On the issue of testing for the presence of substances that act similarly to alcohol in employees’ bodies – selected issues

The article addresses the issue of an employee’s control in the context of drugs acting similarly to alcohol. The au­thors focus on the analysis of the concept “drugs acting similarly to alcohol” and methods of testing for the pres­ence of these substances in the bodies of employees. They assume that the limited scope of the employer’s control competences makes it difficult to verify the employee’s compliance with the duty of sobriety and, as a result, to apply specific legal consequences to the employee.

Bibliografia/References

Bieńkowski, P. (2016). Benzodiazepiny – przegląd podstawowych wskazań do stosowania w psychiatrii, Psychiatria 13(1), 44–46.

Bijoch, Ł., Pękała, M., Beroun, A. (2021). Molekularne podstawy działania wybranych substancji psychoaktywnych, Postępy Biochemii 67(2), 141–156, https://doi.org/10.18388/pb.2021_376

Bojarski, T., Michalska-Warias, A. (2024). Komentarz do art. 87 k.w. W: T. Bojarski, A. Michalska-Warias, J. Piórkowska-Flieger, Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany, Lex/el, https://sip.lex.pl/#/commentary/587841817/784486/bojarski-tadeusz-michalska-warias-aneta­-piorkowska-flieger-joanna-kodeks-wykroczen-komentarz...?cm=URELATIONS

Chrabkowski, M. (2020). Pracownik pod działaniem środków lub substancji narkotycznych istotnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa pracy. W: A. Reiwer-Kaliszewska, C. Tatarczuk, J. Tomaszewski, W. Wosek (Red.), Ekonomiczne i prawne aspekty zarządzania bezpieczeństwem gospodarczym (s. 151–175). Wydawnictwo Bernardinum.

Chudzikiewicz, E., Adamowicz, P., Kała, M., Lechowicz, W., Pufal, E., Sykutera, M., Śliwka, K. (2005). Możliwości wykorzystania śliny w badaniach kierowców na obecność estazolamu, doksepiny i promazyny, Problems of Forensic Sciences (62), 166–177, http://www.foren­sicscience.pl/pfs/62_chudzikiewicz.pdf

Czichy, K. (2009), Obowiązek trzeźwości i skutki jego naruszenia, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (8), 29–35.

Filipowski, M., Wacławik, J., Woldan, P. (2023). Narkotesty i przyczyny wskazań fałszywie pozytywnych w badaniach przesiewowych na obecność substancji psychoaktywnych, W: D. Wilk (Red.), Kryminalistyka w zmieniającym się świecie. Wybrane zagadnienia (s. 111–129). Wydawnictwo Naukowe FNCE.

Girczys-Połedniok, K., Pudlo, R., Jarząb, M., Szymlak, A. (2016). Kokaina – charakterystyka i uzależnienie, Medycyna Pracy 67(4), 537–544, http://dx.doi.org/10.13075/mp.5893.00291

Gjerde, H. Grethe Brennhovd Clausen, G. B, Andreassen, E. Furuhaugen, H. (2018). Evaluation of Dräger DrugTest 5000 in a Naturalistic Setting, Journal of Analytical Toxicology 42(1), 248–254, https://doi.org/10.1093/jat/bky003

Gładoch, M. (2004). Mobbing a praca pod kierownictwem pracodawcy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (6), 18–23.

Gładoch, M. (2023). Komentarz do art. 108 k.p., W: A. Sobczyk (Red.), Kodeks pracy. Komentarz (s. 621–627). C.H.Beck.

Gomółka, E., Hydzik, P., Madej, T., Łata, S., Rojek, S. (2012). Metody immunoenzymatyczne w diagnostyce zatruć substancjami psychoak­tywnymi – problemy analityczne i interpretacyjne, Przegląd Lekarski 69(8), 629–631, https://pamw3-do-prod.drup.dev/en/node/19388/pdf

Gomółka, E., Morawska, A. (2011). Zalety i wady szybkich testów, czyli jak oznaczać narkotyki w laboratorium medycznym?, Diagnostyka laboratoryjna 47(2), 197–203, https://diagnostykalaboratoryjna.eu/article/58139/pl

Góral, Z. (2010), Kontrola pracownika a zasada ochrony jego godności i innych dóbr osobistych – zagadnienia wybrane, W: Z. Góral (Red.), Kontrola pracownika. Możliwości techniczne i dylematy prawne (s. 35–51). Wolters Kluwer.

Huminiak, T. (2004a). Stan „pod wpływem środków odurzających” i stan „po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu” u kierujące­go pojazdem, Paragraf na Drodze (3), 5–16.

Huminiak, T. (2004b). Jeszcze o pojęciu „środka działającego podobnie do alkoholu”, Paragraf na Drodze (7), 18–27.

