Dopuszczalność zabudowy gruntów leśnych budynkami realizującymi funkcje mieszkalne
Lasy jako składnik środowiska naturalnego stanowią dobro powszechne, wymagające należytej ochrony zarówno z uwagi na ich walory użytkowe, jak i ze względu na konieczność zachowania ich wartości w stanie co najmniej niepogorszonym dla przyszłych pokoleń. Jednym z przejawów ochrony gruntów leśnych jest ograniczenie zmiany ich przeznaczenia na cele nierolne i nieleśne, wynikające z ustawy z 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a ponadto ratio legis ustawy z 28.09.1991 r. o lasach. Celem niniejszej publikacji jest odpowiedź na pytanie, czy istnieje w polskim prawie norma jednoznacznie wykluczająca zabudowę gruntu leśnego, czy też ustawodawca przewiduje prawo do zabudowy gruntu leśnego, a jeśli tak – jakim podlega ono ograniczeniom i w konsekwencji, jakie obiekty spełniające funkcję mieszkalną można posadowić na gruncie leśnym. Za metodę badawczą obrano metodę deskryptywną, historyczną oraz aksjologiczną. Rozważania rozpoczęto od wyjaśnienia założeń ochrony gruntów leśnych. W dalszej części publikacji dokonano wykładni pojęcia gruntu leśnego oraz lasu. Właściwa część analizy omawia regulacje prawne odnoszące się do budowy na gruntach leśnych budynków mieszkalnych spełniających potrzeby gospodarki leśnej, wzbogacając je o uwagi wynikające z praktyki realizacji procesów inwestycyjnych. Publikację zwieńczają wnioski końcowe stanowiące zbiór wytycznych dla organów stosujących prawo przy wydawaniu rozstrzygnięć dotyczących posadowienia na gruntach leśnych budynków mieszkalnych.
Bibliografia
Bibliografia/References
Literatura/Literature
Bieluk, J. (2015). W: J. Bieluk, & D. Łobos-Kotowska (red.), Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Komentarz. Legalis.
Bieluk, J., & Leśkiewicz, K. (2017). Ustawa o lasach. Komentarz. C.H.Beck.
Biernacki, P., & Mikołajczyk, G. (2016). Prawo pierwokupu oraz prawo nabycia przysługujące Skarbowi Państwa na podstawie ustawy o lasach. Rejent, (10).
Czuryk, M. (2009). Zadania organów administracji publicznej w zakresie ochrony środowiska. Rocznik Naukowy Wydziału Zarządzania w Ciechanowie, 3(3-4). 41–59.
Danecka, D., & Radecki, W. (2021). Ustawa o lasach. Komentarz. LEX.
Geszprych, M. (2011). Identyfikacja lasu i indywidualnego gospodarstwa leśnego w polskim systemie prawnym – uwagi de lege lata i de lege ferenda. Przegląd Prawa Ochrony Środowiska, (2).
Korzeniowski, P. (2012). Cele i funkcje ochrony prawnej gruntów rolnych i leśnych. Prawo i Środowisko, (3).
Kremer, E. (1997). Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 r. Przegląd Sejmowy, (5).
Panek, M. (2018a). Zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomości, (7).
Panek, M. (2018b). Zmiana przeznaczenia gruntu leśnego na grunt rolny bez przeprowadzania procedury odlesienia. Nieruchomości, (8).
Podolak, M. (2004). Polityka ekologiczna Polski w okresie transformacji. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.
Rakoczy, B. (2011). Ustawa o lasach. Komentarz. LEX.
Rakoczy, B. (2015). Stan badań nad polskim prawem leśnym. Studia z Zakresu Prawa, Administracji i Zarządzania, 7.
Światowa Komisja do spraw Środowiska i Rozwoju. (1991). Nasza wspólna przyszłość. Raport Światowej Komisji do spraw Środowiska i Rozwoju (tłum. U. Grzelońska & E. Kolankowska). Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Tybulski, W. (2004). Etyka środowiskowa i jej stan w Polsce. W: Z. Bukowski (red.), Księga pamiątkowa profesora Ryszarda Paczuskiego. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”.
