Gwarancja i poręczenie jako formy dobrowolnego wykonania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowoprawnego

Wprowadzone w 2005 i 2009 r. do Ordynacji podatkowej zmiany w zakresie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowoprawnego miały systemowy charakter. Dopuszczenie przez ustawodawcę możliwości zabezpieczenia w formie złożenia gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, poręczenia banku lub weksla z poręczeniem wekslowym banku skutkuje pojawieniem się obok dłużnika podatkowego dodatkowego podmiotu, który gwarantuje całym swoim majątkiem wykonanie cudzego zobowiązania podatkowoprawnego. Sposób ukształtowania pozycji prawnej dłużnika gwarancyjnego stanowi wyraz bardzo daleko idącej zachowawczości ustawodawcy. Dlatego też z jednej strony ustawa dopuszcza możliwość posłużenia się określonymi umowami cywilnoprawnymi w celu zabezpieczenia należności publicznoprawnej, z drugiej jednak zalicza gwarantów i poręczycieli do kategorii osób trzecich. W konsekwencji pozycja prawa gwaranta i poręczyciela jest wyznaczana przede wszystkim przepisami o odpowiedzialności osób trzecich, a nie postanowieniami umowy gwarancji lub poręczenia, jakby mogło się to wydawać na pierwszy rzut oka.

Bibliografia/Refrences

Literatura/Literature

Blesinger, K. (2005). Haftung und Duldung im Steuerrecht. Materielles Recht und Verfahrensablauf. Schäffer-Poeschel Verlag.

Brzeziński, B., Kalinowski, M. & Olesińska, A. (2003). Skutki decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej osoby trzeciej – polemika. Przegląd Podatkowy, (8).

Dowgier, R. (2022). W: L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk, Wolters Kluwer Polska.

Dzwonkowski, H. & Kondratowska, J. (2020). W: H. Dzwonkowski (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, C.H.Beck.

Gomułowicz, A., & Skoczylas, A. (2013). „Uzasadniona obawa” – jako przesłanka zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych (art. 33 § 1 o.p.). W: A. Choduń, A. Gomułowicz, & A. Skoczylas, Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym. Wybrane zagadnienia teoretyczne i orzecznicze. Wolters Kluwer Polska.

Kopyściański, M. (2007). Gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe oraz poręczenie banku jako formy osobistego zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Gdańskie Studia Prawnicze, (16).

Kosior, E. (2016). Umowa o kumulatywne przystąpienie do długu jako sposób zabezpieczenia wierzytelności, LEX/el.

Krawczyk, I. (2007). Przedawnienie zobowiązania podatkowego jako przesłanka negatywna wstrzymania wykonania decyzji. Prawo i Podatki, (10).

Lapp, N. M. (2021). Der privatrechtliche Vertrag als Handlungsform im Steuerverfahrensrecht. Zu den Hauptanwendungsfällen privatrechtlichen Handelns der Finanzverwaltung, Nomos.

Lasiński-Sulecki, K., & Morawski, W. (2010). Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych. W: L. Etel (red.), System Prawa Finansowego. Tom III. Prawo Daninowe. Wolters Kluwer Polska.

Morawski, W. (2007). Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych w trybie art. 33d-33g ordynacji podatkowej. Przegląd Podatkowy, (4).

Morawski, W. (2009). Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych. W: B. Brzeziński (red.), Prawo podatkowe. Teoria. Instytucje. Funkcjonowanie. TNOiK „Dom Organizatora”.

Olesiak, J. & Pajor, Ł. (2011). Glosa do wyroku WSA w Białymstoku z 21.05.2009 r., I SA/Bk 87/09. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, (2).

Pajor, Ł. (2020). Sytuacja prawna wspólnika spółki niemającej osobowości prawnej jako dłużnika podatkowego. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Wolters Kluwer Polska.

Orzecznictwo/Judgments

Wyrok NSA z 24.03.2009 r., II FSK 1683/08, LEX nr 575736.

Wyrok NSA z 14.08.2018 r., II FSK 2247/16, LEX nr 2537048.

Wyrok NSA z 4.04.2012 r., II FSK 1858/10, LEX nr 1291557.

Wyrok WSA w Krakowie z 8.12.2015 r., I SA/Kr 1202/15, LEX nr 1970615.

Wyrok WSA w Gdańsku z 7.05.2020 r., I SA/Gd 353/20, LEX nr 3030622.