Business judgment rule w prawie i orzecznictwie stanu Delaware

Celem artykułu jest przedstawienie i ocena zasady biznesowego osądu (business judgment rule, BJR) w prawie i orzecznictwie stanu Delaware jako jednej z kluczowych instytucji prawa korporacyjnego o znaczeniu praktycznym, normatywnym i gospodarczym. W opracowaniu omówiono strukturę normatywną BJR, przesłanki jej zastosowania oraz funkcję ochrony decyzyjnej zarządzających, która determinuje podejmowanie ryzyka, w tym radykalnego. W artykule wykorzystano metodę dogmatyczno- prawną i egzegezę prawa w celu systematyzacji dorobku orzeczniczego i normatywnego stanu Delaware. Uwzględniono także literaturę amerykańską z obszaru prawa korporacyjnego, jak również zarządzania i ekonomii, co pozwoliło ukazać istotę komplementarnego związku między BJR a praktyką corporate governance i compliance. W następstwie oceny BJR ustalono, że stanowi ona dynamiczną doktrynę równoważącą swobodę decyzyjną zarządzających z ich odpowiedzialnością, która nie tylko kształtuje praktykę ładu korporacyjnego, ale także wpływa na stabilność i przewidywalność prawa oraz otoczenia gospodarczego stanu Delaware, aż wreszcie oddziałuje na rozwój innowacyjnej gospodarki amerykańskiej.

Bibliografia/References

Aman, T. M. (2011). Cost-benefit analysis of the business judgment rule: A critique in light of the financial meltdown. Albany Law Review, 74(1), 1–45.

Bainbridge, S. M. (2002). Corporation Law and Economics. Foundation Press.

Bainbridge, S. M. (2015). Corporate Law (3rd ed.). Foundation Press.

Bainbridge, S. M. (2019). The business judgment rule as abstention doctrine. Vanderbilt Law Review, 57(1), 83–130.

Bishop, C. G. (2006). A good faith revival of fair care liability in business organization law. Tulsa Law Review, 41, 477.

Black L. S., Jr. (2007). Why corporations choose Delaware. Delaware Department of State, Division of Corporations. https://corpfiles.delaware.gov/pdfs/whycorporations_english.pdf

Block D. J., Barton N. E., & Radin S. A. (1998). The Business Judgment Rule: Fiduciary Duties of Corporate Directors. Tom 1. Aspen Law & Business.

Błaszczyk, P. (2012). Koncepcja „biznesowej oceny sytuacji” na tle prawa polskiego (uwagi de lege lata i de lege ferenda). Państwo i Prawo, (3), 75–88.

Brejdak, J. (2021). Czy prezes spółki powinien być filozofem? O zasadzie business judgment rule, która doczekała się swojej kodyfikacji w Polsce. Prawo i Więź, (4), 257–262. https://doi.org/10.36128/priw.vi38.172

Brodsky, E., & Adamski, M. P. (2011). Law of Corporate Officers and Directors: Rights, Duties, and Liabilities. West.

Brudney, VS., & Clark, R. C. (1981). A new look at corporate opportunities. Harvard Law Review, 94, 997–1062.

Bullock, J. W. (2023). Delaware Division of Corporations: 2023 Annual Report. https://corpfiles.delaware.gov/Annual-Reports/Division-of-Corporations-2023-Annual-Report.pdf

Carney, W. J., Shepherd, G. B., & Shepherd Bailey, J. (2012). Lawyers, ignorance, and the dominance of delaware corporate law. Harvard Business Law Review, 2, 124–150.

Cunningham, L. (2024). Delaware corporate law debate feeds a robust and balanced system. Bloomberg Law. https://news.bloomberglaw.com/us-law-week/delaware-corporate-law-debate-feeds-a-robust-and-balanced-system

Delaware.gov. (b.d.). Facts and Myths, Delaware Corporate Law. https://corplaw.delaware.gov/facts-and-myths.

Despotović, D. (2010). Fiduciary duties and the business judgment rule (with the Emphasis on the Citigroup Case) [master thesis LL.M]. International Business Law. University of Tilburg. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1639338

Eisenberg, M. A. (1990). The duty of care of corporate directors and officers. University of Pittsburgh Law Review, 51, 945–972.

Eisenberg, M. A. (1999). Corporate law and social norms. Columbia Law Review, 99(5), 1253–1292. https://doi.org/10.2307/1123456

Fisch, J. E. (2000). The peculiar role of the Delaware courts in the competition for corporate charters. University of Cincinnati Law Review, 68, 1061–1100.

Gevurtz, F. A. (1994). The business judgment rule: Meaningless verbiage or misguided notion? California Law Review, 67, 336–337.

