Wokół problematyki badań na obecność środków działających podobnie do alkoholu w organizmach pracowników – wybrane zagadnienia

Artykuł dotyczy problematyki kontroli pracowników w kontekście środków działających podobnie do alkoho­lu. Autorzy koncentrują się na analizie pojęcia „środki działające podobne do alkoholu” oraz metodach badania obecności tych środków w organizmach pracowników. Przyjmują założenie, że ograniczony zakres kompetencji kontrolnych pracodawcy utrudnia weryfikację przestrze­gania przez pracownika obowiązku trzeźwości i w rezul­tacie także zastosowanie wobec pracownika określonych konsekwencji prawnych.

Bibliografia/References

Bieńkowski, P. (2016). Benzodiazepiny – przegląd podstawowych wskazań do stosowania w psychiatrii, Psychiatria 13(1), 44–46.

Bijoch, Ł., Pękała, M., Beroun, A. (2021). Molekularne podstawy działania wybranych substancji psychoaktywnych, Postępy Biochemii 67(2), 141–156, https://doi.org/10.18388/pb.2021_376

Bojarski, T., Michalska-Warias, A. (2024). Komentarz do art. 87 k.w. W: T. Bojarski, A. Michalska-Warias, J. Piórkowska-Flieger, Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany, Lex/el, https://sip.lex.pl/#/commentary/587841817/784486/bojarski-tadeusz-michalska-warias-aneta­-piorkowska-flieger-joanna-kodeks-wykroczen-komentarz...?cm=URELATIONS

Chrabkowski, M. (2020). Pracownik pod działaniem środków lub substancji narkotycznych istotnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa pracy. W: A. Reiwer-Kaliszewska, C. Tatarczuk, J. Tomaszewski, W. Wosek (Red.), Ekonomiczne i prawne aspekty zarządzania bezpieczeństwem gospodarczym (s. 151–175). Wydawnictwo Bernardinum.

Chudzikiewicz, E., Adamowicz, P., Kała, M., Lechowicz, W., Pufal, E., Sykutera, M., Śliwka, K. (2005). Możliwości wykorzystania śliny w badaniach kierowców na obecność estazolamu, doksepiny i promazyny, Problems of Forensic Sciences (62), 166–177, http://www.foren­sicscience.pl/pfs/62_chudzikiewicz.pdf

Czichy, K. (2009), Obowiązek trzeźwości i skutki jego naruszenia, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (8), 29–35.

Filipowski, M., Wacławik, J., Woldan, P. (2023). Narkotesty i przyczyny wskazań fałszywie pozytywnych w badaniach przesiewowych na obecność substancji psychoaktywnych, W: D. Wilk (Red.), Kryminalistyka w zmieniającym się świecie. Wybrane zagadnienia (s. 111–129). Wydawnictwo Naukowe FNCE.

Girczys-Połedniok, K., Pudlo, R., Jarząb, M., Szymlak, A. (2016). Kokaina – charakterystyka i uzależnienie, Medycyna Pracy 67(4), 537–544, http://dx.doi.org/10.13075/mp.5893.00291

Gjerde, H. Grethe Brennhovd Clausen, G. B, Andreassen, E. Furuhaugen, H. (2018). Evaluation of Dräger DrugTest 5000 in a Naturalistic Setting, Journal of Analytical Toxicology 42(1), 248–254, https://doi.org/10.1093/jat/bky003

Gładoch, M. (2004). Mobbing a praca pod kierownictwem pracodawcy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (6), 18–23.

Gładoch, M. (2023). Komentarz do art. 108 k.p., W: A. Sobczyk (Red.), Kodeks pracy. Komentarz (s. 621–627). C.H.Beck.

Gomółka, E., Hydzik, P., Madej, T., Łata, S., Rojek, S. (2012). Metody immunoenzymatyczne w diagnostyce zatruć substancjami psychoak­tywnymi – problemy analityczne i interpretacyjne, Przegląd Lekarski 69(8), 629–631, https://pamw3-do-prod.drup.dev/en/node/19388/pdf

Gomółka, E., Morawska, A. (2011). Zalety i wady szybkich testów, czyli jak oznaczać narkotyki w laboratorium medycznym?, Diagnostyka laboratoryjna 47(2), 197–203, https://diagnostykalaboratoryjna.eu/article/58139/pl

Góral, Z. (2010), Kontrola pracownika a zasada ochrony jego godności i innych dóbr osobistych – zagadnienia wybrane, W: Z. Góral (Red.), Kontrola pracownika. Możliwości techniczne i dylematy prawne (s. 35–51). Wolters Kluwer.

Huminiak, T. (2004a). Stan „pod wpływem środków odurzających” i stan „po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu” u kierujące­go pojazdem, Paragraf na Drodze (3), 5–16.

Huminiak, T. (2004b). Jeszcze o pojęciu „środka działającego podobnie do alkoholu”, Paragraf na Drodze (7), 18–27.