Zalewski, M. A. (2002). Przeniesienie własności lasu. W: R. Budzinowski, & A. Zieliński (red.), Prawo rolne. Problemy teorii i praktyki. Wydawnictwo Stowarzyszenia Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej – Rejent.
Akty prawne/Legal acts
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r., Dz.U. nr 78, poz. 483, ze zm.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 9.01.2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, Dz.U. z 2012 r., poz. 125.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21.07.2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, Dz.U. z 2021 r., poz. 1368.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 30.12.1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), Dz.U. nr 112, poz. 1316, ze zm.
Ustawa z 24.03.1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, Dz.U. z 2017 r., poz. 2278, ze zm.
Ustawa z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny, Dz.U. z 2023 r., poz. 1610, ze zm.
Ustawa z 26.10.1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów, Dz.U. nr 27, poz. 249, ze zm.
Ustawa z 26.03.1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Dz.U. nr 11, poz. 79, ze zm.
Ustawa z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz.U. z 2023 r., poz. 1752.
Ustawa z 28.09.1991 r. o lasach, Dz.U. z 2023, poz. 1356, ze zm.
Ustawa z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane, Dz.U. z 2021 r., poz. 1390, ze zm.
Ustawa z 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Dz.U. z 2024 r., poz. 82.
Ustawa z 6.07.2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, Dz.U. z 2018 r., poz. 1235, ze zm.
Orzecznictwo/Judgments
Uchwała NSA z 3.02.1997 r., OPS 13/96, ONSA 1997 nr 3, poz. 105.
Wyrok NSA z 23.04.2014 r., II OSK 2898/12, Legalis nr 952000.
Wyrok NSA z 18.09.2014 r., II OSK 686/13, Legalis nr 1411986.
Wyrok NSA z 3.09.2015 r., II OSK 64/14, LEX nr 1918770.
Wyrok NSA z 2.10.2015 r., II OSK 308/14, LEX nr 2002652.
Wyrok NSA z 24.05.2016 r., II OSK 2264/14, LEX nr 2108473.
Wyrok NSA z 29.11.2017 r., II OSK 557/16, LEX nr 2468181.
Wyrok NSA z 17.01.2019 r., II OSK 219/17, Legalis nr 1881376.
Wyrok NSA z 18.12.2019 r., I OSK 1092/18, LEX nr 2799482.
Wyrok NSA z 23.09.2020 r., II OSK 1386/20, LEX nr 3116998.
Wyrok SA w Łodzi z 31.08.2020 r., I ACa 638/19, OSA 2021, nr 3, poz. 168.
Wyrok SA w Rzeszowie z 29.10.2019 r., I ACa 232/18, Legalis nr 2530846.
Wyrok SN z 6.05.1998 r., II CKN 735/97, LEX nr 1224959.
Wyrok WSA w Krakowie z 5.12.2012 r., II SA/Kr 1395/12, Legalis nr 827948.
Wyrok WSA w Krakowie z 31.05.2019 r., II SA/Kr 414/19, LEX nr 2687976.
Wyrok WSA w Poznaniu z 14.07.2011 r., IV SA/Po 353/11, LEX nr 1154846.
Wyrok WSA w Poznaniu z 17.01.2018 r., IV SA/Po 946/17, LEX nr 2436412.
Wyrok WSA w Warszawie z 12.02.2007 r., IV SA/WA 2354/06, Legalis nr 281358.
Wyrok WSA w Warszawie z 18.11.2021 r., IV SA/Wa 1105/21, Legalis nr 2663261.
Źródła internetowe/Online sources
Informator w sprawie realizacji inwestycji i remontów budowlanych w Lasach Państwowych. (2001). https://torun.torun.lasy.gov.pl/documents/
427100/0/Informator+w+sprawie+realizacji+inwestycji+i+remont%C3%B3w+budowlanych+w+PGL+LP.pdf/55113cd2-9432-4310-abd0-c58cc77443ee
Słownik Języka Polskiego PWN. https://sjp.pwn.pl/sjp/zamieszkany;2543121.html
Wielki Słownik Języka Polskiego. https://wsjp.pl/