Kilka uwag o porozumieniach wyjątkowych z art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 883/20041

Osoby przemieszczające się w obrębie UE podlegają systemowi zabezpieczenia społecznego tylko jednego państwa członkowskiego, którym co do zasady jest miejsce wykonywania pracy. Rozwiązanie to w wielu przypadkach nie odpowiada jednak oczekiwaniom mobilnych pracowników i ich pracodawców. Art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 przewiduje możliwość odmiennego ustalenia statusu socjalnoprawnego poprzez zawarcie porozumienia. Przedmiotem niniejszego artykułu jest zidentyfikowanie i omówienie problemów prawnych odnoszących się do: 1) podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o zawarcie porozumienia, 2) „interesu osób lub grup osób” jako przesłanki pozwalającej na jego zawarcie, 3) jego stron i w konsekwencji także charakteru prawnego oraz 4) środków prawnych przysługujących zainteresowanym w przypadku odmowy jego zawarcia.

Bibliografia/References

Bokeloh, A. (2013). Sozialversicherung in der EU: Vereinbarungen über eine abweichende Versicherungszugehörigkeit nach Art. 16 VO (EG) Nr 883/04, Der Betrieb (46).

Buschermöhle, U. (2010). Grenzüberschreitende Beschäftigung in der EU – Koordinierung der Systeme der sozialen Sicherheit ab 1.5.2010, DStR.

Cremers, J. (2010). Coordination of national social security in the EU – Rules applicable in multiple cross border situations, AIAS Working Paper, Amsterdam.

Devetzi, S. (2000). Die Kollisionsnormen des europäischen Sozialrechts, Berlin. Devetzi, S. (2011). The social security of moving researchers – interpretation issues and applicable legislation. In: Berghman, J., Schoukens, P. (Eds.), The social security of moving researchers. Leuven/Den Haag.

Devetzi, S. (2023). Komentarz do art. 16. In: Hauck K., Notfz W. (Eds.), EU-Sozialrecht, Berlin.

Dzienisiuk, D. (2011). Zaświadczenie dotyczące ustawodawstwa właściwego dla ubezpieczonego – charakter prawny sprawy o wydanie zaświadczenia – dopuszczalność drogi sądowej. Glosa do uchwały SN z dnia 18 marca 2007 r., II UZP 2/10. Orzecznictwo Sądów Polskich (6), poz. 68.

Görres, S. (2003). Grenzüberschreitende Arbeitnehmerentsendung in der EU, Wien.

Jorens, Y. (2010). Neue Vorschriften zur Bestimmung der anwendbaren Rechtsvorschriften? In: Jorens, Y. (Ed.). 50 Jahre Koordinierung der so zialen Sicherheit: Vergangenheit, Gegenwart, Zukunft. Luxemburg.

Komisja Administracyjna (2013). Praktyczny poradnik dotyczący ustawodawstwa mającego zastosowanie w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i Szwajcarii. http: //ec. europa. eu/social/BlobServlet? docId=11366&langId=pl (dostęp: 20 stycznia 2025).

Lach, D. E. (2023a). Widerruf der A1-Bescheinigung: Verfahren und Folgen – wie ist die Lücke in der Durchführungsverordnung zu schließen? Zeitschrift für europäisches Sozial- und Arbeitsrecht (4).

Lach, D. E. (2023b). Procedura wycofania zaświadczenia A1 a wsteczne włączenie delegowanego pracownika do systemu zabezpieczenia społecz nego państwa wykonywania pracy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (8). DOI: 10.33226/0032-6186.2023.8.7

Lach, D. E. (2024). O procedurze i skutkach wycofania zaświadczenia A1 raz jeszcze. Glosa do wyroku TSUE z dnia 16 listopada 2023, C 422/22. Studia Prawa Publicznego 2 (46). DOI: 10.14746/spp. 2024.2.46.7

Pochylska, A. (2010). Prawa obywateli państw trzecich w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego UE. Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i Praktyka (3).

Schoukens, P., Pieters, D. (2009). Verordnung (EG) 883/2004 – Eine neue Architektur der Koordination? Neue Regeln über das anwendbare Recht. In: Eichenhofer E. (Ed.), 50 Jahre nach ihrem Beginn – neue Regeln für die Koordinierung sozialer Sicherheit, Berlin.

Schreiber, F. (2024). In: Rolfs Ch., Körner A., Krasney M., Mutschler B. beck-online. GROSSKOMMENTAR, Kasseler Kommentar, München.

Ślebzak, K. (2012). Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Komentarz, Wolters Kluwer. Steinmeyer, H.-D. (2022). In: Fuchs, M., Janda C. (Eds.), Europäisches Sozialrecht, Baden Baden.