Problematyka opodatkowania estońskim CIT-em pożyczek udzielanych podmiotom powiązanym jako kategorii ukrytego zysku w orzecznictwie sądów administracyjnych

Tematyka niniejszego artykułu dotyczy prezentacji i oceny poglądów judykatury sądowoadminstracyjnej w zakresie pożyczek udzielanych podmiotom powiązanym i kwalifikowania ich na gruncie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. estońskiego CIT-u) jako ukryty zysk. Zagadnienie to jest przedmiotem kilkunastu judykatów, w których odnaleźć można dwie konkurujące ze sobą linie orzecznicze. Celem badawczym niniejszego artykułu jest podjęcie próby odpowiedzi na pytanie, kiedy udzielenie pożyczki podmiotowi powiązanemu powoduje na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych powstanie tzw. ukrytych zysków.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Dmowski A. (2022). Ryczałt od dochodów spółek, tzw. estoński CIT – czy jest to korzystna forma opodatkowania? Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, (7).

Dubiel, R. (2025, 24 lipca). Estoński CIT, pożyczki, ukryte zyski: wiraże orzecznictwa. https://arenaadvisory.com/estonski-cit-pozyczki-ukryte-zyski-wiraze-orzecznictwa/

Duniewska, Z. (2016). Wykładnia prawa administracyjnego. W: M. Stahl (red.), Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie. Wolters Kluwer.

Guzek, M., Stefaniak, M., Nowacki, J., Wądołek, M., Wysocki, P. (2022). Estoński CIT w praktyce. Wolters Kluwer.

Klimkiewicz-Deplano, K. (2022). Ryczałt od dochodów spółek, tzw. CIT estoński – sposób na obniżenie zobowiązania podatkowego czy dodatkowe źródło ryzyka? Analiza regulacji prawnopodatkowych i praktyki stosowania CIT estońskiego. Przegląd Podatkowy (7).

Kiszka, J. (2025). Opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek – przypadek pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu. Doradztwo Podatkowe, (4).

Kubista, B. (2023). Związek świadczenia z prawem do udziału w zysku jako przesłanka ukrytych zysków w ryczałcie od dochodów spółek. Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, (9).

Mastalski, R. (1989). Interpretacja prawa podatkowego, źródła prawa podatkowego i jego wykładnia. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Mastalski, R. (1995). Wprowadzenie do prawa podatkowego. C.H.Beck.

Nitsche, Ł. (2023, 1 września). Ukryte zyski w spółkach objętych estońskim CIT (cz. II) – przykładowy katalog świadczeń. https://rachunkowosc.com.pl/ukryte-zyski-w-spolkach-objetych-estonskim-cit-cz-ii-przykladowy-katalog-swiadczen

Oleksy, M., & Szot P. (2025). Estoński CIT. Ryczałt od dochodów spółek (wyd. 2). Legalis.

Pogroszewska, M. (2025, 14 kwietnia). Spółka na estońskim CIT może udzielić pożyczki bez podatku. https://www.prawo.pl/podatki/spolka-na-estonskim-cit-moze-udzielic-pozyczki-bez-podatku-wyrok,532470.html

Pustuł, J. (2021). Ryczałt od dochodów spółek kapitałowych, czyli estoński CIT à la polonaise. Przegląd Podatkowy, (3).

Rzucidło, I. (2020). Uzasadnienie orzeczenia sądowego. SIP Lex.

Sarnowski, J., Łożykowski, A., & Domaszczyńska, P. (2020). Estoński CIT dla Polski. Potencjał, model wdrożenia i oczekiwane efekty. Polski Instytut Ekonomiczny.

Teszner, K. (2025). Art. 14(a). W: L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany. SIP Lex.

Zieliński, M. (2017). Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki. Wolters Kluwer.

Zieliński, R. (2023). Skutki podatkowe transakcji wymiany udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (10).

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców. (2020, kwiecień). Raport z wyników badania sektora MSP w czasie epidemii koronawirusa.

 

Orzecznictwo/Judgments

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 listopada 1988 r., IV SA 790/88, LEX nr 11547.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2024 r., II FSK 797/24, LEX nr 3859241.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 1412/24.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 stycznia 2023 r., I SA/Łd 838/22, LEX nr 3490087.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 521/22.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 maja 2023 r., I SA/Gl 93/23, LEX nr 3568487.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2024 r., III SA/Wa 2494/23, LEX nr 3755855.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2024 r., III SA/Wa 2440/23, LEX nr 3717850.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 12 marca 2024 r., I SA/Bd 42/24, LEX nr 3710208.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 6 czerwca 2024 r., I SA/Gl 1566/23, LEX nr 3732707.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 czerwca 2024 r., I SA/Łd 251/24, LEX nr 3729065.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 listopada 2024 r., I SA/Gl 508/24, LEX nr 3782808.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 marca 2025 r., I SA/Po 4/25, LEX nr 3849318.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 czerwca 2024 r., III SA/Wa 552/24, LEX nr 3750009.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 27 marca 2025 r., I SA/Wr 817/24, LEX nr 3849989.

 

Akty prawne/Legal acts

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2025, poz. 278).

Ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1604 ze zm.).

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2025, poz. 111 ze zm.).

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2025, poz. 350).

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 146).

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (t.j. Dz.U. 2025, poz. 469 ze zm.).

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. 2025, poz. 1362 ze zm.).

Ustawa z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 2122).

Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022, poz. 2180).