Ochrona pracowniczych uprawnień partycypacyjnych w związku z transgranicznymi reorganizacjami spółek. Cz. I. Prawo unijne

Dyrektywa PE i Rady (UE) 2019/2121 zmieniająca dyrektywę (UE) 2017/1132 wprowadza do porządku unijnego przepisy służące ochronie uprawnień w zakresie uczestnictwa pracowników, w tym przede wszystkim prawa partycypacji przysługującego pracownikom spółki kapitałowej będącej przedmiotem transgranicznego przekształcenia, łączenia, lub podziału (art. 86l, art. 133, art. 160l dyrektywy 2017/1132). Model ochrony uprawnień partycypacyjnych został w tym wypadku oparty o zasadę podstawową, tj. stosowanie przepisów siedziby spółki lub spółek wynikających z reorganizacji oraz trzech wyjątków od tej zasady. Model ten wzbudza istotne wątpliwości z uwagi na nieprecyzyjne określenie wyjątków od reguły podstawowej, a także zastosowany system odesłań do innych aktów prawa unijnego. Celem niniejszego dwuczęściowego opracowania jest w pierwszej kolejności analiza reguł ochrony uprawnień partycypacyjnych w prawie unijnym (cz. I), a następnie krytyczne przedstawienie ich implementacji do prawa polskiego (cz. II).

Bibliografia/References

Badura, K. (2021). Unternehmensmitbestimmung im deutsch-polnischen Rechtsvergleich. Eine Untersuchung des deutschen und polnischen Systems der Arbeitnehmermitbestimmung in Gesellschaftsorganen. Duncker & Humblot.

Bernard, F. (2021). Les Enjeux des Scissions Transfrontalieres au sein de L'union Européenne. Larcier.

Biermeyer, T., Meyer, M. (2019). Employee participation issues in cross-border mergers: key empirical findings. W: J. Cremers, S. Vitols (Red.), Exercising voice across borders: workers' rights under the EU Cross-border Mergers Directive (s. 45–63). Bruksela: ETUI.

Conchon, A. (2011). Board-level employee representation rights in Europe. Facts and trends. Bruksela: ETUI.

Däubler, W. (1975). Mitbestimmung und Betriebsverfassung im Internationalen Privatrecht. RabelsZ, (3), s. 444–477.

de la Toura, J.R. (2022), Opinia w sprawie C-677/20 Industriegewerkschaft Metall (IG Metall), ver.di – Vereinte Dienstleistungsgewerkschaft przeciwko SAP SE, SE-Betriebsrat der SAP SE,ECLI:EU:C:2022:325.

de Raet, T. (2021). W: P. Kindler, J. Lieder (Red.), European Corporate Law. Article-by-Article Commentary, Nomos.

Florián, O., Parnaiová, A. (2018, listopad 21). Employee Participation in Supervisory Boards of Joint Stock Companies in the Czech Republic will be Mandatory from January 2019. https://www.havelpartners.com/employee-participation-in-supervisory-boards-of-joint-stock-companies-in-the czech-republic-will-be-mandatory-from-january-2019.

Gerner-Beuerle, C., Mucciarelli, F.M., Schuster, E-P., Siems, M. (2019). The Private International Law of Companies in Europe. Bloomsbury Publishing.

Giedrewicz-Niewińska, A. (2015). Uczestnictwo pracowników w spółce europejskiej. C.H.Beck.

Giedrewicz-Niewińska, A. (2021). Bierne i czynne prawo wyborcze w wyborach przedstawicieli pracowników do rady nadzorczej spółki dominującej koncernu. Glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości (Wielka Izba) z dnia 18 lipca 2017 r. w sprawie Konrad Erzberger przeciwko TUI AG (C-566/15). Studia Iuridica Lublinensia, (2), s. 401–413. DOI: 10.17951/sil.2021.30.2.401-413.

Hellwig, H-J., Behme, C. (2009). Gemeinschaftsrechtliche Probleme der deutschen Mitbestimmung, Die Aktiengesellschaft, s. 261–278.

