 12 września 2025 r. wpłyną pozytywnie na sytuację finansową i mieszkaniową funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służ­by Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Ochrony Państwa. Stanowią krok ku zmniejszeniu dyferencjacji między żoł­nierzami zawodowymi a funkcjonariuszami wybranych służb zmilitaryzowanych, której nie wszystkie przejawy są uzasadnione. Wspomniana nowelizacja skutkuje jednak powstaniem nowych różnic. Zmianami nie zostali bowiem objęci funkcjonariusze Służby Więziennej, Służby Celno­-Skarbowej, Straży Marszałkowskiej i Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Cel artykułu sprowadza się do oceny zasadności różnic w statusie funkcjonariuszy poszczegól­nych służb zmilitaryzowanych w zakresie uprawnień socjal­nych, a zwłaszcza świadczeń mieszkaniowych.

Bibliografia/References

Baran, K.W., Szustakiewicz, P. & Ura E. (2023). System Prawa Pracy. Tom 12. Zatrudnienie administracyjnoprawne. Wolters Kluwer.

Borysiak, W. & Bosek, L. (2016). Komentarz do art. 32 Konstytucji RP. W: M. Safjan, L. Bosek (Red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Legalis.

Czechowski, M. (2016). Prawny charakter zatrudnienia żołnierzy zawodowych. Wydawnictwo Adam Marszałek.

Czechowski, M. (2016a). Dyferencjacja wewnątrz grupy stosunków służbowych – żołnierze zawodowi a funkcjonariusze formacji umunduro­wanych i specjalnych. Wojskowy Przegląd Prawniczy (4).

Czechowski, M. (2018). Zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy formacji umundurowanych i specjalnych w świetle tzw. ustawy dezubeki­zacyjnej z 2016 r. Wybrane zagadnienia. Praca i Zabezpieczenie Społeczne (9).

Gabriūnaitė, U. & Adamonienė, R. (2025). Problems of the motivation and incentive system for officers of law enforcement institutitons. Public Security and Public Order (2).

Gacek, P. (2018). Stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego o nawiązaniu, zmianie albo rozwiązania stosunku służbowego. Państwo i Prawo (8).

Grześków, M. (2020). Nawiązywanie stosunków zatrudnienia w służbach zmilitaryzowanych. C.H.Beck.

Kuczyński, T., Mazurczak-Jasińska, E. & Stelina, J. (2011). Stosunek służbowy. W: R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (Red.), System Prawa Administracyjnego, t. 11, C.H.Beck.

Liwo, M. (2017). Nabór do służb mundurowych. W: S. Płażek (Red.), Nabory i konkursy w służbie publicznej. Wolters Kluwer.

Maciejko, W. & Szustakiewicz, P. (Red.), (2015). Stosunek służbowy w formacjach mundurowych. C.H. Beck.

Szustakiewicz, P. (2019). Zagadnienie unifikacji przepisów regulujących stosunek służbowy funkcjonariuszy służb mundurowych. Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego (21).

Szustakiewicz, P. (2012). Stosunki służbowe funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych jako sprawa administracyjna. Difin.

Wieczorek, M. (2017). Charakter prawny stosunków służbowych funkcjonariuszy służb mundurowych. Wydawnictwo Adam Marszałek.

Wieczorek, M. (2024). Uprawnienia socjalne. W: K.W. Baran, J. Dobkowski, W. Witoszko (Red.), Zatrudnienie funkcjonariuszy publicznych na podstawie stosunku służbowego. Wolters Kluwer.