W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, stano­wiące wycinek problematyki przedawnienia, jak rozumieć zawarty w art. 295 § 2 k.p. zwrot „dopóki postępowanie wszczęte w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspoko­jenia lub zabezpieczenia roszczenia nie zostanie zakończo­ne”. Chodzi o to, czy rozumieć należy przez niego dzień, w którym orzeczenie sądowe staje się prawomocne, czy też może dzień wydania orzeczenia przez sąd, który orzekał jako ostatni w sprawie. Bezpośrednim powodem jego napi­sania było zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Naj­wyższemu do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 k.p.c. przez Sąd Okręgowy w Bielsku Białej, które postanowieniem z 22 stycznia 2025r., III PZP 2/24 zostało przekazane przez zwykły skład do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Glosowany wyrok Sądu Najwyższego z 12 marca 2024 r., II PSKP 29/23 (OSNP 2024/12/116) traktuje o zawezwaniu do próby ugodowej jako przyczynie przerwy biegu przedawnienia (art. 295 § 1 pkt 1 k.p.). Trafnie uznano w nim m.in. że w razie oddalenia powództwa ze stosunku pracy z uwagi na zasadność zarzutu przedawnienia roszczenia, ograniczenie podstawy kasacyjnej jedynie do naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. jest niewystarczające do dokonania kontroli kasacyjnej, ze względu na autonomiczność prawa pracy wobec prawa cywilnego i zupełne unormowanie przerwy biegu przedawnienia w art. 295 k.p. Zbyt daleko idzie jednak pogląd Sądu Najwyższego o pełnej autonomiczności prawa pracy wobec prawa cywilnego w zakresie zagadnienia przedawnienia roszczeń. Zwrócono w nim też słusznie uwagę na to, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie zawsze stanowi czynność bezpośrednio zmierzającą do dochodzenia roszczenia w rozumieniu art. 295 § 1 pkt 1 k.p.

W glosie do wyroku z 11 kwietnia 2024 r., II PSKP 86/22 (OSNP 2024/9/91) zaaprobowano pogląd Sądu Najwyższego, iż wysłanie przez pracodawcę do pra cownika SMS-em oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę nie spełnia wymagania zachowania formy pi semnej, jeśli nie zostało opatrzone bezpiecznym pod pisem elektronicznym (art. 30 § 3 k.p.). Oświadczenie takie powinno być złożone w formie pisemnej w rozu mieniu art. 78 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Formie tej nie czyni zadość złożenie tego oświadczenia faksem, tele gramem, smsem, mmsem, mailem. Równoważna for mie pisemnej jest forma elektroniczna z art. 781 k.c., ale jej elementem strukturalnym jest bezpieczny pod pis elektroniczny. Wiadomość SMS go jednak nie zawiera.

Glosowane orzeczenie z 19 września 2023 r., I PSKP 50/22 odnosi się do problematyki terminu przedawnienia roszczenia o zwrot wynikających ze stosunku pracy nienależnie wypłaconych pracownikowi świadczeń w postaci wynagrodzenia za pracę i odprawy. Sąd Najwyższy uznał w nim, w ocenie glosatora trafnie, iż roszczenie to przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p., a nie podstawie art. 118 k.c. w zw. z art. 300 k.p.

Glosowany wyrok dotyczy zagadnienia rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. W jego tezie przyjęto, że do zawarcia porozumienia rozwiązującego umowę o pracę może dojść wskutek złożenia oferty przez jedną stronę i jej przyjęcia przez drugą stronę. Jeśli złożenie oferty rozwiązania umowy o pracę przez pracownika nie nastąpiło w bezpośrednim kontakcie z pracodawcą, to oferta przestaje wiązać z upływem czasu, w którym pracownik mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia. W ocenie glosatora zarówno teza wyroku, jak i argumentacja prawna przytoczona na jego uzasadnienie, zasługują na aprobatę.

Autor omawia doniosłą zarówno z teoretycznego jak i praktycznego punktu widzenia kwestię, czy w sprawie o roszczenia pracownika z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy dochodzone od pracodawcy na podstawie art. 415 kodeksu cywilnego (w związku z art. 300 k.p.), a nie na podstawie kodeksu pracy, właściwy jest skład sądu określony w art. 47 § 1 k.p.c. (tj. skład jednego sędziego), czy też w art. 47 § 2 pkt 1 lit.a k.p.c. (tj. skład ławniczy). W judykaturze Sądu Najwyższego, a także sądów powszechnych występuje pewna rozbieżność zapatrywań w tej kwestii. Jak się wydaje, przeważa raczej stanowisko, zgodnie z którym sprawa o takie roszczenia podlega rozpoznaniu przez sąd w składzie jednego sędziego.

Autor podejmuje próbę odpowiedzi na następujące pytania: czy do wychowawców placówek oświatowych pracujących w systemie nieferyjnym (od poniedziałku do niedzieli w wymiarze 40 godzin tygodniowo), dla których organem prowadzącym jest jednostka samorządu terytorialnego, ma zastosowanie przepis art. 130 § 2 k.p. oraz czy w przypadku udzielenia takiemu wychowawcy dnia wolnego za pracę w święto na podstawie art. 42c ust. 4 Karty Nauczyciela stosuje się również przepis art. 130 § 3 k.p.?