Allocation of risk in non-standard forms of work: The role of social dialogue. Part 2

Rozkład ryzyka w nietypowych formach świadczenia pracy: rola dialogu społecznego. Część 2

Non-standard forms of work are characterised by a shift of normative risk to the worker, while in the employment rela­tionship it should be the employer who bears this risk as the organiser of work. The article argues that social dialogue can be an adequate means of shaping the allocation of risk in atypical employment. The author shows how collective mechanisms already frame this risk to some extent, and provides ideas on how they can be further used in this area to provide adequate protection for workers. In this part of the study, the author uses specific examples drawn from EU and Polish law to analyze the extent to which the potential of these instruments has been utilized.

Nietypowe formy świadczenia pracy charakteryzują się przeniesieniem ryzyka normatywnego na osobę zatrudnio­ną, podczas gdy w stosunku pracy to pracodawca powinien ponosić to ryzyko (jako podmiot organizujący pracę). Au­torka argumentuje, że dialog społeczny może być odpo­wiednim środkiem kształtowania rozkładu ryzyka w zatrud­nieniu nietypowym. Pokazuje, w jaki sposób mechanizmy zbiorowe już w pewnym stopniu kształtują owo ryzyko, oraz przedstawia propozycje, jak mogą być one dalej wykorzy­stywane w tym obszarze, aby zapewnić osobom zatrudnio­nym odpowiednią ochronę. W tej części opracowania na konkretnych przykładach zaczerpniętych z unijnego i pol­skiego prawa analizuje, w jakim stopniu wykorzystano po­tencjał tych instrumentów.

Bibliografia/References

Duraj, T. (2020). Prawo koalicji osób pracujących zarobkowo na własny rachunek po nowelizacji prawa związkowego – szanse i zagrożenia. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej, 27(2). DOI: 10.4467/25444654SPP.20.011.11944.

Eurofound. (2019). Platform work: Maximising the potential while safeguarding standards? Publications Office of the European Union.

European Trade Union Confederation (ETUC). (2002). Framework Agreement on Telework. https://resourcecentre.etuc.org/sites/default/ files/2019-09/Telework_ETUC%20interpretation%20guide%20-%20EN.pdf [dostęp: data dostępu].

Gładoch, M. (2023). Praca zdalna. Kontrola trzeźwości. Nowelizacja Kodeksu pracy. Komentarz. Linia orzecznicza. C.H.Beck.

Grzebyk, P., Pisarczyk, Ł. (2019). Krajobraz po reformie. Zbiorowa reprezentacja praw i interesów zatrudnionych niebędących pracownika­mi. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 1.

Gurynow-Pułkowska, A. (2022). Zbiorowa ochrona pracowników tymczasowych po nowelizacji ustawy o związkach zawodowych. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 5.

Hendrickx, F. (2012). Foundations and functions of contemporary labour law. European Labour Law Journal, 3(2), 108–129. DOI: 10.1177/201395251200300202. (Sage Journals)

Karbowska, S. (2008). Telepraca jako przedmiot porozumienia ramowego z dnia 16 lipca 2002 r. Zeszyty Prawnicze UKSW, 8(1).

Kobroń-Gąsiorowska, Ł. (2022). The remote working model for Polish labour law. Italian Labour Law e-Journal, 15(1), 171–186. DOI: 10.6092/issn.1561-8048/13841. (illej.unibo.it)

Kuba, M. (2014). Prawne formy kontroli pracownika w miejscu pracy. Wolters Kluwer.

Latos-Miłkowska, M. (2010). Przedstawiciele pracowników wyłaniani w trybie przyjętym u pracodawcy. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 10.

Mangan, D. (2021). Agreement to discuss: The social partners address the digitalisation of work. Industrial Law Journal, 50(4), 689–705. DOI: 10.1093/indlaw/dwab026. (OUP Academic)

Marica, M. (2022). Considerations on the protection of teleworkers, in light of the current European regulations. Elements of comparative law. Juridical Tribune, 12(4).

Mędrala, M. (2023). Praca zdalna. Komentarz do nowelizacji Kodeksu pracy. Wzory. Wolters Kluwer.

Miranda Boto, J.M. (2022). Collective bargaining and the gig economy: Reality and possibilities. W: J.M. Miranda Boto, E. Brameshuber (red.), Collective Bargaining and the Gig Economy. A Traditional Tool for New Business Models. Hart Publishing.

Paluszkiewicz, M. (2013). Układ zbiorowy pracy w zatrudnieniu tymczasowym. W: Z. Góral (red.), Układy zbiorowe pracy. W stulecie urodzin Profesora Wacława Szuberta. Wolters Kluwer.

Pisarczyk, Ł. (2007). Stosunek pracy jako zobowiązanie starannego działania. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 12.

