Preferencyjne opodatkowanie dochodów przedsiębiorców dokonujących wydatków na działalność kulturalną

Katalog finansowych instrumentów motywujących do wspierania realizacji działalności kulturalnej uzupełniono od 1 stycznia 2022 r. o preferencje podatkowe przysługujące podatnikom dokonującym wydatków na zadania wykonywane przez instytucje kultury, uczelnie artystyczne oraz publiczne szkoły artystyczne. Określony w ustawie algorytm odliczeń tych wydatków, tzn. pełnej kwoty w ramach kosztów uzyskania przychodów oraz dodatkowo ich połowy w formie ulgi podatkowej, może wpływać na decyzje podatników o partycypacji w finansowaniu działalności kulturalnej wykonywanej przez podmioty wymienione w ustawie podatkowej. Celem artykułu jest ocena regulacji prawnych dotyczących zakresu podmiotowego, przedmiotowego i czasowego, a także trybu stosowania tej dwuelementowej preferencji podatkowej. Poddano weryfikacji hipotezę zakładającą, że szczególna konstrukcja algorytmu wyznaczającego wysokość odliczeń może silnie motywować podatników do finansowania działalności kulturalnej w zakresie wyznaczonym przez ustawodawcę. Przedstawione dwuletnie efekty stosowania tej preferencji podatkowej pozwalają zasadnie przypuszczać, że przyjęte regulacje prawne wspierania działalności kulturalnej mogą w kolejnych latach ich obowiązywania zwiększać zainteresowanie podatników tą formą sponsoringu. Podstawowym źródłem finansowania działalności kulturalnej są środki publiczne, natomiast wprowadzone preferencje podatkowe mogą generować stały dopływ do tej ważnej sfery aktywności społecznej środków niepublicznych uzupełniających to źródło.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Bartosiewicz, A. (2022). Polski Ład. Podatki i składki. Wolters Kluwer.

Bieniaszewska, A., & Czarnocki, G. (2008). Realizowanie zadań w dziedzinie kultury za pośrednictwem instytucji kultury w aspekcie wyników kontroli RIO. Finanse Komunalne, (10), 56–64.

Cilak, M. (2021). Problem stosowania przepisów o pomocy publicznej do działalności kulturalnej. Studia Prawnicze KUL, (3), 67–82.

Dmoch, W. (2019). Działalność gospodarcza a działalność kulturalna w kontekście opodatkowania gruntów i budynków wykorzystywanych w tej działalności. Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2018 r., II FSK 2210/16. Orzecznictwo Sądów Polskich, (9), 133–139.

Duda-Staworko, E. (2022). Pojęcie usługi platformy udostępniania wideo w prawie polskim i Unii Europejskiej. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (12), 36–46.

Durczyńska, M. (2016). Zakres ulg w polskim systemie podatkowym. W: H. Dzwonkowski, & J. Kulicki (red.), Dylematy reformy systemu podatkowego w Polsce (s. 436–455). Wydawnictwo Sejmowe.

Gajewski, S., & Jakubowski, A. (2016). Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Komentarz. C.H.Beck.

Golat, R. (2007). Opodatkowanie działalności kulturalnej. Dom Wydawniczy ABC.

Jamroży, M., & Główka, A. (2018). Przychody z pochodnych instrumentów finansowych a zyski kapitałowe. Monitor Podatkowy, (5), 54–56.

Kołaczkowski, B., & Ratajczak, M. (2021). Krajowe bezzwrotne źródła finansowania instytucji kultury – za mało i jednocześnie zbyt wiele? Studia Prawa Publicznego, (4), 9–32.

Kołaczkowski, B., & Ratajczak, M. (2022). Uzupełniające źródła finansowania instytucji kultury – działalność gospodarcza (usługi, handel, gospodarowanie mieniem) lokowanie wolnych środków oraz sponsoring. Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu, (1), 79–101.

Łysoń, P., & Szlubowska, A. (red.). (2024). Kultura i dziedzictwo narodowe w 2023 r. Analizy statystyczne GUS. http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/kultura-turystyka-sport/kultura (dostęp: 31.01.2026).

Mariański, A. (2004). Ulgi i zwolnienia podatkowe w orzecznictwie sądowym. Glosa, (4), 10–15.

Mituś, A. (2017). Działalność bibliotek samorządowych – rodzaje i zasady prowadzenia. Samorząd Terytorialny, (3), 37–49.

Opoka, M., & Thedy, M. (2018). Rozdzielenie źródeł przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych. Przegląd Podatkowy, (2), 19–26.

Pluszyńska, A. (2015). Podstawy prawne organizacji kultury i mediów. Wydawnictwo Attyka.

Przastek, D. (2016). Polityka kulturalna w Polsce i na świecie. Studia BAS, (2), 9–35.

Szymczak, M. (red.). (1983). Słownik języka polskiego. PWN.

Tuleja, P. (red.). (2023). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Wolters Kluwer.

Wojnowski, J. (red.). (2003). Wielka Encyklopedia PWN. Tom 15 K–L. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Zieliński, R. (2019). Funkcje podatków w doktrynie prawnofinansowej oraz ich znaczenie dla praktyki stanowienia prawa podatkowego. Roczniki Nauk Prawnych, (1), 115–130.

 

Pozostałe źródła/Other sources

Communication from the Commission to the European Parlament, the European Council, the Council, the European Economic and Social Committee and The Committee of the Regions. A New European Agenda for Culture. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1527241001038&uri=COM:2018:267:FIN (dostęp: 31.01.2026).

Ministerstwo Finansów. (2023–2025). Informacje dotyczące rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2022–2024 r. www.mf.gov.pl/finanse (dostęp: 31.01.2026).

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. (b.d.). Wykaz uczelni artystycznych, https://www.gov.pl/web/kultura/wykaz-uczelni-artystycznych (dostęp: 31.01.2026).