Jankowski, M.M., Ignatowska-Jankowska, B., Kumański, K., Kamińska, A., Świergiel, A. H. (2021). Kokaina i układ odpornościowy, Alkoho­lizm i Narkomania 25(2), 187–214, https://ain.ipin.edu.pl/archiwum/2012/7/t25n02_4.pdf

Jarguz, J., Sobczyk, A. (2023). Komentarz do art. 22(1c) k.p., W: A. Sobczyk (Red.), Kodeks pracy. Komentarz (s. 131–142). C.H.Beck.

Kała, M. (2004). Środki działające podobnie do alkoholu w organizmie kierowcy, Paragraf na Drodze (11), 41–68.

Kosut, A. (2001). Z problematyki naruszenia pracowniczego obowiązku trzeźwości, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (3), 33–39.

Kuba, M. (2025). Komentarz do art. 22(1e) k.p., W: K.W. Baran (Red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom I (s. 258–262). Wolters Kluwer.

Kucharski, O. (2024). Dostęp pracodawcy do danych o stanie trzeźwości ofiary wypadku w pracy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (5), 47–54, http://dx.doi.org/10.33226/0032-6186.2024.5.7

Lewandowski, H. (1977). Uprawnienia kierownicze w umownym stosunku pracy (Przedmiot i granice). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Lewandowski, H. (2010). Możliwości kontrolowania pracownika w ramach uprawnień kierowniczych pracodawcy – zagadnienia ogólne. W: Z. Góral (Red.), Kontrola pracownika. Możliwości techniczne i dylematy prawne (s. 29–34). Wolters Kluwer.

Łucarz, K., Muszyńska, A. (2019). Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, W: P. Daniluk (Red.), Reforma prawa wykroczeń, t. 1 (s. 448–477). C.H.Beck.

Małysz, F. (2006). Konsekwencje naruszenia obowiązku trzeźwości w pracy, Służba Pracownicza (12), 7–10.

Mańkowska, G., Luwańska, A., Wielgus, K., Bocianowski, J. (2015). Ocena zawartości kannabinoidów wybranych odmian konopi Cannabis sativa L., Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (277), 79–86, http://dx.doi.org/10.37317/biul-2015-0012

Masternak, S., Padała, O., Karakuła-Juchnowicz, H. (2021). Fałszywie dodatnie wyniki testów narkotykowych u pacjentów przyjmujących leki psychotropowe – przegląd literatury, Psychiatria Polska 55(2), 435–446, https://doi.org/10.12740/PP/113173

Mazurek-Wardak, M., Wardak, Z. (2016). Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2014 r. II KK 219/14, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica (76), 176–182, DOI: http://dx.doi.org/10.18778/0208-6069.76.13

Nałęcz, M. (2024). Komentarz do art. 22(1e) k.p. W: W. Muszalski, K. Walczak (Red.), Kodeks pracy. Komentarz. C.H.Beck.

Piątkowski, J. (1992). Odsunięcie od pracy za naruszenie obowiązku trzeźwości, Acta Universitatis Nicolai Copernici (256), 51–66.

Siudem, P., Wawer, I., Paradowska, K. (2015). Konopie i kannabinoidy, Farmacja Współczesna (8), 1–8, https://www.akademiamedycyny.pl/ wp-content/uploads/2016/05/201503_Farmacja_005.pdf

Skowron, A. (2004). Jeszcze raz krytycznie o środkach działających podobnie do alkoholu, Paragraf na Drodze (11), 13–21.

Szukalski, B. (1995). Amfetamina, metamfetamina i ich psychoaktywne analogi strukturalne, Alkoholizm i Narkomania 20(3), https://ain.ipin. edu.pl/archiwum/1995/3/AiN_3-1995-05.pdf

Szukalski, B. (1997). Opiaty naturalne i syntetyczne, Alkoholizm i Narkomania 29(4), 529–548, https://ain.ipin.edu.pl/archiwum/1997/4/ AiN_4-1997-04.pdf

Wachowiak, R. (2005). Diagnostic and interpretation problems resulting from the presence of psychoactive compounds in a car driver body. Problemy diagnostyczno-interpretacyjne wynikające z obecności związków psychoaktywnych w organizmach kierowców pojazdów samochodowych, Problems of Forensic Sciences (57), 145–156, https://arch.ies.gov.pl/images/ PDF/2005/vol_62/62_wachowiak.pdf ingeruje

Wichrowska-Janikowska, E. (2001). Godność człowieka w stosunkach pracy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (9), 14–19.

Żołyński, J. (2023). Komentarz do art. 22(1f) k.p. W: Kontrola trzeźwości pracowników. Art. 22(1c)–22(1g) Kodeksu pracy. Komentarz, Lex/ el, https://sip.lex.pl/#/commentary/ 587918383/715823/zolynski-janusz-kontrola-trzezwosci-pracownikow-art-22- 1-c-22-1-g-kodeksu -pra­cy-komentarz?cm=URELATIONS