Pisarczyk, Ł. (2008). Ryzyko pracodawcy. Wolters Kluwer.

Pisarczyk, Ł. (2023). Rokowania zbiorowe jako instrument przeciwdziałania nadużyciom w zatrudnieniu nietypowym. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej, 30(3).

Pisarczyk, Ł., Barłóg, M. (2026). Rokowania zbiorowe dla pracowników platform cyfrowych. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecz­nej, 33(2).

Purificato, I., Senatori, I. (2023). The position of collective rights in the Platform Work Directive proposal: Commission v. Parliament. Hun­garian Labour Law e-Journal, 1.

Raczkowski, M. (2012). Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Komentarz. LEX.

Rodriguez Contreras, R. (2024). Impact of digitalisation on social dialogue and collective bargaining. Eurofound. https://www.eurofound.euro­pa.eu/en/impact-digitalisation-social-dialogue-and-collective-bargaining [dostęp: data dostępu].

Scelsi, A.A. (2022). New empowerment tools for collective action. W: I. Senatori, C. Spinelli (red.), Litigation (Collective) Strategies to Protect Gig Workers’ Rights. A Comparative Perspective. G. Giappichelli Editore.

Senatori, I. (2020). The European Framework Agreement on Digitalisation: A whiter shade of pale? Italian Labour Law e-Journal, 13(2).

Skupień, D. (2016). Porozumienia europejskich partnerów społecznych. Wydawnictwo Dom Organizatora.

Sobczyk, A. (red.). (2023). Kodeks pracy. Komentarz (wyd. 6). Legalis.

Sobczyk, A. (2005). Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Komentarz. LEX.

Spytek-Bandurska, G. (2018). Zatrudnianie pracowników tymczasowych. Legalis.

Stelina, J. (2003). Charakter prawny porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia. Państwo i Prawo, 9.

Videbaek Munkholm, N. (2021). Social dialogue in the EU (legal). W: B. ter Haar, A. Kun (red.), EU Collective Labour Law. Edward Elgar Publishing.

Wilczyński, R. (2016). Problematyka zawierania układów zbiorowych pracy w zatrudnieniu tymczasowym. Zeszyty Prawnicze UKSW, 16(3).

Legal acts/Akty prawne

International Labour Organization, Right to Organise and Collective Bargaining Convention, 1949 (No. 98).

International Labour Organization, Workers’ Representatives Convention, 1971 (No. 135).

Council Directive 97/81/EC of 15 December 1997 concerning the Framework Agreement on Part-Time Work concluded by UNICE, CEEP and the ETUC, OJ 1998 L 14, pp. 9–14.

Council Directive 1999/70/EC of 28 June 1999 concerning the Framework Agreement on Fixed-Term Work concluded by ETUC, UNICE and CEEP, OJ 1999 L 175, pp. 43–48.

Directive 2003/88/EC of the European Parliament and of the Council of 4 November 2003 concerning certain aspects of the organisation of working time, OJ 2003 L 299, pp. 9–19.

Directive 2008/104/EC of the European Parliament and of the Council of 19 November 2008 on temporary agency work, OJ 2008 L 327, pp. 9–14.

Directive (EU) 2019/1152 of the European Parliament and of the Council of 20 June 2019 on transparent and predictable working conditions in the European Union, OJ 2019 L 186, pp. 105–121.

European Parliament Resolution of 21 January 2021 with recommendations to the Commission on the right to disconnect (2019/2181(INL)), OJ 2022 C 456, pp. 161–170.

Directive (EU) 2024/2831 of the European Parliament and of the Council of 23 October 2024 on improving working conditions in platform work, OJ 2024 L 2831.

Constitution of the Republic of Poland of 2 April 1997 (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej), Journal of Laws of 1997, No. 78, item 483, as amended.

Labour Code of 26 June 1974 (Kodeks pracy), Journal of Laws of 2025, item 277, as amended.

Act of 23 May 1991 on Trade Unions (Ustawa o związkach zawodowych), Journal of Laws of 2022, item 854.

Act of 9 July 2003 on the Employment of Temporary Workers (Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych), Journal of Laws of 2023, item 1110.

Act of 5 November 2025 on Collective Bargaining Agreements and Collective Agreements (Ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumie­niach zbiorowych), Journal of Laws of 2025, item 1661.

Jurisprudence and official documents

Autonomous Framework Agreement on Digitalisation (2020).

Framework Agreement on Telework, https://resourcecentre.etuc.org/sites/default/files/2020-09/Telework%202002_Framework%20Agree-ment%20-%20EN.pdf

Judgement of the Constitutional Tribunal of 30 January 2001, K 17/00, OTK 2001/1/4.

Judgement of the Supreme Court of 15 November 2006, I PK 117/06, OSNP 2007/21-22/310.