Na gruncie prawa administracyjnego nie ma definicji legalnej zarówno pojęcia „podział terytorialny specjalny”, jak i „samorząd specjalny”. Korzystając z dotychczasowego dorobku doktryny, a zwłaszcza tego adekwatnego do obecnej rzeczywistości normatywnej, można wypracować definicje wskazanych pojęć. Podziały terytorialne specjalne mogą być dokonywane przede wszystkim w celu określenia terytorialnego zakresu działania niezespolonej administracji rządowej, ale także innych terenowych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, w tym na potrzeby terenowych jednostek organizacyjnych samorządu specjalnego, ale tylko tych realizujących zadania publiczne. Z tego też względu obecnie w ramach samorządu specjalnego już funkcjonują podziały terytorialne specjalne, lecz dokonane jedynie na potrzeby niektórych samorządów zawodowych.