Przedawnienie rat kredytu w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu przez kredytodawcę

Problematyka kredytów w ostatnich latach zyskała w Polsce na znaczeniu, a to ze względu na ich wymierny wpływ na sektor finansowy państwa. Mimo tego materia związana z charakterystyką przedawnienia rat kredytu w wyniku wypowiedzenia umowy kredytu przez kredytodawcę nie była dotychczas szczegółowo omawiana w literaturze, jak również zaistniałe w tym zakresie rozbieżności orzecznicze nie były szerzej przybliżane. Wobec omawianej problematyki na przestrzeni ostatnich lat orzecznictwo wykształciło trzy odrębne podejścia, których przyjęcie prowadziło do różnych skutków prawnych. Taka sytuacja z pewnością nie była korzystna dla szeroko rozumianego obrotu prawnego oraz jego uczestników (w tym zwłaszcza kredytobiorców). Rozbieżności te w znacznej mierze wiązały się z niejednolitą wykładnią art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego przez orzecznictwo, co prowadziło do istnienia różnych terminów wymagalności i tym samym różnej długości okresów przedawnienia poszczególnych rat udzielonych kredytów pomimo podobieństwa analizowanych stanów faktycznych. Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie każdej ze wskazanych linii orzeczniczych, jak również odniesienie się i zaopiniowanie niedawnej uchwały Sądu Najwyższego z 10.05.2023 r., III CZP 52/22, wydanej ze względu na zaistniałe rozbieżności orzecznicze. Opracowanie zawiera również przybliżenie zagadnienia wymagalności i wykładnię artykułu 120 Kodeksu cywilnego nierozerwalnie związanych z omawianą problematyką. Należy też wskazać, że omawiane rozstrzygnięcie może mieć niebagatelne znaczenie dla stron umów kredytu.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Balwicka-Szczyrba, M. (2008). Przedawnienie roszczeń z tytułu odpowiedzialności deliktowej za szkody. Wydawnictwo Ars Boni.

Bartosiewicz, P. (2017). Odpowiedzialność odszkodowawcza banku za wadliwe wypowiedzenie umowy kredytu udzielonego przedsiębiorcy. Wolter Kluwer.

Czech, T. (2017). Wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego. Glosa do wyroku SN z dnia 8 września 2016 r., II CSK 750/15. Monitor Prawa Bankowego, (10).

Dalka, S. (1972). Skutki prawne przedawnienia zobowiązań w polskim prawie cywilnym. Wydawnictwa Prawnicze.

Ignatowicz, J. (1985). W: S. Grzybowski (red.), System prawa cywilnego. Tom I. Część ogólna. Ossolineum.

Janczyk, M. (1997). Wypowiedzenie umowy kredytowej. Przegląd Prawa Handlowego, (2).

Jantowski, L. (2023). W: M. Balwicka-Szczyrba, & A. Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany. LEX/el.

Kuźmicka-Sulikowska, J. (2015). Idea przedawnienia i jej realizacja w polskim kodeksie cywilnym. Uniwersytet Wrocławski.

Pałdyna, T. (2006). Ratio legis przedawnienia. Zeszyty Prawnicze Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, (2).

Pałdyna, T. (2012). Przedawnienie w polskim prawie cywilnym. LexisNexis.

Schulz, K. (2023). Wypowiedzenie umowy kredytu a bieg terminu przedawnienia roszczeń. LEX/el.

Stępień-Sporek, A. & Sporek, F. (2009). Przedawnienie i terminy zawite. LexisNexis.

Waldziński, C. P. (2016). Wypowiedzenie umowy kredytu a odsetki umowne za opóźnienie. Palestra, (12).

Węgrzynowski, Ł. (2021). Przedawnienie roszczeń z nieważnej umowy kredytu frankowego. Przegląd Prawa Handlowego, (7).

Zbrojewski, A. (2020). Wypowiedzenie umowy kredytu pod warunkiem. Przegląd Prawa Handlowego, (11), 32–40.

 

Akty prawne/Legal acts

Ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1061 z późn. zm.).

Ustawa z 29.08.1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2023 r. Poz. 2488 z późn. zm.).

Ustawa z 15.05.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1428).

Ustawa z 5.08.2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o rzeczniku finansowym i o funduszu edukacji finansowej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1109).

 

Orzecznictwo/Judgments

Uchwała Sądu Najwyższego z 10.05.2023 r., III CZP 52/22.

Uchwała Sądu Najwyższego z 27.07.2021 r., III CZP 17/21.

Wyrok Sadu Apelacyjnego w Białymstoku z 17.01.2018 r., I ACa 705/17.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 20.02.2020 r., I ACa 675/19.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 8.03.2016 r., V AGa 43/18.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 26.03.2019 r., I ACa 32/19, LEX nr 3051718.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 28.04.2020 r., V ACa 707/19.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 22.02.2018 r., I ACa 846/17.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16.06.2020 r., I AGa 111/19.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 23.04.2014 r., I ACa 1361/13.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 14.02.2019 r., I ACa 567/18.

Wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie z 20.07.2017 r., V ACa 705/18.

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 11.07.2012 r., I ACa 671/12.

Wyrok Sądu Najwyższego z 12.02.1991 r., III CRN 500/90.

Wyrok Sądu Najwyższego z 2.10.1998 r., III CKN 578/98.

Wyrok Sądu Najwyższego z 18.06.2014 r., V CSK 421/13.

Wyrok Sądu Najwyższego z 7.03.2017 r., II CSK 281/16.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 29.10.2015 r., III Ca 1372/15.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 10.12.2015 r., III Ca 1724/15.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 7.06.2016 r., III Ca 530/16.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 15.09.2016 r., III Ca 890/16.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łomży z 5.05.2020 r., I Ca 159/20.

Wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie z 29.12.2017 r., I C 683/17.

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 15.11.2017 r., XXV C 927/17.

Wyrok Sądu Okręgowego we Włocławku z 8.10.2015 r., I Ca 198/15.

Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 7.12.2018 r., XII C 1847/18.