Sankcje i środki ochrony prawnej w związku z naruszeniem zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu w kontekście ich funkcji odstraszającej

Prawo Unii Europejskiej zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia odstraszających sankcji za naruszenia zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyraźnie rozdziela funkcję odstraszającą sankcji od ich funkcji kompensacyjnej. Analiza jego orzecznictwa pozwala uznać, iż funkcja odstraszająca zakłada możliwość stosowania środków o charakterze represyjnym celem zniechęcenia pracodawcy od ponownych naruszeń przepisów o równym traktowaniu. Wątpliwości budzi jednak możliwość osiągnięcia celu prewencyjnego za pośrednictwem środków o charakterze kompensacyjnym, których rolą jest wszakże przede wszystkim zapewnienie ochrony prawnej pracownikowi. Pomimo ograniczeń związanych z naturą tych środków Sąd Najwyższy upatruje w swoim orzecznictwie możliwości nadania charakteru odstraszającego odszkodowaniu z art. 183d k.p. w zakresie, w jakim ma ono naprawić szkodę niematerialną pracownika.

Bibliografia/References

Cafaggi, F., Iamicelli, P. (2017). The Principles of Effectiveness, Proportionality and Dissuasiveness in the Enforcement of EU Consumer Law: The Impact of a Triad on the Choice of Civil Remedies and Administrative Sanctions, European Review of Private Law, 25(3), 575–618, https://doi.org/10.54648/erpl2017038.

Havu, K. (2018). Full, adequate and commensurate compensation for damages under EU law: a challenge for national courts?, European Law Review, 43(1), 24–46.

Maniewska, E. (2022). Odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Uwagi na tle wyroku SN z 9.05.2019 r., III PK 50/18, Państwo i Prawo, 3, 83–94.

Szabłowska-Juckiewicz, M. (2019). Odpowiedzialność odszkodowawcza podmiotu zatrudniającego za naruszenie zasady równego traktowania, Wolters Kluwer Polska.

Van Gerven, W. (2000). Of Rights, Remdies and Procedures, Common Market Law Review, 37(3), 501–536, https://doi.org/10.54648/263877.

Wilman, F. G., (2016). The End of the Absence? The Growing Body of EU Legislation on Private Enforcement and The Main Remedies It Provides For, Common Market Law Review, 53(4), 887–935, https://doi.org/10.54648/cola2016088.

Wróbel, A. (2020). Prawo do efektywnego środka prawnego. Zarys problemu. W: J. Maliszewska-Nienartowicz (Red.), System Prawa Unii Europejskiej - Prawo antydyskryminacyjne (s. 515–539). C.H.Beck.

Pisarczyk, Ł., Wujczyk, M. (2021). Równe traktowanie i ochrona przed dyskryminacją. W: K. W. Baran, M. Gersdorf, K. Rączka (Red.), System Prawa Pracy. Tom III. Indywidualne prawo pracy. Część szczegółowa, (s. 33–126). Wolters Kluwer Poland.

 

Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej/ Judgments of the Court of Justice of the European Union

Wyrok TSUE z 10 kwietnia 1984 r., Sabine von Colson i Elisabeth Kamann przeciwko Land Nordr-hein-Westfalen, ECLI:EU:C:1984:153.

Wyrok TSUE z 2 sierpnia 1993 r., M. H. Marshall przeciwko Southampton and South West Hampshire Area Health Authority, ECLI:EU:C:1993:335.

Wyrok TSUE z 10 lipca 2008 r., Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding przeciwko Firma Feryn NV, ECLI:EU:C:2008:397.

Wyrok TSUE z 25 kwietnia 2013 r. w sprawie C-81/12, Asociat,ia Accept przeciwko Consiliul Nat,ional pentru Combaterea Discriminării, ECLI:EU:C:2013:275.

Wyrok TSUE z 17 grudnia 2015 r. w sprawie C-407/14, María Auxiliadora Arjona Camacho przeciwko Securitas Seguridad España SA, ECLI:EU:C:2015:831.

Wyrok TSUE z 15 kwietnia 2021 r. w sprawie C-30/19, Diskrimineringsombudsmannen przeciwko Braathens Regional Aviation AB, ECLI:EU:C:2021:269.

Orzeczenia Sądu Najwyższego/ Supreme Court judgments

Uchwała SN z dnia 28 września 2016 r., sygn. III PZP 3/16, OSNP 2017/3/27.

Wyrok SN z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. I PSKP 41/22, OSNP 2024/2/15.

Wyrok SN z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. II PSKP 17/21, LEX nr 3219972.

Wyrok SN z dnia 6 października 2021 r., sygn. I PSKP 21/21, OSNP 2022/6/56.

Wyrok SN z dnia 27 października 2021 r., sygn. II PSKP 63/21, OSNP 2022/9/85.

Wyrok SN z dnia 9 maja 2019 r., sygn. III PK 50/18, OSNP 2020/5/42.

Wyrok SN z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. III PK 43/08, OSNP 2010/13-14/160.

Wyrok SN z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. II PK 256/13, LEX nr 1515454.

Postanowienie SN z dnia 24 lipca 2023 r., sygn. III PSK 106/22, LEX nr 3599758.

Postanowienie SN z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. III PK 135/19, LEX nr 3277150.