Zróżnicowanie ze względu na płeć w wewnętrznych regulacjach dotyczących wymagań wobec wyglądu pracowników w świetle przepisów o zakazie dyskryminacji w zatrudnieniu. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 25 lutego 2025 r., III PSKP 21/24

Glosowany wyrok dotyczy możliwości wprowadzania przez pracodawcę wewnętrznych regulacji określających wymogi względem wyglądu pracowników, zróżnicowane ze względu na płeć. Sąd Najwyższy słusznie przyjął, iż granicę ingeren­cji w wygląd osób zatrudnionych stanowi nie tylko obowią­zek ochrony dóbr osobistych pracowników, ale także zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu. Pracodawca nie może zatem stawiać wymagań, które w sposób nieuzasadniony różni­cowałyby sytuację pracowników ze względu na zakazane kryteria dyferencjacji. W ocenie glosatora przedstawione w komentowanym orzeczeniu wnioski oraz argumentacja zasługują na aprobatę, aczkolwiek Sąd nie wypowiedział się definitywnie w kwestii możliwości całkowitego zróżnicowa­nia reguł dotyczących wyglądu pracowników płci żeńskiej i pracowników płci męskiej. Zdaniem autora utrwalone normy kulturowe w tym względzie nie stanowią wystarcza­jącego uzasadnienia, jeśli wewnętrzne regulacje nie speł­niają wymagań wynikających z zasady proporcjonalności.

Bibliografia/References

Literatura/Literature

Kułak, M. (2024) Sankcje i środki ochrony prawnej w związku z naruszeniem zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu w kontekście ich funkcji odstraszającej, Praca i Zabezpieczenie Społeczne, LXV (9), 30–36. DOI: 10.33226/0032-6186.2024.9.4.

Lekston, M. (2025). Komentarz do art. 111 Kodeksu pracy. W: K. W. Baran (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom I. Art. 1–93 (s. 97–113). Wolters Kluwer.

Miernicka, I. (2020). Wymagania dotyczące wyglądu pracownika jako ingerencja w sferę jego wolności, Wolters Kluwer.

Miernicka, I. (2021). Dyskryminacja w zatrudnieniu ze względu na wygląd. W: J. R. Carby-Hall, Z. Góral, A. Tyc (red.), Różne oblicza dyskry­minacji w zatrudnieniu (s. 389–414). Wolters Kluwer Polska.

Miernicka, I. (2024). Prawne aspekty włączającego dress code’u w miejscu pracy, w M. Gajda (red.), Różnorodność i inkluzywność w miejscu pracy (s. 165–184). Wolters Kluwer.

Wróbel, A. (2010). Rekonstrukcja pojęcia „dyskryminacja”? Uwagi na tle dwóch orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE, w Z. Niedbała (red.), Księga pamiątkowa w piątą rocznicę śmierci Profesora Andrzeja Kijowskiego (s. 337–345). Wolters Kluwer.

Orzecznictwo TSUE/CJEU case-law

Wyrok TSUE z 15 lipca 2021 r. w sprawach połączonych C-804/18 i C-341/19, IX przeciwko WABE eV oraz MH Müller Handels GmbH prze­ciwko MJ, ECLI:EU:C:2021:594.

Wyrok TSUE z 14 marca 2017 r. w sprawie C-157/15, Samira Achbita, Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding przeciwko G4S Secure Solutions NV, ECLI:EU:C:2017:203.

Wyrok TSUE z 16 lipca 2015 r. w sprawie C-83/14, CHEZ Razpredelenie Byłgarija AD p. Komisija za zasztita ot diskriminacija, ECLI: EU:C:2015:480.

Wyrok TSUE z 17 lipca 2008 r. w sprawie C-303/06, S. Coleman p. Attridge Law i inni, ECLI:EU:C:2008:415.

Wyrok TSUE z 30 kwietnia 1996 r. w sprawie C-13/94, P przeciwko S i Cornwall County Council, Zbiór Orzeczeń 1996 I-02143.

Orzecznictwo sądowe/Case law

Uchwała Sądu Najwyższego z 28 września 2016 r., III PZP 3/16, OSNP 2017/3/27.

Wyrok Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2024 r., III PSKP 13/23, LEX nr 3715397.

Wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2024 r., II PSKP 8/23, LEX nr 3692406.

Wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2023 r., I PSKP 3/22, OSNP 2023/12/128.

Wyrok Sądu Najwyższego z 2 marca 2022 r., III PSKP 55/21, LEX nr 3408432.

Wyrok Sądu Najwyższego z 27 października 2021 r., II PSKP 63/21, OSNP 2022/9/85.

Wyrok Sądu Najwyższego z 6 października 2021 r., I PSKP 21/21, OSNP 2022/6/56.

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2015 r., II PK 140/14, Monitor Prawa Pracy 2015 nr 10, s. 541–545.

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2008 r., II PK 102/07, Monitor Prawa Pracy 2008 nr 8, s. 440.

Wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2007 r., I PK 187/06, LEX nr 351870.

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2006 r., III UK 150/05, LEX nr 272551.

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2006 r., III PK 109/05, OSNP 2007 nr 1–2, poz. 5.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 16 października 2024 r., II PSK 92/23, LEX nr 3768928.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lipca 2023 r., III PSK 106/22, LEX nr 3599758.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2019 r., III PK 118/18, LEX nr 2644577.

Orzeczenia sądów zagranicznych/Case law of foreign courts

Wyrok Sądu Najwyższego Zjednoczonego Królestwa z 16 kwietnia 2025 r., Women Scotland Ltd v The Scottish Ministers, [2025] UKSC 16.

Wyrok Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych z 15 czerwca 2020 r., Bostock v. Clayton County, 590 U.S. 644.