Interpretacja pojęcia interesu spółki stanowi od lat przedmiot ożywionej dyskusji w polskiej doktrynie prawa spółek. W niniejszym artykule, wpisującym się w tę debatę, proponujemy przesunięcie jej ciężkości z doktrynalnego definiowania interesu spółki oraz hierarchizowania a priori ogniskujących się w nim interesów (prymat interesu akcjonariuszy vs nakaz wyważania interesów akcjonariuszy i różnych grup interesariuszy) na sprecyzowanie obowiązków członków organów przy podejmowaniu decyzji biznesowych w procesie prowadzenia spraw spółki. Wychodzimy bowiem z założenia, że w kontekście decyzji menedżerskich kluczowe nie jest abstrakcyjne i uniwersalne rozstrzygnięcie kwestii, jak należy rozumieć interes spółki i czy interesy jej wspólników (akcjonariuszy) powinny zawsze wyprzedzać inne, zwłaszcza pozafinansowe, cele, lecz ocena tego, czy organ działał w granicach przysługującego mu uznania menedżerskiego. Decyzję, co leży w interesie spółki, należy pozostawić jej piastunom (tj. członkom zarządu i rady nadzorczej, a w PSA także dyrektorom), którzy przy jej podejmowaniu korzystają z zakresu uznania menedżerskiego pod warunkiem przestrzegania kodeksowych obowiązków lojalności i staranności oraz przesłanek wynikających z wprowadzonej niedawno do Kodeksu spółek handlowych zasady biznesowej oceny sytuacji (business judgment rule). 

Artykuł stanowi drugą część opracowania mającego na celu przedstawienie reguł ochrony partycypacyjnych uprawnień pracowniczych w prawie unijnym w związku z transgraniczną reorganizacją spółki (cz. I) oraz ich implementacji do prawa polskiego. W tej części zostaną poddane krytycznej analizie niektóre przepisy ustawy z 26 maja 2023 r. o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek, Dz.U. z 2023 r., poz. 1784 (dalej: „u.u.p.”). Jak zostanie wykazane, stanowią one nieprawidłową transpozycję prawa unijnego, co rodzi określone ryzyka zarówno dla polskich spółek, uczestniczących w transgranicznych reorganizacjach, jak i dla ich pracowników, którym przysługują lub mogą przysługiwać uprawnienia partycypacyjne.

Dyrektywa PE i Rady (UE) 2019/2121 zmieniająca dyrektywę (UE) 2017/1132 wprowadza do porządku unijnego przepisy służące ochronie uprawnień w zakresie uczestnictwa pracowników, w tym przede wszystkim prawa partycypacji przysługującego pracownikom spółki kapitałowej będącej przedmiotem transgranicznego przekształcenia, łączenia, lub podziału (art. 86l, art. 133, art. 160l dyrektywy 2017/1132). Model ochrony uprawnień partycypacyjnych został w tym wypadku oparty o zasadę podstawową, tj. stosowanie przepisów siedziby spółki lub spółek wynikających z reorganizacji oraz trzech wyjątków od tej zasady. Model ten wzbudza istotne wątpliwości z uwagi na nieprecyzyjne określenie wyjątków od reguły podstawowej, a także zastosowany system odesłań do innych aktów prawa unijnego. Celem niniejszego dwuczęściowego opracowania jest w pierwszej kolejności analiza reguł ochrony uprawnień partycypacyjnych w prawie unijnym (cz. I), a następnie krytyczne przedstawienie ich implementacji do prawa polskiego (cz. II).