Wynagrodzenie zmienne jako instrument motywacyjny zarządzających spółkami z udziałem Skarbu Państwa

W artykule przedstawiono znaczenie zmiany legislacyjnej z 2016 r. wprowadzającej dodatkowy mechanizm wynagra­dzania menedżerów spółek z udziałem Skarbu Państwa. Wynagrodzenie zmienne należy uznać za wartościowy i potrzebny instrument motywujący kadrę zarządzającą. Ważną intencją autorów tej ustawy jest powiązanie wyna­grodzeń osób zarządzających spółkami z udziałem Skarbu Państwa z faktycznym rozwojem i zwiększaniem wartości zarządzanych podmiotów. Warto zaznaczyć, że przyję­ty mechanizm służy zniwelowaniu zagrożeń wykazanych w teorii agencji, opisującej różnice zachodzące między interesem spółki a interesem menedżera. Konsekwencje takich sprzecznych interesów wydają się dość oczywiste, czemu przyjęte regulacje mają zapobiec. Obowiązują­cy model nie oznacza pełnego zabezpieczenia interesów spółek, wymaga bowiem precyzyjnego opracowania celów zarządczych przez nadzór właścicielski i organy nadzoru, których działalność powinna wiązać się z profesjonalnym wykorzystaniem pełnej wiedzy na temat bieżącej działal­ności spółki.

Bibliografia/References

Aluchna, M. (2011). Struktura własności a nadzór korporacyjny. W: D. Dobija, & I. Koładkiewicz. Ład korporacyjny. 53–86. Wolters Kluwer business.

Bankier.pl (2016). Ustawa kominowa do likwidacji (mce/mok). https://www.bankier.pl/wiadomosc/Ustawa-kominowa-do-likwidacji-3516555. html (dostęp: 12.12.2024).

Dobija, D., & Koładkiewicz, I. (2011). Ład korporacyjny. Wolters Kluwer business.

Duraj, T. (2022). Rezygnacja z pracowniczego statusu członków zarządu spółek kapitałowych na gruncie ustawy z 9.06.2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami – krok w dobrym kierunku. W: K. Rączka, B. Godlewska-Bujok, E. Maniewska, W. Ostaszewski, M. Raczkowski, & A. Zietek-Capiga (Red.), Między ideowością a pragmatyzmem – tworzenie, wykładnia i stosowanie prawa. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Małgorzacie Gersdorf (s. 230–246). Wolters Kluwer.

Florek, L. (2018). Umowa o zarządzanie członków zarządu niektórych spółek. W: T. Kuczyński, & A. Jabłoński (Red.), Prawo pracy i prawo zabezpieczenia społecznego. Teraźniejszość i przyszłość. Księga jubileuszowa Profesora Zdzisława Kubota (s. 79–86). Difin.

Grzegorczyk, F. (2024). Kilka uwag z zakresu wykładni ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Palestra, 05, 61–78. DOI: 10.54383/0031-0344.2024.05.5 https://palestra.pl/pl/czasopismo/wydanie/05-2024/artykul/kilka-uwag-z-zakresu-wykladni-ustawy-o-zasadach-ksztaltowania-wynagrodzen-osob-kierujacych-niektorymi-spolkami

Jensen, M.C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structur. Journal of Finan­cial Economics, 3, 305–360. http://papers.ssrn.com/abstract=94043 (dostęp: 29.12.2024).

Jeżak, J. (2010). Ład korporacyjny. Doświadczenia światowe oraz kierunki rozwoju. C.H.Beck.

Lis, K.A., & Sterniczuk, H. (2005). Nadzór korporacyjny. Oficyna Ekonomiczna.

KDPNW (2024). Ministerstwo Aktywów Państwowych, Kodeks Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego. https://www.gov.pl/web/aktywa­-panstwowe/kodeks-dobrych-praktyk-nadzoru-wlascicielskiego (dostęp: 3.01.2025).

Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 stycznia 2017 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2016 r., Dz.Urz. GUS 2017 poz. 3. https://dziennikigus.stat.gov. pl/dzienniki-urzedowe-gus/ (dostęp: 29.01.2025).

Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 stycznia 2025 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2024 r., Dz.Urz. GUS poz. 3. https://dziennikigus.stat.gov.pl/ dzienniki-urzedowe-gus/ (dostęp: 29.01.2025).

Oplustil K. (2010). Instrumenty nadzoru korporacyjnego (corporate governance) w spółce akcyjnej. C.H.Beck.

MAP (2024). Minister Jakub Jaworowski: Kodeks Dobrych Praktyk wzmocni ład korporacyjny w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, komu­nikat Ministerstwa Aktywów Państwowych, listopad 2024. https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/minister-jakub-jaworowski-kodeks­-dobrych-praktyk-wzmocni-lad-korporacyjny-w-spolkach-z-udzialem-skarbu-panstwa (dostęp: 3.01.2025).

MAP (2025). Trwają prace nad Kodeksem Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego, komunikat Ministerstwa Aktywów Państwowych, sty­czeń 2025. https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/trwaja-prace-nad-kodeksem-dobrych-praktyk-nadzoru-wlascicielskiego (dostęp: 15.04.2025).

Money.pl (2016), Ustawa kominowa do likwidacji. Prezesi państwowych spółek zarobią dużo mniej? https://www.money.pl/gospodarka/wiado­mosci/artykul/ustawa-kominowa-do-likwidacji-prezesi,160,0,2062240.html (dostęp: 15.12.2024).

Rudolf, S., Janusz, T., Stos, D., & Urbanek, P. (2002). Efektywny nadzór korporacyjny. Teoria i praktyka. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Urbanek, P. (2005). Nadzór korporacyjny a wynagrodzenia menedżerów. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Uwagi do KDPNW (2024). Ministerstwo Aktywów Państwowych, Zanonimizowana tabela uwag do KDPNW w ramach konsultacji publicz­nych. https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/kodeks-dobrych-praktyk-nadzoru-wlascicielskiego (dostęp: 3.01.2025).

Uzasadnienie do projektu ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami z projektem aktu wykonaw­czego, druk nr 514, 10 maja 2016 r., s. 1–17 (19–35). https://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/0/B01DAD1EA8F6EA04C1257FB5002FA61C/ %24File/514.pdf (dostęp: 19.12.2024).

Uzasadnienie do projektu ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym z projektami aktów wykonawczych, druk nr 1053, 24.11.2016 r., s. 1–32 (32–63). https://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/0/1D107366EAD10A14C1258075007AC2DB/%24File/1053.pdf (dostęp: 30.10.2024).

Weber-Elżanowska A.-M. (2017). Wpływ instytucji prawnych rynku kapitałowego na efektywność Spółek Skarbu Państwa. C.H.Beck.