Wpływ kryptoaktywów na środowisko a rozporządzenie MiCA
Celem niniejszego artykułu jest krytyczne przeanalizowanie dwóch tez. Po pierwsze, stwierdzenia, że kryptoaktywa zużywają ogromną ilość energii, a zatem mają negatywny wpływ na środowisko. Po drugie, stanowiska, że o zagadnieniu tym w ogóle się nie wspomina. Tezy te są rozważane przede wszystkim z perspektywy rozporządzenia MiCA, przy czym analizie poddany jest nie tylko uchwalony tekst tego aktu prawnego, ale również jego pierwotny projekt oraz zmiany zaproponowane podczas procesu legislacyjnego przez Parlament Europejski. W opracowaniu stwierdza się, że negatywny wpływ na środowisko wiąże się nie tyle generalnie z kryptoaktywami, ile z dużym zużyciem energii przez niektóre mechanizmy konsensusu. Ponadto w artykule wskazano, że problem ten był szeroko dyskutowany i doprowadził do zmian w treści MiCAR.
Bibliografia
Bibliografia/References
Literatura/Literature
Alam, S. (2022). The current state of blockchain consensus mechanism: Issues and future works. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 14(8), 84–94. https://doi.org/10.14569/IJACSA.2023.0140810
Bains, P. (2022). Blockchain consensus mechanisms: A primer for supervisor. Fintech Notes, 2022(003), 1-26. https://doi.org/10.5089/9781616358280.063
Borek, P. (2025). Rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów. W: M. Rypina & M. Wierzbowski (red.), Rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów (MiCA) i rozporządzenie pilotażowe DLT (DLT Pilot Regime). Komentarz. C.H.Beck.
De Leo, M., Boffa, A., & Biscaretti di Ruffia, B. (2022, 15 lipca). MiCA Regulation: The EU Parliament’s position on ‘proof-of-work’ mechanism. The National Law Review. https://natlawreview.com/article/mica-regulation-eu-parliament-s-position-proof-work-mechanism
Dyrduł, P. (2025). Klient na rynku usług z zakresu kryptoaktywów – perspektywy ochrony w kontekście MiCA i polskiego projektu ustawy o kryptoaktywach. Palestra, (1), 158–173. https://doi.org/10.54383/0031-0344.2025.01.11
Górniak, K. (2019). Prawo własności jednostek waluty kryptograficznej. Kwartalnik Prawa Prywatnego, (3), 561–642.
Mayer-Brown Law Firm. (2022, 29 marca). EU regulation of crypto-assets (MiCA): EU Parliament publishes report and votes on “proof of work” in the context of sustainability. Mayer-Brown. https://www.mayerbrown.com/en/insights/publications/2022/03/eu-regulation-of-crypto-assets-micaeu-parliament-publishes-report-and-votes-on-proof-of-work-in-the-context-of-sustainability
Michna, M. (2018). Bitcoin jako przedmiot stosunków cywilnoprawnych. C.H.Beck.
Misiura, M. (2022, 20 stycznia). Wiceprzewodniczący ESMA wzywa do zakazu kopania kryptowalut w UE. Cryps.pl. https://cryps.pl/wiceprzewodniczacy-esma-wzywa-do-zakazu-kopania-kryptowalut-w-ue/
Pikulicka-Wilczewska, A. (2025). Kryptowaluty w Kirgistanie: Miliardowe zyski, poważne skutki. Tygodnik Powszechny, (50).
Sjåfjell, B., & Wiesbrock, A. (2015). The greening of European business under EU law: Taking Article 11 TFEU seriously. Springer.
Srokosz, W. (2017). Legalna definicja kryptowaluty. W: W. Rogowski (red.), Regulacje finansowe. FinTech – nowe instrumenty finansowe – resolution. C.H.Beck.
Srokosz, W. (2024). Crypto-asset market regulation and sustainable development goals. Eastern European Journal of Transnational Relations, 8(2), 45–55. https://doi.org/10.15290/eejtr.2024.08.02.04
Srokosz, W., Lenio, P., & Sobiecki, G. (2025). Blockchain technology in project finance: A legal and practical model for financing mega-investments. Routledge.
Szostek, D. (2018). Blockchain a prawo. C.H.Beck.
Tomczak, T. (2019). Are cryptocurrencies the new „financial weapons of mass destruction”? Bank i Kredyt, (5), 495–512. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.5819
Tomczak, T. (2020). Anti-cryptocurrency narrative in public interest litigation. W: B. Heiderhoff & I. Queirolo (red.), Private (international) law in an evolving transboundary society: Selected issues (s. 73–106). Aracne.
Tomczak, T. (2022). Crypto-assets and crypto-assets’ subcategories under MiCA Regulation. Capital Markets Law Journal, (3), 365–382. https://doi.org/10.1093/cmlj/kmac008
Tomczak, T. (2023). Ewolucja definicji kryptoaktywów w projekcie rozporządzenia MiCA. Przegląd Prawa Handlowego, (3), 37–44.
Tomczak, T. (2024). ‘Advantages’ of distributed ledger technology and the DLT Pilot Regime. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (5), 32–39. https://doi.org/10.33226/0137-5490.2024.5.5
Tomczak, T. (2024). The substantive scope of the MiCA Regulation. Głos Prawa – Allerhand Law Review, 6(1/11), 45–67.
Tomczak, T., & Weck, T. (2024). Change of the AML/CFT regulatory landscape for crypto-assets – EU, Polish and German perspectives. Zeitschrift für das Recht der Digitalen Wirtschaft, (7–8), 179–187.
Tomczak, T. (2025). Nadzór AML nad kryptoaktywami od 30.12.2024 – zmiany w Dyrektywie 2015/849 wprowadzone rozporządzeniem 2023/1113. Białostockie Studia Prawnicze, (3), 125–138. https://doi.org/10.15290/bsp.2025.30.03.08
Ullah, H. S., Aslam, S., & Anrjomand, N. (2020, marzec). Blockchain in healthcare and medicine: A contemporary research of applications, challenges, and future perspectives. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2004.06795
Wnęk, M. (2023). Natura prawna kryptowaluty. C.H.Beck.
Wosiak, K. (2025). Kryptoaktywa jako papiery wartościowe: Perspektywa prywatnoprawna i regulacyjna. C.H.Beck.
Zacharzewski, K. (2014). Bitcoin jako przedmiot stosunków prawa prywatnego. Monitor Prawniczy, (21), 1132–1139.
Akty prawne/Legal Acts
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie rynków kryptoaktywów oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 1095/2010 oraz dyrektyw 2013/36/UE i (UE) 2019/1937. Dz.Urz.UE. L 150, s. 40–205.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2025/422 z dnia 17 grudnia 2024 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających treść, metody i prezentację informacji dotyczących wskaźników zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do niekorzystnych skutków dla klimatu i innych niekorzystnych skutków środowiskowych. Dz.Urz.UE L 2025/422.
Inne źródła/Other sources
Finansinspektionen (2021, 5 listopada). Crypto-assets are a threat to the climate transition – energy-intensive mining should be banned. Finansinspektionen. https://fi.se/en/published/presentations/2021/crypto-assets-are-a-threat-to-the-climate-transition--energy-intensive-mining-shouldbe-banned/
OECD (2022). Environmental impact of digital assets: Crypto-asset mining and distributed ledger technology consensus mechanisms. OECD Business and Finance Policy Papers, (16). https://doi.org/10.1787/8d834684-en
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (2020). Stanowisko UKNF w sprawie wydawania i obrotu kryptoaktywami. https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Stanowisko_UKNF_ws_wydawania_i_obrotu_kryptoaktywami_71794.pdf