O zakresach zastosowania norm kolizyjnych wywiedzionych z art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 – kilka uwag na tle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2026 r., II USKP 359/26

Przedmiotem opracowania jest kwestia delimitacji za­kresów zastosowania norm kolizyjnych wywiedzionych z art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, powstała na tle stanu faktycznego wyroku Sądu Najwyż­szego z 24 marca 2026 r., II USKP 359/26. Dokonując ję­zykowej wykładni wskazanych przepisów i uwzględniając odmienne cele wyprowadzanych z nich norm kolizyjnych autor przeciwstawia delegowanie jako jednostronną czyn­ność prawną stanowiąca wyraz kierownictwa pracodawcy „normalnemu wykonywaniu pracy w dwóch (lub więcej) państwach” (równocześnie lub naprzemiennie) w oparciu o postanowienia umowa(y) o pracę określające miejsce(a) pracy w dwóch (lub więcej) państwach członkowskich. Ar­tykuł krytycznie omawia kryterium „czasu trwania pracy” (art. 14 ust. 7 rozporządzenia nr 987/2009), podkreślając znaczenie kryterium przewidywalności (art. 14 ust. 10 roz­porządzenia nr 987/2009).

Bibliografia/References

Cornelissen, R., & Van Limberghen, G. (2023). A plea for an adaptation of the conflict rules in the EU social security regulation. W: Pioneer­ing Social Europe: Liber Amicorum Herwig Verschueren (s. 65–76). Die Keure.

De Wispelaere, F., & Vukorepa, I. (2023). The EU social security rules on posting: Defining problems and potential solutions. W: F. Pennings & G. Vonk (red.), Research handbook on European social security law (wyd. 2, s. 225–251). Edward Elgar Publishing. DOI: 10.4337/9781800886353.00019.

De Wispelaere, F., De Smedt, L., & Pacolet, J. (2020). Posting of workers: Report on A1 portable documents issued in 2019. HIVA–KU Leuven.

De Wispelaere, F., De Smedt, L., & Pacolet, J. (2024). Posting of workers: Report on A1 portable documents issued in 2023. Publications Office of the European Union.

De Wispelaere, F., & Rocca, M. (2020). The dark side of the tour: Labour and social security challenges of highly mobile workers in the live performance sector. ERA Forum, 21(1), 35–46. DOI: 10.1007/s12027-020-00600-2.

Jorens, Y. (2022). Cross-border EU employment and its enforcement: An analysis of the labour and social security law aspects and a quest for solutions. Springer.

Komisja Administracyjna ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego. (2013). Praktyczny poradnik dotyczący ustawodawstwa mającego zastosowanie w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i Szwajcarii.

Lach, D. E. (2023a). Widerruf der A1-Bescheinigung: Verfahren und Folgen – wie ist die Lücke in der Durchführungsverordnung zu schließen? Zeitschrift für europäisches Sozial- und Arbeitsrecht, (4), 158–164. DOI:10.37307/j.1868-7938.2023.04.05.

Lach, D. E. (2023b). Procedura wycofania zaświadczenia A1 a wsteczne włączenie delegowanego pracownika do systemu zabezpieczenia społecznego państwa wykonywania pracy. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, (8), 33–41. DOI: 10.33226/0032-6186.2023.8.7.

Lach, D. E. (2024). O procedurze i skutkach wycofania zaświadczenia A1 raz jeszcze. Glosa do wyroku TSUE z 16 listopada 2023 r., C-422/22. Studia Prawa Publicznego, (2), 145–159. DOI:10.14746/spp.2024.2.46.7.

Lach, D. E. (2025). Kilka uwag o porozumieniach wyjątkowych z art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, (3), 39–47. DOI:10.33226/0032-6186.2025.3.6.

Montebovi, S. (2023). Coordination rules and new forms of labour and reintegration. W: F. Pennings & G. Vonk (red.), Research handbook on European social security law (wyd. 2, s. 266–285). Edward Elgar Publishing. doi: 10.4337/9781800886353.00021. (Maastricht University)

Pennings, F. (2020). Regulation 1408/71 and the room for manipulation of the facts. W: A. Numhauser-Henning (red.), Normativa perspektiv. Festschrift till Anna Christensen. Lund.

Pennings, F., & Essers, G. (2020). Gaps in social security protection of mobile persons: Options for filling these gaps. European Journal of Social Security, 22(2), 163–179. doi: 10.1177/1388262720925279.

Rennuy, N. (2021). Shopping for social security law in the EU. Common Market Law Review, 58(1), 13–38. DOI: 10.54648/COLA2021002.

Rewucha, A. (2024). Crossing borders and moving frontiers: Coordinating European social security for modern cases of global mobility. European Journal of Social Security, 26(4). DOI: 10.1177/13882627241298227.

Szybkie, A. (2022). Weryfikacja ustawodawstwa właściwego a ochrona pracownika migrującego na gruncie prawa Unii Europejskiej o koor­dynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przegląd Prawa i Administracji, 130(1), 65–75. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Van der Mei, A. P., & Van Ooij, E. (2022). The judicial finetuning of the EU rules determining the applicable social security legislation. Maastricht Journal of European and Comparative Law, 29(1), 132–155. DOI: 10.1177/1023263X211058394.

Van Ooij, E. (2020). Highly mobile workers challenging Regulation 883/2004: Pushing borders or opening Pandora’s box? Maastricht Journal of European and Comparative Law, 27(5). DOI: 10.1177/1023263X20940137.

Van Ooij, E. (2023). Highly mobile workers and the coordination of the applicable social security law in the European Union: How to create a good fit? W: F. Pennings & G. Vonk (red.), Research handbook on European social security law (wyd. 2, s. 252–265). Edward Elgar Publishing. DOI: 10.4337/9781800886353.00020.

Verschueren, H. (2020). The CJEU’s case law on the role of posting certificates: A missed opportunity to combat social dumping. Maastricht Journal of European and Comparative Law, 27(4), 484–502. DOI: 10.1177/1023263X20938664.