Höpner, M. (2018). Curbing negative integration: German supervisory board codetermination does not restrict the common market. Maastricht Journal of European and Comparative Law, 2(25), s. 246–259. DOI: 10.1177/1023263X18773052.

Keijzer, T., Oost, O., van Ginneken, M. (2017). The ECJ Erzberger Case: An Analysis Of German Co-determination And EU Law. European Company Law, 14(6), s. 217–225. DOI:10.54648/eucl2017033.

Krupińska-Cieślak, K. (2021). Partycypacja pracownicza w krajach UE – analiza porównawcza. Studia Prawno-Ekonomiczne, (120), s. 221–238. DOI:10.26485/SPE/2021/120/12.

Kühnle, K. (2021). W: P. Kindler, J. Lieder (Red.), European Corporate Law. Article-by-Article Commentary. Nomos.

Müller, H.F. (2019). Internationales Gesellschaftsrecht. W: G. Spindler i E. Stilz (Red.), Aktiengesetz. Monachium: C.H.Beck/online.

Opalski, A., Wiśniewski, A.W. (2017). W: J. Poczobut (Red.), Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz. Wolters Kluwer.

Oplustil, K. (2002). Europejska spółka akcyjna. Prawo i Praktyka Gospodarcza.

Oplustil, K. (2010). Instrumenty nadzoru korporacyjnego. C.H.Beck.

Oplustil, K. (2024). Transgraniczne reorganizacje spółek (łączenie, podział i przekształcenie) w prawie unijnym i polskim, C.H. Beck.

Oplustil, K., Mucha, A. (2020). Transgraniczne reorganizacje spółek w świetle unijnej dyrektywy 2019/2121. Transformacje Prawa Prywatnego, (3), s. 125–186.

Roest, J. (2019). Corporate Mobility – The Involvement of Employees, European Company and Financial Law Review, 16(1–2), s. 78–84.

Schmidt, J. (2019). Cross-border Mergers, Divisions and Conversions: Accomplishments and Deficits of the Company Law Package. European Company and Financial Law Review, 1–2(16), s. 222–272. DOI: 10.1515/ecfr-2019-0005.

Schmidt, J. (2020). Grenzüberschreitender Formwechsel in der EU: Eckpunkte des Rechtsrahmens und Herausforderungen bei der Umsetzung. Zeitschrift für europäisches Privatrecht, 3(28), s. 565–590.

Schubert, C. (2023). Mitbestimmungssicherung bei der SE-Gründung durch Umwandlung – EuGH v. 18.Oktober 2022, C-677/20 (IG Metall und ver.di). Zeitschrift für Unternehmens- und Gesellschaftsrecht, 2(52). s. 245–259. DOI:10.1515/zgr-2023-0009.

Schubert, C. (2023). Unternehmensmobilität im EU-Binnenmarkt – Mitbestimmung der Arbeitnehmer nach der Umwandlungsrichtlinie. W: A. Bergmann, I. Drescher, H. Fleischer, S. Harbarth, J. Koch, G. Krieger, H. Merkt, Ch. Teichmann, J. Vetter (Red.), Unternehmensmobilität im EU-Binnenmarkt. Zeitschrift für Unternehmens- und Gesellschaftsrecht, wyd. spec. 26, s. 165–194. DOI: 10.1515/9783110780895-011.

Sick, S. (b.d.). Flucht aus der Mitbestimmung? Viel Wind, Wenig Substanz. https://www.boeckler.de/de/boeckler-impuls-flucht-aus-der mitbestimmung-viel-wind-wenig-substanz-6551.htm.

Szymańska, A., Włodarczyk, P. (2012). Przedstawicielstwo pracownicze w radzie spółki w krajach członkowskich UE. Studia Prawno-Ekonomiczne, (86), s. 333–353.

Teichmann, Ch. (2019). Grundlinien eines europäischen Umwandlungsrechts: Das "EU-Company Law Package 2018". Neue Zeitschrift für Gesellschaftsrecht, 7, s. 241–248.