Ważenie interesu publicznego i prywatnego w planowaniu przestrzennym w gminie na przykładzie umów urbanistycznych

Artykuł podejmuje rozważania na temat wybranych aspektów reformy planowania przestrzennego w Polsce za sprawą noweli ustawy planistycznej z 7.07.2023 r. Autorka ukazuje reformę na kanwie rozwoju historycznego regulacji planistycznych, ze szczególnym naciskiem na problematykę ważenia interesu publicznego i prywatnego w planowaniu przestrzennym. Realizacja wartości ustawy planistycznej i spójnych celów jest warunkiem dobrego projektu planu i pomyślnej jego realizacji. Niektóre zmiany ustawy planistycznej, w tym zwiększenie partycypacji społecznej czy uproszczenie procedur, jak i zwiększenie cyfryzacji mogą przyczynić się do realizacji wartości ważnych dla planowania przestrzennego, takich jak zapewnienie ładu przestrzennego. Ważnym instrumentem są także umowy urbanistyczne, które mogą stać się narzędziem do pełniejszego realizowania zarówno interesu publicznego, jak i prywatnego. Szczególnie korzystne będą wówczas, gdy administracji lokalnej nie stać na uchwalenie planu miejscowego czy zrealizowanie inwestycji celu publicznego, które mogą zostać sfinansowane w ramach inwestycji uzupełniającej przez podmioty prywatne.

Bibliografia/References

Bąkowski, T. (2001). Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wydawnictwo Prawnicze.

Bąkowski, T. (2022). Samodzielność planistyczna gminy w zagospodarowaniu przestrzennym. Wybrane zagadnienia. Gdańskie Studia Prawnicze, 8.

Berl, F., Csillag-Wagner, S., & Csillag-Wagner, F. (2017). Burgenländisches Baurecht. Verlag Österreich.

Geddes, P. (1915). Cities in evolution. Williams and Norgate.

Geradin, D., & Mattioli E. (2017). The transactionalization of EU Competition Law: A positive development? TILEC Discussion Paper, nr DP 2017-035.

Izdebski, H. (2013). Ideologia i zagospodarowanie przestrzeni: doktrynalne prawno-polityczne uwarunkowania urbanistyki i architektury. LEX. A Wolters Kluwer business.

Jędrzejewski, S. (1995). Proces budowlany. Zagadnienia administracyjno-prawne. Branta.

Johnson, D. A. (2001). History of regional planning. W: N. J. Smelser, & P. B. Baltes, (red.), International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (2nd ed.), Vol. 20.

Kozłowska, M. (2022). Umowy administracyjne. W: J. Blicharz, & P. Lissowski (red.), Prawo administracyjne. Zagadnienia ogólne i ustrojowe. Wolters Kluwer.

Kruś, M. (2019). Umowa urbanistyczna jako przykład umowy administracyjnej na tle polskiego i europejskiego porządku prawnego. Studia Prawa Publicznego, (3/27).

Lees, E., & Pedersen O. W. (2025). Performative Environmental Law. Modern Law Review, 88(1), 124–154. https://doi.org/10.1111/1468-2230.12918

Litwak, J., & Sullivan E. (2024). Oregon Land Use Law: Cases and materials. https://ssrn.com/abstract=4312216

Niewiadomski, Z. (2004). W: Z. Niewiadomski (red.). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. C.H.Beck.

Ruczkowski, P. (2020). Umowa urbanistyczna w procesie rewitalizacji – charakter prawny i konsekwencje prawne jej zawarcia. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, 67(1).

Runkel, P. (1999). Städtebauliche Verträge. Grundstücksmarkt & Grundstückswert, (3).

Stępień, M. (2024). Zarys koncepcji placebo legislacyjnego. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Szewczyk, E., & Szewczyk, M. (2014). Generalny akt administracyjny. LEX. A Wolters Kluwer business.

Szewczyk, M. (2019). Podstawowe założenia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W: M. Szewczyk, M. Kruś, & Z. Leoński (red.), Prawo zagospodarowania przestrzeni. Wolters Kluwer.

Szlachetko, J. (2024). W: J. Szlachetko, & K. Szlachetko (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wolters Kluwer.

Szlachetko, K. (2024). Plan ogólny – nowe (?) narzędzie legislacji planistycznej. W: T. Bąkowski (red.), Legislacja planistyczna. Uniwersytet Gdański.

Szwajdler, W. (red.). (2013). Aspekty prawne planowania i zagospodarowania przestrzennego. LEX. A Wolters Kluwer business.

Weber, K., & Rath-Kathrein, I. (red.). (2014). Tiroler Bauordnung. Verlag Österreich.

Zimmermann, J. (2022). Prawo administracyjne. Wolters Kluwer.