Jankowski, M.M., Ignatowska-Jankowska, B., Kumański, K., Kamińska, A., Świergiel, A. H. (2021). Kokaina i układ odpornościowy, Alkoho­lizm i Narkomania 25(2), 187–214, https://ain.ipin.edu.pl/archiwum/2012/7/t25n02_4.pdf

Jarguz, J., Sobczyk, A. (2023). Komentarz do art. 22(1c) k.p., W: A. Sobczyk (Red.), Kodeks pracy. Komentarz (s. 131–142). C.H.Beck.

Kała, M. (2004). Środki działające podobnie do alkoholu w organizmie kierowcy, Paragraf na Drodze (11), 41–68.

Kosut, A. (2001). Z problematyki naruszenia pracowniczego obowiązku trzeźwości, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (3), 33–39.

Kuba, M. (2025). Komentarz do art. 22(1e) k.p., W: K.W. Baran (Red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom I (s. 258–262). Wolters Kluwer.

Kucharski, O. (2024). Dostęp pracodawcy do danych o stanie trzeźwości ofiary wypadku w pracy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (5), 47–54, http://dx.doi.org/10.33226/0032-6186.2024.5.7

Lewandowski, H. (1977). Uprawnienia kierownicze w umownym stosunku pracy (Przedmiot i granice). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Lewandowski, H. (2010). Możliwości kontrolowania pracownika w ramach uprawnień kierowniczych pracodawcy – zagadnienia ogólne. W: Z. Góral (Red.), Kontrola pracownika. Możliwości techniczne i dylematy prawne (s. 29–34). Wolters Kluwer.

Łucarz, K., Muszyńska, A. (2019). Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, W: P. Daniluk (Red.), Reforma prawa wykroczeń, t. 1 (s. 448–477). C.H.Beck.

Małysz, F. (2006). Konsekwencje naruszenia obowiązku trzeźwości w pracy, Służba Pracownicza (12), 7–10.

Mańkowska, G., Luwańska, A., Wielgus, K., Bocianowski, J. (2015). Ocena zawartości kannabinoidów wybranych odmian konopi Cannabis sativa L., Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (277), 79–86, http://dx.doi.org/10.37317/biul-2015-0012

Masternak, S., Padała, O., Karakuła-Juchnowicz, H. (2021). Fałszywie dodatnie wyniki testów narkotykowych u pacjentów przyjmujących leki psychotropowe – przegląd literatury, Psychiatria Polska 55(2), 435–446, https://doi.org/10.12740/PP/113173

Mazurek-Wardak, M., Wardak, Z. (2016). Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2014 r. II KK 219/14, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica (76), 176–182, DOI: http://dx.doi.org/10.18778/0208-6069.76.13

Nałęcz, M. (2024). Komentarz do art. 22(1e) k.p. W: W. Muszalski, K. Walczak (Red.), Kodeks pracy. Komentarz. C.H.Beck.

Piątkowski, J. (1992). Odsunięcie od pracy za naruszenie obowiązku trzeźwości, Acta Universitatis Nicolai Copernici (256), 51–66.

Siudem, P., Wawer, I., Paradowska, K. (2015). Konopie i kannabinoidy, Farmacja Współczesna (8), 1–8, https://www.akademiamedycyny.pl/ wp-content/uploads/2016/05/201503_Farmacja_005.pdf

Skowron, A. (2004). Jeszcze raz krytycznie o środkach działających podobnie do alkoholu, Paragraf na Drodze (11), 13–21.

Szukalski, B. (1995). Amfetamina, metamfetamina i ich psychoaktywne analogi strukturalne, Alkoholizm i Narkomania 20(3), https://ain.ipin. edu.pl/archiwum/1995/3/AiN_3-1995-05.pdf

Szukalski, B. (1997). Opiaty naturalne i syntetyczne, Alkoholizm i Narkomania 29(4), 529–548, https://ain.ipin.edu.pl/archiwum/1997/4/ AiN_4-1997-04.pdf

Wachowiak, R. (2005). Diagnostic and interpretation problems resulting from the presence of psychoactive compounds in a car driver body. Problemy diagnostyczno-interpretacyjne wynikające z obecności związków psychoaktywnych w organizmach kierowców pojazdów samochodowych, Problems of Forensic Sciences (57), 145–156, https://arch.ies.gov.pl/images/ PDF/2005/vol_62/62_wachowiak.pdf ingeruje

Wichrowska-Janikowska, E. (2001). Godność człowieka w stosunkach pracy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (9), 14–19.

Żołyński, J. (2023). Komentarz do art. 22(1f) k.p. W: Kontrola trzeźwości pracowników. Art. 22(1c)–22(1g) Kodeksu pracy. Komentarz, Lex/ el, https://sip.lex.pl/#/commentary/ 587918383/715823/zolynski-janusz-kontrola-trzezwosci-pracownikow-art-22- 1-c-22-1-g-kodeksu -pra­cy-komentarz?cm=URELATIONS