Problem emerytury powszechnej pomniejszanej w następstwie pobrania emerytury wcześniejszej. Następstwa procesowe w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., SK 140/20

Tekst obejmuje zagadnienia związane z ustalaniem wysokości emerytury powszechnej w stosunku do osób, które przed nabyciem tej emerytury pobierały emeryturę wcześniejszą. Bazą dla rozważań jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w sprawie SK 140/20, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w zakresie, w jakim dawał podstawę do pomniejszania podstawy emerytury powszechnej o kwotę wy płaconych wcześniej emerytowi emerytur wcześniejszych. Ocenie poddano argumentację zawartą w uzasadnieniu Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na jego ograniczone pole oddziaływania, narzucone granicami sprawy, jaką wywiedziono wskutek skargi konstytucyjnej, ograniczając możliwość jego zastosowania do osób, które o swoje emerytury wcześniejsze wnioskowały przed dniem 6 czerwca 2012 r., a następnie zostały zaskoczone – w trakcie pobierania emerytury wcześniejszej – treścią wprowadzonego art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W artykule oceniono prawne następstwa wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zarówno co do podstawy prawnej wszczynania postępowań administracyjnych przed organami rentowymi w sprawach ponownego ustalenia wysokości wadliwie obliczonej emerytury, jak i w fazie kontroli decyzji emerytalnej przez sąd powszechny.

Bibliografia/Refeences

Babińska-Górecka, R. (2014). Skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w dziedzinie ubezpieczenia społecznego. Difin.

Bińczycka-Majewska, T. (2004). Konstrukcja zabezpieczenia ryzyka starości w nowym systemie prawnym. W: T. Bińczycka-Majewska (Red.), Konstrukcje prawa emerytalnego. Wydawnictwo Zakamycze.

Gajda-Durlik, M., (2005). Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Administracji i Zarządzania w Przemyślu.

Ślebzak, K. (2009). Ochrona emerytalnych praw nabytych. Lex/el.

Wieczorek, M. (2023). W: K. Baran, System prawa pracy. Zatrudnienie administracyjnoprawne. Wolters Kluwer.

Wypych-Żywicka A., (2020). System prawa ubezpieczeń społecznych. Część Ogólna. Wolters Kluwer.