Mending a self-inflicted wound – recent developments in the interpretative approach to the State resources criterion in European Union State Aid Law

Leczenie strzału w stopę – nowe podejścia interpretacyjne do kryterium środków państwowych w prawie pomocy państwa Unii Europejskiej

Imposing various levies, where financial burdens are shifted to undertakings, is one of the evolving forms of funding various activities by the State. They are highly challenging to assess for potential State aid because, while it is prima facie apparent that they may confer an advantage for selected market players due to bypassing the government budget, they may not meet the required condition of involving State resources as interpreted in state aid acquis. Measures must comprise State resources to be regarded as State aid within the meaning of Article 107(1) TFEU, since the Court – contrary to the literal wording of the treaty’s provision – regards State resources and imputability to the State as cumulative rather than alternative conditions. In a series of ruling from September 2024 concerning compulsory energy surcharges, the Court formulated two alternative tests to determine when levies bypassing the government budget may constitute State resources. In this context, the author presents and will attempt to justify the position that these new jurisprudential developments are, to use the title’s licentia poetica, attempts to mend a self-inflicted wound. The tests are ambiguous and arbitrary, ultimately leading to questionable interpretations. None of these interpretive problems and the resulting gap in State aid control would exist had Article 107(1) TFEU been interpreted literally – as comprising alternative criteria of State resources and imputability.

Nakładanie różnego rodzaju danin, gdzie finansowe obciążenia są przenoszone na przedsiębiorstwa, stanowi jedną z ewoluujących form finansowania zadań państwa, która jest trudna do kontroli pod kątem występowania pomocy państwa, gdyż o ile nie ma wątpliwości, że może wiązać się z powstaniem nierynkowej korzyści u niektórych uczestników rynku, to przez to, że środki omijają budżet, mogą nie być zakwalifikowane jako zasoby państwowe. Tymczasem środek, żeby mógł być uznany za pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, musi – zdaniem Trybunału Sprawiedliwości, wbrew literalnemu brzmieniu przepisu traktatowego – być zarówno przypisywalny do państwa, jak i obejmować zasoby państwowe. W serii orzeczeń wydanych we wrześniu 2024 r. dotyczących opłat parafiskalnych za energię Trybunał sformułował dwa alternatywne testy służące sprawdzeniu, kiedy środki nietrafiające do budżetu mogą jednak być uznane za środki państwowe. W tym kontekście w niniejszym artykule autor stawia i podejmuje próbę udowodnienia tezy, że nowe orzecznictwo stanowi, używając licentia poetica z tytułu, próbę leczenia strzału w stopę. Testy są nieprecyzyjne, umożliwiają arbitralną interpretację, wywołując wątpliwe skutki. Problemy te i wynikająca z nich luka w systemie kontroli pomocy państwa nie istniałyby, gdyby przepis art. 107 ust. 1 TFUE był intepretowany literalnie jako zawierający alternatywne przesłanki przypisywalności i uznania za zasoby państwowe.

References/Bibliografia

Bałtowski, M., & Kozarzewski, P. (2016). Formal and real ownership structure of the Polish economy: State-owned versus state-controlled enterprises. Post-Communist Economies, 28(3), 405–419. https://doi.org/10.1080/14631377.2016.1196885

Bouchagiar, A. (2020). When do funds become State resources: The notion of aid in view of the recent EEG and Achema judgments. European State Aid Law Quarterly, 19(1), 19–28. https://doi.org/10.21552/estal/2020/1/6

Carullo, G. (2013). State resources in the case law: Imputability under an organizational perspective. European State Aid Law Quarterly, 12(3), 453–463. https://doi.org/10.21552/ESTAL/2013/3/364

Clayton, M., & Segura Catalan, M. (2015). The notion of State resources: So near and yet so far. European State Aid Law Quarterly, 14(2), 260–270. https://www.jstor.org/stable/26689498

de Cecco, F. (2012). State Aid and the European Economic Constitution. Edward Elgar.

Giraud, A., & Petit, S. (2017). The ENEA Judgment: A formalistic interpretation of transfer of State resources annotation on the judgment of the Court (Fifth Chamber) of 13 September 2017 in Case C-329/15 ENEA S.A. v Prezes Urzędu Regulacji Energetyki. European State Aid Law Quarterly, 17(2), 308–310. https://doi.org/10.21552/estal/2018/2/15

Iliopoulos, T. (2018). Is ENEA the new PreussenElektra? European State Aid Law Quarterly, 17(1), 19–27. https://doi.org/10.21552/estal/2018/1/4

Kociubiński, J. (2021). Wykorzystywanie niepublicznych pośredników do realizacji zadań władzy publicznej z perspektywy prawa pomocy państwa. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (10), 28–35. https://doi.org/10.33226/0137-5490.2021.10.4

Kokkoris, I., & Shelanski, H. (2014). EU merger control: A legal and economic analysis. Oxford University Press.

Ølykke, G. S. (2013). Public undertakings and imputability – The Case of DSBFirst. European State Aid Law Quarterly, 12(2), 341–361. https://doi.org/10.21552/ESTAL/2013/2/361

Rogala, A. (2016). The notion of “State Resources” in EU State aid law and the German Renewable Energy Act of 2012 (EEG 2012). Zeitschrift für Europarechtliche Studien, 19(3), 271–300.

Rosenthal, M., & Thomas S. (Eds) (2010). European Merger Control. C.H.Beck.

Vasbeck, D. (2019). State aid, the criterion of state resources and renewable energy support mechanisms: Fresh wind from Luxembourg in EEG 2012. European Papers, 4(2), 629–640. https://doi.org/10.15166/2499-8249/307

Verouden, V., & Werner, P. (Eds.) (2017). EU State Aid Control: Law and Economics. Kluwer Law International.

Vitale, G. (2020). The General Court’s ruling in Tercas: between imputability of the aid to the State and use of State resources. European Papers, 4(3), 895–905.

Wegenschimmel, P., & Hodges, A. (2013). The embeddedness of ‘public’ enterprises: The case of the Gdynia (Poland) and Uljanik (Croatia) shipyards. Business History, 65(1), 113–130.

Winter, A. (2004). Re(de)fining the notion of State aid in Article 87(1) of the EC Treaty. Common Market Law Review, 41, 487–501.