Kilka uwag o stosowaniu art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej w sprawach o rekompensatę

Przedmiotem artykułu jest problematyka stosowania art. 32 ust. 1a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w kontekście prawa do rekompensaty przysługującej na podstawie przepisów ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach po mostowych. Przyczynkiem do podjęcia rozważań na ten temat była, z jednej strony, uchwała SN z 29 października 2020 r., UZP 3/20 (OSNP 2021/3/29), w której wyrażono pogląd, że „przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, warunkujące go prawo do rekompensaty na podstawie art. 21 ustawy pomostowej, nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa”, z drugiej zaś, zmiana brzmienia art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych od 1 stycznia 2024 r. rodząca pytanie o aktualność zajętego przez SN stanowiska. Autorka dowodzi, że stosowanie art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej w sprawach o rekompensatę, zgodnie ze stanowiskiem SN wyrażonym w przedmiotowej uchwale, zarówno przed, jak i po ww. nowelizacji, ma skutek dyskryminujący wobec ubezpieczonych kobiet z uwagi na zróżnicowanie pozycji obu płci w zakresie prawa do zasiłku macierzyńskiego w okresie istotnym dla nabycia prawa do rekompensaty.

Bibliografia/References

Godlewska-Bujok, B. (2021). Ochrona pracy kobiet i rodzicielstwa we współczesnym prawie pracy. Uwagi wstępne. W: M. Gersdorf, K. Rączka (Red.), System Prawa Pracy. Tom III Indywidualne prawo pracy. Część szczegółowa. Wolters Kluwer.

Gomółka, A. (2023). Strata pieniężna pracownic w Polsce w związku z pełnieniem ról opiekuńczych, Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka, 4.

Mitrus, L. (2016). Prawo do zasiłku macierzyńskiego w świetle nowelizacji kodeksu pracy i ustawy zasiłkowej (analiza zmian i postulaty de lege ferenda). W: J. Czerniak-Swędzioł (Red.), Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem w świetle przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, Wolters Kluwer.

Muszalski, W. (1984). Ubezpieczenie społeczne – zarys ogólny. Część I. ZUS.

Sękowska-Kozłowska, K. (2021). Między obowiązkiem a przyzwoleniem. Środki wyrównawcze na rzecz kobiet jako instrument realizacji praw człowieka. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Stopka, K. (2016). Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 9.

Stopka, K., Mazurczak-Jasińska, E. (2010). Prawo do zasiłku macierzystego i opiekuńczego: wybrane zagadnienia, Monitor Prawa Pracy, 7.

Ślebzak, K. (2015). Prawo intertemporalne w prawie pracy i prawie ubezpieczeń społecznych. W: J. Mikołajewicz (Red.), Problematyka intertemporalna w prawie. Zagadnienia podstawowe. Rozstrzygnięcia intertemporalne. Geneza i funkcje, C.H.Beck.

Ślebzak, K. (2020). Zasady prawa ubezpieczeń społecznych. W: A. Wypych-Żywicka (Red.), System prawa ubezpieczeń społecznych. Część ogólna. Wolters Kluwer.

Wagner, B. (2014). Z problematyki równości w ubezpieczeniach społecznych. W: M. Skąpski, K. Ślebzak, Aksjologiczne podstawy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Ars boni et aequi. Przedsiębiorstwo Wydawnicze.

Zieleniecki, M. (2010). Uwagi na temat charakteru prawnego emerytury pomostowej. W: A. Wypych-Żywicka (Red.), Z zagadnień zabezpieczenia społecznego. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego, 2. Uniwersytet Gdański.

Zieliński, M. (2012). Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Wolters Kluwer.

Ziółkowski, M. (2016). Uprzywilejowanie wyrównawcze, Państwo i Prawo, 4.