Skutki zaliczenia okresów aktywności zawodowej do stażu pracy na gruncie art. 302¹ k.p. – polemika z tezą o wstecznym oraz jednorazowym nabyciu prawa do świadczeń pracowniczych w sektorze publicznym z dniem 1 stycznia 2026 r.

Artykuł dotyczy skutków zaliczania okresów aktywności za­wodowej do stażu pracy na podstawie art. 3021 k.p., wpro­wadzonego ustawą z 26 września 2025 r., w przypadkach, w których zastosowanie nowych zasad prowadziłoby do uznania, że wymagany staż został osiągnięty jeszcze przed wejściem tej ustawy w życie. Analizie poddano możliwość przyjęcia, że uwzględnienie okresów prowadzenia działalno­ści gospodarczej, wykonywania umów cywilnoprawnych lub innych podlegających zaliczeniu form aktywności zawodo­wej może skutkować wstecznym nabyciem świadczeń uzależ­nionych od stażu albo ich jednorazowym nabyciem z dniem 1 stycznia 2026 r. Autor odrzuca te poglądy, wskazując, że art. 6 ustawy nowelizującej nie stanowi podstawy ani do wstecznego nabycia prawa, ani do jego samodzielnego na­bycia z dniem wejścia tej ustawy w życie. Nabycie świadcze­nia wymaga bowiem łącznego wystąpienia normy wiążącej określony staż z danym uprawnieniem oraz normy nakazu­jącej zaliczenie danego okresu do tego stażu. Późniejsze na­danie określonemu okresowi aktywności znaczenia praw­nego nie prowadzi zatem per se do powstania roszczeń za okres poprzedzający wejście w życie nowych przepisów.

Bibliografia/References

Grzesik-Kulesza, M. (2024). Zasada lex retro non agit w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 6, https:// doi.org/10.15804/ppk.2024.06.06

Jantowski, L. (2025). Komentarz do art. 120 k.c. W: M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany. LEX/el.

Jaśkowski, K., & Maniewska, E. (2026). Art. 302¹. W: K. Jaśkowski & E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy. LEX/el.

Kulig, K. (2026). Wliczanie do okresu zatrudnienia innych okresów aktywności zawodowej i jego wpływ na uprawnienia pracowników sądów i prokuratur, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (7). DOI 10.33226/0032-6186.2026.7.7

Rycak, A. (2016). Komentarz do art. 38. W: M. Rycak, J. Stelina, J. Stępień, & A. Rycak (red.), Ustawa o pracownikach samorządowych. Komentarz. LEX/el.

Stelina, J. (2025). Art. 302¹ [Okresy zatrudnienia, pozarolnicza działalność, współpraca]. W: A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, Legalis.

Tobor, Z. (2016). Rola materiałów legislacyjnych w porządku prawnym. Przegląd Prawa i Administracji, 104.

Walczak, K. (2021). Komentarz do art. 91. W: K. W. Baran (red.), Ustawa o służbie cywilnej. Komentarz. LEX/el.