Zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Uwagi na tle art. 968 k.p.c.

Zgodnie z treścią art. 968 § 1 k.p.c. nabywca może zaliczyć na poczet ceny własną wierzytelność lub jej część, jeżeli znajduje ona pokrycie w cenie nabycia. Przedmiotowa regulacja może wywoływać problemy w jej praktycznym zastosowaniu. Z przepisów o egzekucji z nieruchomości w jasny sposób nie wynika, kim jest nabywca, któremu przysługuje prawo do zaliczenia wierzytelności na poczet ceny nabycia. Ponadto ustawodawca nie sprecyzował, jak należy pojmować wierzytelność znajdującą pokrycie w cenie nabycia. Nie jest także skonkretyzowany sposób i forma zaliczania wierzytelności na poczet tej ceny, w tym wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. W doktrynie sporna jest także kwestia skutków prawnych zapłaty przez nabywcę nieruchomości zbyt niskiej ceny nabycia w następstwie nieprawidłowego zaliczenia wierzytelności na poczet tej ceny. Celem artykułu jest próba rozstrzygnięcia wymienionych problemów badawczych. Oceny także wymaga, czy obowiązująca treść art. 968 § 1 k.p.c. w sposób wystarczający określa zasady skorzystania przez nabywcę licytacyjnego z omawianej instytucji.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Adamczuk, A. (2022). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: M. Manowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 478–1217 (s. 851–853). Wolters Kluwer.

Brulińska, M. (2008). Licytacja nieruchomości. W: J. Gołaczyński (red.), Wybrane zagadnienia egzekucji sądowej (s. 319). Oficyna. A Wolters Kluwer business.

Ciepła, H. (2014). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: T. Wiśniewski (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom IV. Artykuły 730–1088 (s. 618–779). Wolters Kluwer.

Flaga-Gieruszyńska, K. (2024). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: A. Zieliński (red.), & K. Flaga-Gieruszyńska (red), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wolters Kluwer.

Flejszar, R., & Malczyk, M. (2021). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: K. Flaga-Gieruszyńska, (red.) System Postępowania Cywilnego. Tom 8. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. C.H.Beck, Legalis/el.

Grzegorczyk, P. (2016). Tytuł wykonawczy jako warunek zaliczenia na poczet ceny nabycia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości dłużnika (art. 968 KPC). Monitor Prawniczy, (15), 817–820.

Jadłowski, P. (2024). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: P. Rylski, & A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. C.H.Beck, Legalis/el.

Julke, G. (2006). Egzekucja z nieruchomości. Currenda, LEX/el.

Koenner, M. (2005a). Komentarz do art. 967 k.p.c. W: Z. Szczurek (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Currenda.

Koenner, M. (2005b). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: Z. Szczurek (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Currenda.

Korzonek, J. (1934). Postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające. Leon Frommer.

Krakowiak, M. (2019a). Komentarz do art. 967 k.p.c. W: J. Jankowski (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz (s. 1065). C.H.Beck.

Krakowiak, M. (2019b). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: J. Jankowski (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz (s. 1069–1070). C.H.Beck.

Kunicki, I. (1999). Podział sumy uzyskanej z egzekucji. Currenda.

Langa-Bieszki, H. (1994). Przybicie i przysądzenie własności nieruchomości. Problemy Egzekucji Sądowej, (5), 81.

Marcewicz, O. (2017). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730–1217 (s. 454). Wolters Kluwer.

Pietrzkowski, H. (2025), Komentarz do art. 968 k.p.c. W: M. Dziurda, & T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie egzekucyjne. Artykuły 758–1095[1] (s. 852). Wolters Kluwer.

Stefańska, E. (2022). Komentarz do art. 125 k.p.c. W: M. Manowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1–477(16) (s. 403). Wolters Kluwer.

Szymańska-Grodzka, A. (2019). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 459–1217 (s. 1135–1136). C.H.Beck.

Śladkowski, M. (2008). Prawo do lokalu mieszkalnego jako przedmiot stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami (s. 206). Oficyna. A Wolters Kluwer busienss.

Świeboda, Z. (2004). Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część druga. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne (s. 350). Lexis-Nexis.

Tyczka, M. (1972). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: E. Wengerek (red.), Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne (s. 543–544). Wydawnictwo Prawnicze.

Wengerek, E. (2009). Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne (s. 561). Wydawnictwo ZPP.

Wolak, G. (2019). Glosa do uchwały SN z dnia 12 lipca 2018 r., III CZP 60/18. Przegląd Prawno-Ekonomiczny, (9), 67–84.

Wolak, G. (2024). Podstawa wpisu do księgi wieczystej hipoteki powstałej z mocy samego prawa (art. 1037 § 3 KPC). Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2023 r., III CZP 153/22. Przegląd Prawa Egzekucyjnego, (1), 167–191.

Zedler, F. (1996). Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne (s. 286). Tom III. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora” .

Żyznowski, T. (2015). Komentarz do art. 968 k.p.c. W: A. Marciniak (red.), & K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom III. Komentarz art. 730–1088 (s. 759–760). C.H.Beck.

 

Akty prawne/Legal acts

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. z 2024 r. nr 43, poz. 296 (k.p.c.).

Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2009 r. nr 131, poz. 1075.

 

Orzecznictwo/Judgments

Postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lutego 1972 r., III CRN 156/71, OSNC 1972, nr 6, poz. 121.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1998 r., I CKN 1125/97, LEX nr 1214202.

Uchwała Sądu Najwyższego z 20 listopada 2009 r., III CZP 88/09, OSNC 2010, nr 7-8, poz. 100.

Uchwała Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., III CZP 55/15, OSNC 2016, nr 10, poz. 110.

Uchwała Sądu Najwyższego z 12 lipca 2018 r., III CZP 60/18, OSNC 2019, nr 4, poz. 37.

Wyrok Sądu Najwyższego z 5 lipca 2024 r., II CSKP 1422/22, LEX nr 3732482.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 31 marca 2015 r., III Cz 204/15, LEX nr 1842842.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 7 stycznia 2014 r., III Cz 1511/13, LEX nr 1884830.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 10 listopada 2015 r., III Cz 632/15, LEX nr 1997779.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku z 26 lipca 2013 r., IV Cz 403/13, LEX nr 1884224.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku z 14 października 2014 r., IV Cz 609/14, LEX nr 1884342.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 stycznia 2014 r., VI ACa 447/13, LEX nr 1444936.

Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 28 listopada 2017 r., XVIII C 1241/17, LEX nr 2485362.