Konsekwencje jednorazowego niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.08.2023 r., III FSK 802/22

Nieprzestrzeganie powszechnego obowiązku segregacji odpadów komunalnych wiąże się z konsekwencją w postaci wymierzenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według sankcyjnej stawki. Celem glosy jest zasadniczo krytyczne odniesienie się do całkowitego zignorowania przez Naczelny Sąd Administracyjny pozajęzykowych reguł wykładni art. 6ka ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zastosowana przez NSA wykładnia, oparta wyłącznie na dyrektywach wykładni językowej, prowadzi do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Prezentowane przez NSA stanowisko stoi w sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażoną w uzasadnieniu ustawy wprowadzającej wyżej wskazany przepis oraz może naruszać zasadę in dubio pro tributario. W opracowaniu wykorzystano dogmatycznoprawną metodę badawczą. Analizą objęto ustawodawstwo i materiały legislacyjne, a pomocniczo także dorobek doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych.

Bibliografia/References

Literatura/Literature

Antonów, D. (2020). Źródła, wykładnia i stosowanie prawa podatkowego. W: P. Borszowski (red.), Prawo podatkowe z kazusami i pytaniami. Wolters Kluwer.

Cross, F. (2009). The Theory and Practice of Statutory Interpretation. Stanford University Press.

Gomułowicz, A. (2013). Prawo podatkowe. W: A. Gomułowicz, & J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe. LexisNexis.

Lang, W. (2008). System prawa a porządek prawny. W: O. Bogucki, & S. Czepita (red.), System prawny a porządek prawny. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Łazor, M. (2021). Kilka uwag o wykładni celowościowej w prawie ochrony środowiska. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 83(4), 31–48. https://doi.org/10.14746/rpeis.2021.83.4.3

Mariański, A. (2014). Zasada in dubio pro tributario w orzecznictwie NSA oraz Trybunału Konstytucyjnego. W: Z. Ofiarski, XXV lat przeobrażeń w prawie finansowym i prawie podatkowym – ocena dokonań i wnioski na przyszłość. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Morawski, L. (2002). Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa.

Morawski, L. (2006). Zasady wykładni prawa. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa.

Ochodek, D. (2022). Wyjątkowy charakter stawek obniżonych w świetle regulacji unijnych oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. Przegląd Podatkowy, (8), 27–33.

Presnarowicz, S. (2025). Komentarz do art. 120. W: L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120–344. Komentarz aktualizowany. Wolters Kluwer, LEX (el.)

Ruczkowski, P. (2022). Wykładnia prawa administracyjnego a bezpieczeństwo prawne jednostki i podmiotu administrującego. W: Z. Duniewska, M. Karcz-Kaczmarek, P. Wilczyński (red.), Prawo administracyjne w służbie jednostki i wspólnoty. Wolters Kluwer. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-918-1.03

Tkaczyk, E. (2010). Pojęcie i rola „uzasadnienia projektu ustawy” w procesie legislacyjnym. Przegląd Legislacyjny, (71), 11–24.

Tobor, Z. (2016). Rola materiałów legislacyjnych w porządku prawnym. Przegląd Prawa i Administracji, (104), 171–181. https://doi.org/10.19195/0137-1134.104.11

Wiącek, M. (2023). Uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22) [dot. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego]. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, (1), s. 139–147.

Akty prawne/Legal acts

Ustawa z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r., poz. 399 ze zm.).

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.).

Ustawa z dnia 19.07.2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579).