Problematyka ponownego przeliczenia tzw. emerytur czerwcowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 listopada 2023 r. (P 7/22)

Artykuł został poświęcony problematyce ponownego ustalenia wysokości tzw. emerytur czerwcowych, nabytych przez ubezpieczonych w latach 2009–2019. Na konieczność ich przeliczenia zwrócił z uwagę Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku 15 listopada 2023 r. (P 7/22) stwierdził niekonstytucyjność przepisów przewidujących taką możliwość jedynie dla emerytów uzyskujących świadczenia emerytalne w późniejszym okresie. Orzeczenie TK, zaliczone do kategorii wyroków zakresowych o pominięciu prawodawczym, przez znaczną część organów stosujących przepisy emerytalne (w tym sądy powszechne) zostało odebrane wyłącznie jako rozstrzygnięcie o charakterze postulatywnym, adresowane przede wszystkim do ustawodawcy. W artykule przedstawiono odmienne podejście do tego typu wyroków TK, wyrażone zarówno w orzecznictwie TK, SN oraz NSA, jak też w doktrynie prawniczej. Dokonano także rekonstrukcji normy prawnej, uwzględniającej omówione przez TK standardy konstytucyjne oraz wskazano właściwy – zdaniem autora – sposób postępowania organów stosujących prawo.

Bibliografia/References

Berrahal, K. (2021). Przyczyny i proponowane rozwiązanie problemu niekorzystnych zasad obliczania emerytury w czerwcu. Ubezpieczenia społeczne. Teoria i praktyka (1), 19–57.

Jabłońska, P. (Red.) (2023). Pominięcia prawodawcze w procesie sądowego stosowania prawa. Księgarnia Akademicka.

Jackowski, M. (2016). Następstwa wyroków Trybunału Konstytucyjnego w procesie sądowego stosowania prawa, LEX/el.

Janas, K. (2016). O niektórych skutkach prawnych i wątpliwościach, jakie rodzą orzeczenia zakresowe Trybunału Konstytucyjnego – uwagi na marginesie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. K 29/13. Studia Prawa Publicznego (3), 200–201.

Kustra, A. (2011). Wyroki zakresowe Trybunału Konstytucyjnego. Przegląd Sejmowy (4), 59–60.

Litowski, J. (2020). Podstawa wzruszenia prawomocnej decyzji emerytalno-rentowej wydanej w oparciu o akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z aktem wyższego rzędu. Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej (2), 29–64.

Majer, T. (2021). Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 stycznia 2020 r., I SA/Ol 749/19. Studia Prawnoustrojowe (54), 659.

Mrowicki, M. (2021). Skutki wyroku zakresowego Trybunału Konstytucyjnego dla rozstrzygnięć incydentalnych w postępowaniu karnym. Uwagi na marginesie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 lipca 2018 r. (K 12/15). Przegląd Prawa Konstytucyjnego (2), 245–247.

Podkowik, J. (2017a). Charakter i skutki prawne wyroków stwierdzających niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego (2), 20–42.

Podkowik, J. (2017b). Kilka uwag na temat tzw. wyroków prawotwórczych TK w orzecznictwie sądowym. W: Studia i analizy SN. Materiały Naukowe. Tom IV (s. 82–100), Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.

Radziewicz, P. (2011). Glosa do postanowienia SN z 29.04.2010 r., IV CO 37/09. Przegląd Sejmowy, (2), 187–190.

Radziewicz, P. (2013). Kontrola konstytucyjności zaniechań ustawodawczych przez Trybunał Konstytucyjny. Państwo i Prawo (9).

Wiącek, M. (2019). Stosowanie Konstytucji przez sądy administracyjne. Glosa do wyroku NSA z dnia 20 lutego 2019 r., II OSK 694/17. Orzecznictwo Sądów Polskich (9), 167–168.

Wronkowska, S. Zieliński, M. (1993). Problemy i zasady redagowania tekstów prawny. Urząd Rady Ministrów.

Ziembiński, Z. (1960). Przepis prawny a norma prawna. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny (22),105–122.

Ziembiński, Z. (1969). Kompetencja i norma kompetencyjna. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny (4), 23–40.

Ziembiński, Z. (1980). Problemy podstawowe prawoznawstwa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Ziółkowski, M. (2011). Glosa do postanowienia SN z 29.04.2010 r., IV CO 37/09. Państwo i Prawo, (11), 129–131.