Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
Dr hab. prof. SWPS Monika Lewandowicz-Machnikowska
ORCID: 0000-0001-5140-2921
Dr hab. prof. SWPS Monika Lewandowicz-Machnikowska, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS. Autorka publikacji z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy oraz prawa zabezpieczenia społecznego. Specjalizuje się w tematyce czynności prawnych w prawie pracy oraz konkurencji w stosunkach pracy, a ponadto pomocy społecznej i świadczeń socjalnego wsparcia. Członek Samorządowego Kolegium
DOI: 10.33226/0032-6186.2022.2.2
JEL: K31

Udzielając zgody pracodawcy w sytuacjach wskazanych w przepisach prawa, pracownik upoważnia go do podjęcia określonego działania, np. pracownica w ciąży upoważnia pracodawcę do delegowania jej poza stałe miejsce pracy (art. 178 k.p.). Choć wiele przepisów w kodeksie pracy, a także innych ustawach używa tego określenia, to pojęcie zgody nie zostało zdefiniowane przez polskiego ustawodawcę. W przepisach prawa unijnego regulujących udzielanie zgody są wskazane konieczne cechy tej czynności (zachowania). Są nimi: dobrowolność, konkretność, świadomość i jednoznaczność okazania woli, którym osoba w formie oświadczenia lub wyraźnego działania potwierdza udzielenie zgody. A zatem jedynie zgodę udzieloną przez pracownika w powyższych warunkach można uznać za wyraz jego woli. Z opisanych w artykule badań empirycznych wynika, że pracownicy wbrew swojemu przekonaniu nie posiadają wiedzy na temat prawa pracy, w szczególności co do okoliczności prawnych związanych z udzielaniem zgody na określone działania pracodawcy. Zdaniem autorów niniejszego artykułu wiedza na ten temat jest niezbędna dla świadomego wyrażenia zgody przez pracownika. W związku z powyższym niezbędnych informacji powinien udzielać pracownikowi pracodawca. W większości przypadków przepisy prawa nie nakładają na pracodawcę wprost obowiązku informowania pracownika o okolicznościach związanych z udzielaniem zgody, ale obowiązek taki należy wywodzić z powinności współdziałania przy realizacji zobowiązania. Wydaje się, iż biorąc pod uwagę fakt, że pracownicy nie mają zdecydowanie złego zdania o przestrzeganiu przepisów prawa pracy przez pracodawców, istnieje szansa, że wykonywanie takich obowiązków przez pracodawców wpłynie pozytywnie na budowanie między stronami stosunku pracy relacji opartych na zaufaniu, co przynosi istotne korzyści obu stronom.

Słowa kluczowe: zgoda; wola; świadomość; obowiązek informowania; wiedza o prawie pracy; decyzja
DOI: 10.33226/0032-6186.2020.6.6
JEL: I38

Ubezpieczenie społeczne twórców i artystów — stan obecny i propozycje zmian — uwagi na tle projektu ustawy o statusie artysty zawodowego 

The author describes the applicable regulations regarding the social insurance of authors and artists. The article also assesses the direction of changes proposed in the draft law on the status of professional artist. As discussed the solutions in the field of social security for authors and artists require swift intervention by the legislator. At the same time, the proposals for solutions contained in the project are not consistent with the assumptions of the current social security system and may negatively affect the entire system in this form, leading to its greater disintegration. The proposed solutions can be improved with the involvement of experts into the field of social security system.

Autorka opisuje obowiązujące regulacje dotyczące ubezpieczenia społecznego twórców i artystów, ocenia również kierunek zmian proponowany w projekcie ustawy o statusie artysty zawodowego. Co do zasady obowiązujące w zakresie ubezpieczenia społecznego twórców i artystów rozwiązania wymagają szybkiej ingerencji ustawodawcy. Jednocześnie propozycje rozwiązań zawartych w projekcie nie są spójne z założeniami obowiązującego systemu ubezpieczeń społecznych mi mogą wpływać w tej formie negatywnie na cały system doprowadzając do jego większej dezintegracji. Proponowane rozwiązania można jednak poprawić, z udziałem specjalistów zajmujących się ubezpieczeniem społecznym.

Słowa kluczowe: artist; authors; social security; work contract; professional artist (artysta; twórca; ubezpieczenie społeczne; umowa o dzieło; artysta zawodowy)

Dr hab. prof. SWPS Monika Lewandowicz-Machnikowska, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS. Autorka publikacji z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy oraz prawa zabezpieczenia społecznego. Specjalizuje się w tematyce czynności prawnych w prawie pracy oraz konkurencji w stosunkach pracy, a ponadto pomocy społecznej i świadczeń socjalnego wsparcia. Członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu.