No risk, no… train. Podział ryzyka kosztowego w przypadku rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznego transportu zbiorowego w świetle prawa UE i polskiego

Publiczny transport lądowy umożliwia obywatelom, zwłaszcza tym nieposiadającym samochodu, dotarcie do miejsc pracy, nauki lub wypoczynku. Jest zatem niezbędny do zaspokojenia potrzeb społecznych, ekonomicznych i kulturalnych społeczeństwa. Jest również kluczowy dla realizacji europejskiej polityki klimatycznej. Jednak wiele usług transportowych jest nieopłacalnych. Mogą być wykonywane jedynie poprzez ustanowienie obowiązku świadczenia usług publicznych i rekompensaty za ich wykonywanie. Kwestie te reguluje prawo UE. W praktyce jednak budzą wiele wątpliwości. W szczególności nie jest jasne, czy rekompensata musi obejmować wszystkie koszty operatora (całkowity koszt netto wykonywania usługi) oraz czy zawsze (w każdym przypadku) należy stosować restrykcyjne metody obliczania rekompensaty (określone w załączniku do rozporządzenia 1370/2007). Celem niniejszego artykułu jest udzielenie odpowiedzi na te pytania na podstawie najnowszych orzeczeń TSUE. Ponadto artykuł ma na celu wyjaśnienie, czy przepisy prawa polskiego regulujące kwestię rekompensaty są zgodne z prawem UE.

Bibliografia/References

Jarecki, S. (2013). Modele prokonkurencyjnych rozwiązań prawnych w zakresie pasażerskich przewozów kolejowych. Instytut Wydawniczy EuroPrawo.

Jarecki, S. (2014). Opodatkowanie VAT rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Przegląd Podatkowy, (5).

Jarecki. (2024). Czy rekompensata za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego może nie pokrywać strat operatora? Prawo Pomocy Publicznej, (2/103).

Nowak, H., & Winiarz, M. (red.). (2023). Prawo zamówień publicznych. Komentarz (wyd. II). Urząd Zamówień Publicznych.

Rusche, M., & Schmidt, S. (2011). The post-Altmark Era Has Started: 15 Months of Application of Regulation (EC) No. 1370/2007 to Public Transport Services. European State Aid Law Quarterly, 10(2), 249–263. https://doi.org/10.21552/ESTAL/2011/2/234

Rzotkiewicz, M. (2016). Wykonywanie przez Polskę decyzji Komisji Europejskiej nakazujących odzyskanie pomocy państwa w świetle prawa Unii Europejskiej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Rzotkiewicz, M. (2023). Between Scylla and Charybdis. Whatever a member state does, it may expose itself to attacks from both sides. Lux Express Estonia AS case C-614/20, Lux Express Estonia AS, Judgment of the Court of Justice (First Chamber) of 8 September 2022, EU:C:2022:641.

Yearbook of Antitrust and Regulatory Studies, 16(27). https://doi.org/10.7172/1689-9024.YARS.2023.16.27.7

Szydło, M. (2010). Opinia prawna o projekcie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Druk sejmowy nr 2916. https://orka.sejm.gov.pl/rexdomk6.nsf/Opdodr?OpenPage&nr=2916.

Wróbel, A., & Kurcz, B. (2012). Komentarz o art. 288. W: D. Kornobis-Romanowska, J. Łacny, & A. Wróbel (red.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom III (art. 223–358). Wolters Kluwer.

UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów). (2023). Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2022 roku. https://uokik.gov.pl/bip/raporty-pomoc-publiczna