Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
prof. dr hab. Krzysztof Ślebzak
ORCID: 0000-0002-5029-4241

Pofesor nauk prawnych, profesor w Zakładzie Prawa Pracy i Prawa Socjalnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickie­wicza w Poznaniu, członek Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.

 
DOI: 10.33226/0032-6186.2026.6.8
JEL: K31, H55

Artykuł dotyczy kwalifikacji prawnej umów o przygotowa­nie materiałów prasowych w działalności wydawniczej na gruncie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych. Celem opracowania jest odpowiedź na dwa pytania: po pierwsze, czy przygotowanie materiału prasowego może stanowić przedmiot umowy o dzieło, a po drugie, w jakim zakre­sie Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do weryfikacji takiej kwalifikacji. Autorzy argumentują, że przygotowanie konkretnego materiału prasowego może być kwalifikowane jako wykonanie umowy o dzieło, jeżeli przedmiot zobowiązania został dostatecznie zindywiduali­zowany, rezultat poddaje się weryfikacji, a wynagrodzenie pozostaje powiązane z oddaniem oznaczonego materiału. Nie wykluczają tego ani powtarzalność współpracy, ani po­sługiwanie się umową ramową. Odmienna ocena jest uza­sadniona dopiero wówczas, gdy relacja stron sprowadza się do stałej dyspozycyjności autora, bieżącego wykonywania nieskonkretyzowanych zadań redakcyjnych albo trwałego włączenia w organizację pracy redakcji. W konsekwencji kontrola ZUS nie powinna mieć charakteru abstrakcyjnego ani opierać się wyłącznie na samym fakcie cyklicznej współ­pracy, lecz wymaga każdorazowo oceny treści konkretnego zobowiązania i cech rezultatu.

Słowa kluczowe: materiały prasowe; umowa o przygotowanie materiałów prasowych; działalność wydawnicza; ubezpieczenia społeczne; ZUS
DOI: DOI 10.33226/0032-6186.2022.7.1
JEL: K31

Artykuł jest poświęcony modelom zrzeszania się w związkach zawodowych funkcjonariuszy zatrudnionych na podstawie administracyjnoprawnej. Dotyczy to przede wszystkim funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Więziennej oraz Służby Celno-Skarbowej. Zmiany ustawowe z 2019 roku wprowadziły mechanizmy pluralizmu kwalitatywnego do organizacji związków zawodowych tych grup zatrudnionych.

Słowa kluczowe: związki zawodowe; pluralizm związkowy; funkcjonariusze Policji
DOI: 10.33226/0032-6186.2020.11.5
JEL: H55

Artykuł dotyczy prowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontroli działalności gospodarczej w kontekście weryfikacji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz wysokości świadczeń z tego tytułu. Wydawało się, że zagadnienie to zostało przesądzone w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2010 r., II UZP 1/10. Jednak ostatnie orzecznictwo, a w szczególności wyroki z 5 września 2018 r., I UK 208/17 oraz z 17 października 2018 r., II UK 301/17 i II UK 302/17, zdaje się wskazywać, że problem ten wcale nie stracił na aktualności. Celem artykułu jest krytyczna analiza najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego z omawianego zakresu, przede wszystkim w kontekście zmian normatywnych, jakie nastąpiły po wydaniu uchwały II UZP 1/10.

Słowa kluczowe: weryfikacja podstawy wymiaru składek; działalność gospodarcza; tytuł do ubezpieczenia; ubezpieczenia społeczne
DOI: 10.33226/0032-6186.2020.3.3
JEL: K31

Regulacje dotyczące należności podatkowych i składkowych normują problematykę zwolnień z
opodatkowania oraz ze składek na ubezpieczenia społeczne świadczeń związanych z podróżą
odbywaną przez zleceniobiorców. Mimo iż kwestia podróży zleceniobiorców nie została
unormowana ani w kodeksie cywilnym, ani w kodeksie pracy, wydaje się, że przynajmniej na
gruncie przedmiotowych przepisów doszło do zrównania obu rodzajów podróży. Nie rozstrzygnięto
jednak czy jest dopuszczalne, aby pojęciu „podróży służbowej” zleceniobiorców nadawać takie samo
znacznie jak „podróży służbowej” pracowników. Celem artykułu jest rozstrzygniecie zarówno
powyższej kwestii, jak i przedstawienie zasad zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne
świadczeń wypłacanych z tytułu „podróży służbowej” zleceniobiorców.

Słowa kluczowe: podróż służbowa zleceniobiorców; zwolnienie ze składek na ubezpieczenia społeczne
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.12.2
JEL: K31 (artykuł w języku angielskim)

W przypadku jurydyzacji prawa do zabezpieczenia społecznego na poziomie konstytucyjnym jednym z bardziej interesujących zagadnień zarówno teoretycznych, jak i praktycznych jest pytanie o możliwość domagania się na podstawie przepisu konstytucji wyrażającego przedmiotowe prawo świadczenia w określonej wysokości. Stąd też w powoływanych w artykule porządkach konstytucyjnych mamy do czynienia albo z konstytucyjnym prawem podmiotowym, albo wyłącznie z odesłaniem do przepisów konkretyzujących to prawo. W tym drugim przypadku nie ulega wątpliwości, że konkretna treść danego prawa ma być dopiero ustalona w aktach prawnych niższego rzędu. Natomiast w sytuacji, gdy prawo do zabezpieczenia społecznego wyrażone jest w konstytucji wprost, pojawia się pytanie o jego materialny (konkretny) substrat. Jest to zazwyczaj źródłem wielu kontrowersji, zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie. Problem ten dotyczy również prawa do zabezpieczenia społecznego uregulowanego w polskiej Konstytucji z 1997 r. Celem artykułu jest przedstawienie kontrowersji związanych z powyższym zagadnieniem w polskim porządku konstytucyjnym.

Słowa kluczowe: prawo do zabezpieczenia społecznego; polska Konstytucja