Uwagi na tle problematyki akceptacji gotówki w prawie polskim

W polskim systemie prawnym od 5.11.2021 r. obowiązują przepisy, których celem jest uregulowanie statusu prawnego akceptacji znaków pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski, wiązanego przez ustawodawcę z powszechnym przyjmowaniem tych znaków przez przedsiębiorców od konsumentów. W artykule omówiono zagadnienia odnoszące się do tej regulacji, których analiza powinna pozwolić finalnie na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy cel postawiony przez ustawodawcę udało się zrealizować. Badanie to zmierza więc do ustalenia, czy obecnie w polskim prawie istnieje jasno sprecyzowany obowiązek akceptowania gotówki przez przedsiębiorców z tytułu rozliczeń pieniężnych dokonywanych w stosunkach prawnych z konsumentami, połączony z prawem domagania się przez konsumentów przyjmowania gotówki przez przedsiębiorców, w szczególności tych posiadających status akceptanta.

Bibliografia/References

Bańczyk, W., & Zoll, F. (2024). Komentarz do art. 3831. W: P. Machnikowski (red.), Zobowiązania. Część ogólna. Tom II. Komentarz. Legalis. C.H.Beck.

Byrski, J., & Zalcewicz, A. (red.). (2021). Ustawa o usługach płatniczych. Komentarz. C.H.Beck.

Cyman, D. (2010). Pieniądz jako wartość konstytucyjna. W: P. J. Lewkowicz, & J. Stankiewicz (red.), Konstytucyjne uwarunkowania tworzenia i stosowania prawa finansowego i podatkowego. Wydawnictwo Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.

Długosz, Z., & Merta, M. (2022). Obowiązek przyjmowania przez akceptantów płatności od konsumentów w gotówce. Monitor Prawa Bankowego, (5), s. 78–87.

Grabowski, M. (2020). Ustawa o usługach płatniczych. Komentarz. C.H.Beck.

Janiak, A. (2002). Wykonywanie zobowiązań pieniężnych za pośrednictwem banków. Monitor Prawniczy, (11).

Katner, P. (2015). Zakres opłat pobieranych za skorzystanie przy dokonywaniu płatności z określonego sposobu zapłaty w świetle art. 3831 k.c. W: K. Flaga-Gieruszyńska, & D. Szostek (red.), Konsument wobec wyzwań współczesności. Aspekty prawa materialnego i procesowego (77–82). Multimedialne Wydawnictwo Naukowe „Wykładnia”.

Masłowski, M. (2024). Otwarta bankowość. C.H.Beck.

Mikłaszewicz, P. (2017). Komentarz do art. 383¹. W: K. Osajda (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IIIA. Zobowiązania. Część ogólna (253–255). C.H.Beck.

Narodowy Bank Polski. (2024). Karty płatnicze (dane wg agentów rozliczeniowych): Liczba akceptantów, liczba punktów handlowo-usługowych, liczba urządzeń akceptujących oraz liczba i wartość transakcji bezgotówkowych w kolejnych kwartałach od 2003 r. https://static.nbp.pl/systemy/platniczy/akceptanci.xlsx

Narodowy Bank Polski. (2021). Zwyczaje płatnicze w Polsce w 2020 r. https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/09/zwyczaje_platnicze_Polakow_2020p.pdf

Olechowski, M. (2004). Normatywne podstawy przymusowego umarzania zobowiązań pieniężnych. Państwo i Prawo, (5), 67–75.

Osajda, K., & Mikłaszewicz, P. (red.). (2022). Ustawa o prawach konsumenta. Komentarz. C.H.Beck.

Synowiec, M. (2022). Charakterystyka prawna usługi płatniczej acquiringu i umowy łączącej agenta rozliczeniowego z akceptantem [rozprawa doktorska, Uniwersytet Jagielloński]. Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego. https://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/d4cd8120-7e3d-4b6c-8d0d-ceadf5d13506