Gold, A. S. (2007). A decision theory approach to the business judgment rule: Reflections on Disney, Good faith, and judicial uncertainty. Maryland Law Review, 66(2), 432–434.

Goodwin, S. (2024). The lone star docket: How the Texas Business Court will shape the corporate landscape. SMU Cox School of Business Research. Paper No. 24-14, 1–99.

Hamermesh, L. A., & Strine, L. E., Jr (2019). Fiduciary principles and Delaware corporation law: Searching for the optimal balance by understanding that the world is not. W: E. J. Criddle, P. B. Miller, & R. H. Sitkoff (Eds.), The Oxford Handbook of Fiduciary Law (871–872). Oxford University Press.

Hecker, E. W., Jr. (2013). Fiduciary duties in business entities revisited. Kansas Law Review, 61, 923–981.

Holland, R. J. (2009). Delaware directors’ fiduciary duties: The focus on loyalty. University of Pennsylvania Journal of Business Law, 11, 675–701.

Jacobs, J. B. (2015). Fifty years of corporate law evolution: A Delaware judge’s retrospective. Harvard Business Law Review, 5(2), 141–172.

Kucharski, B. (2023). Business judgement rule – kwestia bezprawności czy winy. Przegląd Prawa Handlowego. (10), 51–56.

Libson, A., & Parchomovsky, G. (2022). Are all risks created equal? Rethinking the distinction between legal and business risk in corporate law. University of Pennsylvania Carey Law School. Research Paper No. 22-10, 1614–1617.

Lizak, R. (2025). Business Judgement Rule in Delaware corporation law and Polish company law – a comparative study. Journal of Polish-Georgian Law, (5). 94–111.

Lizak, R. (2025). O komplementarnym związku między Business Judgement Rule w prawie stanu Delaware a wytycznymi U.S. Department of Justice w zakresie Korporacyjnych Programów Compliance. Annales Pomorienses. Ius, 4, 112–131.

Łatała-Kremer, A. (2023). Odpowiedzialność cywilna członków organów spółki akcyjnej za decyzje gospodarcze względem spółki w perspektywie prawnoporównawczej. C.H.Beck.

Manne, H. G. (1967). Our two corporation systems: Law and economics. Virginia Law Review, 259(2), 270.

McMillan, L. (2013). The Business Judgment Rule as an Immunity Doctrine. William & Mary Business Law Review, 4(2), 521–574.

Opalski, A., & Oplustil, K. (2013). Jeszcze w sprawie odpowiedzialności członków organów spółek kapitałowych. Przegląd Prawa Handlowego, (12), 26–29.

Rock, E. B. (1997). Saints and sinners: How does Delaware corporate law work? UCLA Law Review, 44, 1009.

Roe, M. J. (2003). Delaware’s competition. Harvard Law Review, 117, 590–646.

Seligman, J. (1976). A brief history of Delaware’s general corporation law of 1899. Delaware Journal of Corporate Law, 1(2), 249–287.

Sharfman, B. S. (2017). The importance of the business judgment rule. New York University Journal of Law and Business, 14, 29. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2888052

Skeel, D. A., Jr. (2001). Shaming in corporate law. University of Pennsylvania Law Review, 149, 1811.

Sokell, K., & Weires, C. (2025). Business law in the ring: Nevada’s Rebel Rules versus Delaware’s Corporate Crown. Nevada Law Journal Forum. 9, 1, 1–47. https://scholars.law.unlvs.edu/nljforum/vol9/iss1/1

Stout, L. A. (2003). On the proper motives of corporate directors (or, why you don’t want to invite homo economicus to join your board). Cornell Law Faculty Publications, (763), 6.

Strine, L. E., Jr. (2002). The inescapably empirical foundation of the common law of corporations. Delaware Journal of Corporate Law, 27, 499–524.

Summers, R. S. (1968). “Good faith” in general contract law and the sales provisions of the uniform commercial code. Virginia Law Review, 54(2), 195–267.

Szumański, A., Kwaśnicki, R. L., & Ostrowski, F. (2022). Kodeks spółek handlowych. Komentarz do zmian (tzw. prawo holdingowe). C.H.Beck.

Trebilcock, M. J. (1969). The liability of company directors for negligence. The Modern Law Review, 32(5), 499–515. https://www.jstor.org/stable/1094241

Veasey, E. N. (1998). Economic rationale for judicial decision making in corporate law. Business Lawyer, 53, 693–694.

Velasco, J. (2015). A Defense of the corporate law duty of care. The Journal of Corporation Law. 40, 671.

Weinberg, J. D. (2015). Delaware Court strengthens protections for independent directors. Harvard Law School Forum on Corporate Governance. https://corpgovs.law.harvard.edu/2015/05/20/delaware-court-strengthens-protections-for-independent-directors