Mapa komunikacyjna pokolenia Z – segmentacja wewnątrzpokoleniowa preferencji odbioru treści dotyczących prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w świetle badań empirycznych

Artykuł podejmuje problematykę zróżnicowania we­wnątrzpokoleniowego w zakresie odbioru treści doty­czących prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przez przedstawicieli pokolenia Z. Autorka wskazuje na niedo­pasowanie tradycyjnych modeli komunikacji instytucjonal­nej do zmieniających się do stylów konsumpcji informa­cji charakterystycznych dla Gen Z. Pokolenie Z nie jest jednorodne – różnice wynikające z miejsca zamieszkania oraz status edukacyjno-zawodowy wpływają na prefero­wane formy i kanały odbioru treści. Celem artykułu jest identyfikacja tych różnic w celu lepszego zrozumienia, jak przedstawiciele pokolenia Z konsumują treści prawne, co może stanowić podstawę do bardziej precyzyjnego projek­towania strategii informacyjnych i komunikacyjnych przez instytucje publiczne. Badanie przeprowadzono w styczniu 2025 r. na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 370 osób urodzonych w latach 1996–2006. Przyjęto następują­ce hipotezy badawcze: H1: Miejsce zamieszkania różnicu­je źródła pozyskiwania informacji w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. H2: Istnieje istotna zależność między statusem edukacyjno-zawodowym a preferowa­nymi źródłami informacji. Wykorzystano techniki CATI i CAWI oraz analizę statystyczną z zastosowaniem testu chi-kwadrat (χ²).

Bibliografia/References

Andruszkiewicz, M. (2017). Problem jasności w języku prawnym – aspekty lingwistyczne i teoretycznoprawne. Comparative Legilinguistics, 31, 7–25. http://dx.doi.org/10.14746/cl.2017.31.1

Ashwin, P., Boud, D., Calkins, S., Coate, K., Hallett, F., Light, G., Luckett, K., McArthur, J., MacLaren, I., McLean, M., McCune, V., Mårtensson, K., & Tooher, M. (2020). Reflective Teaching in Higher Education. Bloomsbury.

Bauman, Z., & Leoncini, T. (2018). Płynne pokolenie (S. Żuchowski, Tłum.). Wydawnictwo Czarna Owca (Oryginał opublikowany w 2018 r.).

Blachowska-Szmigiel, M. (2023). Pokolenie Z w przestrzeni edukacji formalnej: potrzeby i wyzwania. Studia Edukacyjne, 70, 167–184. https:// doi.org/10.14746/se.2023.70.11

Chung, S., & Kim, J. (2023). Systematic literature review of legal design: Concepts, processes, and methods. The Design Journal, 26(3), 399–416. https://doi.org/10.1080/14606925.2022.2144549

Czapiński, J., & Góra, M. (2016). Świadomość „emerytalna” Polaków. Raport z badania ilościowego. Publikacje Europejskiego Kongresu Finansowego. https://www.efcongress.com/wp-content/uploads/2020/02/analizy2016__swiadomosc-emerytalna.pdf

Dzimińska M. (2022). How quality as transformation is manifested and enabled in a student vision of an ideal university: implications for quality management in higher education. Quality in Higher Education, 29(3), 323–339. https://doi.org/10.1080/13538322.2022.2060786

Giddens, A., & Sutton P. (2012). Socjologia (O. Siara, A. Szulżycka, P. Tomanek, Tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN (Oryginał opubliko­wany w 2010 r.).

Gzik, M. (2023). Kompetencje emerytalne polskich pracowników migrujących do państw objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8331-290-3.

Lasocki, T., & Bożek, D. (2017). Ubezpieczenia społeczne w ofercie dydaktycznej wydziałów prawa uczelni wyższych. Ubezpieczenia Społecz­ne. Teoria i Praktyka, 1(132), 39−47.

Lisana, L., Dinata, H., & Tanudjaja, G.V. (2025). Playing to Learn: Game‑based approach to financial literacy for Generation Z. Entertain­ment Computing, 52, 1–6. https://doi.org/10.1016/j.entcom.2024.100896

Luc, J.G.Y., Antonoff, M.B., Vaporciyan, A.A. & Yanagawa, B. (2020). Surgeon Teachers and Millennial Learners: Bridging the Generation Gap. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 162(1), 334–341. https://doi.org/10.1016/j.jtcvs.2020.03.177.

Marczak, R. (2016). Wiedza Polaków o systemie emerytalnym: wyniki badań empirycznych. Polityka Społeczna, 1, 28–37.

Park, S. (2017). Understanding Digital Capital Within a User’s Digital Technology Ecosystem. In: Digital Capital. Palgrave Macmillan, London. https://doi.org/10.1057/978-1-137-59332-0_4.

Przybylski, B. (2023). Pokolenie X, Y oraz Z. Próba uporządkowania ram czasowych i etykiet pokoleniowych. Pedagogika Specjalna, 3(89), 27–44. https:doi.org/10.35464/1642-672X.PS.2023.3.02.

Spohn, D. (2024). Financial Resilience and Innovation among Generation Z in the Face of Economic Adversity. European Journal of Mana­gement, Economics and Business, 1(3), 39–51. https://doi.org/10.59324/ejmeb.2024.1(3).04

Stancioiu, F.A., Pop, N.A., Anysz, R.N., & Baba, C.A. (2021). Patterns of Communication between Gen Z and Public Institutions in Ti­mes of Crisis: A Study Based on Relationship Marketing Principles. Journal of Marketing Research and Case Studies, 1–12. https://doi. org/10.5171/2021.258599

Sutarman, S., Riyanto, S. & Lesmana S.J. (2025). Role of Microlearning in Lifelong Learning and Its Effectiveness for Generation Z. Inter­national Journal of Education Management and Sociology, 4(1), 23–32. https://doi.org/10.58818/ijems.v4i1.184.

Szybkie, A. (2017). Popularyzowanie wiedzy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i Praktyka, 1(132), 139–151.

Taylor, C.R. (2021). Generational research and advertising to various age cohorts. International Journal of Advertising, 40(5), 683–695. https:// doi.org/10.1080/02650487.2021.1959986

Thangavel P., Pathak P., & Chandra B. (2022). Millennials and generation Z: A generational cohort analysis of Indian consumers. Benchmar­king: An International Journal, 28(7), 2157–2177. https://doi.org/10.1108/BIJ-01-2020-0050

Van den Bergh, J., De Pelsmacker, P., & Worsley B. (2024). Beyond Labels: Segmenting the Gen Z Market for More Effective Marketing. Young Consumers: Insight and Ideas for Responsible Marketers, 25(2), 188–210. https://doi.org/10.1108/YC-03-2023-1707

Wiktorowicz, J., & Warwas I. (2016). Pokolenia na rynku pracy. W: J. Wiktorowicz, I. Warwas, M. Kuba, E. Staszewska, P. Woszczyk, A. Stan­kiewicz, J. Kliombka-Jarzyna (Red.), Pokolenia – co się zmienia? Kompendium zarządzania multigeneracyjnego (s. 22–33). Wolters Kluwer.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Instytut Spraw Publicznych (2016). Wiedza i postawy wobec ubezpieczeń społecznych. Raport z badań. https://www.isp.org.pl/uploads/download/wiedza-i-postawy-wobec-ubezpieczen-spolecznych-raport-z-badan_pl_1752340454.pdf