Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
Sławomir Adamczyk
ORCID: 0000-0002-7028-8156

Kierownik Biura Branżowo-Kon­sultacyjnego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. Re­prezentuje polskie organizacje związkowe w Komitecie Dialogu Społecznego UE oraz w Komitecie Koordynacji Rokowań Zbiorowych i Płac Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych. Zajmuje się praktycznymi aspek­tami relacji między pracą a kapitałem, w szczególności rokowaniami zbiorowymi, autonomicznym dialogiem społecznym oraz ponadnarodowym wymiarem stosunków przemysłowych. Ekspert w projekcie CEECAW (Chal­lenges for Organising and Collective Bargaining in Care, Administration and Waste Management sectors in Central Eastern European Countries). Zagadnienia poruszane w niniejszym artykule zostały zaprezentowane podczas XXII edycji International Conference in Commemoration of Prof. Marco Biagi w 2025 r. w Modenie.

 
DOI: 10.33226/0032-6186.2026.1.5
JEL: K31, J24, J83, O33

Artykuł analizuje wpływ sztucznej inteligencji (SI) na negocjacje zbiorowe z perspektywy behawioralnej teorii negocjacji Waltona i McKersiego. Autorzy identyfikują cztery kluczowe podprocesy negocjacyjne: negocjacje dys­trybucyjne, negocjacje integracyjne, kształtowanie postaw oraz negocjacje wewnątrzorganizacyjne i wskazują, w jaki sposób SI może zmieniać każdy z nich. Podkreślono za­równo potencjał SI do wspierania sprawiedliwego dialogu społecznego, jak i ryzyko pogłębiania nierówności oraz de­humanizacji procesów negocjacyjnych. Analiza podkreśla nieobecność SI jako narzędzia po stronie związków zawo­dowych, co uwypukla potrzebę wzmocnienia instytucjo­nalnych zabezpieczeń chroniących interesy pracowników. Analiza prowadzi do wniosku, że skutki integracji SI z ro­kowaniami zbiorowymi zależą nie od samej technologii, lecz od zasad przejrzystości, współzarządzania i etycznego wdrażania systemów SI.

Słowa kluczowe: sztuczna inteligencja; związki zawodowe; rokowania zbiorowe
DOI: 10.33226/0032-6186.2021.12.1
JEL: J24, J83, O33

Artykuł odnosi się do zjawiska cyborgizacji osoby ludzkiej i jego potencjalnego wpływu na sytuację świata pracy. Został zainspirowany stuleciem urodzin Stanisława Lema, wybitnego polskiego autora literatury science fiction, ale także wizjonera przyszłości. W pierwszej kolejności przedstawiono skrótowe uwagi dotyczące definicji cyborgizacji i jej rozwoju w różnych aspektach. Następnie autorzy podejmują próbę zasygnalizowania tych zagadnień na styku cyborgizacja–świat pracy, które będą wymagały analizy w kontekście prawa pracy, jak: prawo pracownika do neurologicznych ulepszeń (a także do odmowy ich zastosowania) oraz własność tych ulepszeń w relacji pracodawca-pracownik. Postawione zostają pytania czy praca cyborga nie będzie traktowana jak towar i czy obecny paradygmat gospodarki kapitalistycznej nie wymusi samoistnego dążenia do cyborgizacji człowieka pracy. Finalnie poruszona jest kwestia wpływu pandemii COVID-19 na przyspieszenie procesów cyborgizacji. W artykule pojawiają się odniesienia do twórczości s-f poruszającej istotne problemy wynikające z potencjalnego sztucznego „ulepszania” osoby ludzkiej.

Słowa kluczowe: cyborgizacja; świat pracy; nowe technologie
DOI: 10.33226/0032-6186.2020.4.1
JEL: K31

Rozprzestrzeniająca się pandemia COVID-19 stanowi poważny cios dla gospodarki światowej, w tym dla dotychczas stosunkowo stabilnych struktur społeczno-gospodarczych rozwiniętego kapitalizmu. W artykule przedstawiono pierwsze reakcje instytucji i partnerów społecznych. Autorzy zwracają uwagę, że kryzys pandemiczny może doprowadzić do fundamentalnej transformacji znanego nam dziś świata pracy. W opisie wizji świata pracy po pandemii pomóc mają cztery pytania postawione w artykule i dotyczące: przyszłości globalizacji, zmian w środowisku pracy, zapewnienia zabezpieczenia społecznego w szerszym zakresie oraz zmian społecznych w ocenie wartości miejsc pracy.

Słowa kluczowe: COVID-19; warunki pracy; bezpieczeństwo socjalne; globalizacja
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.10.3
JEL: K31

Artykuł zawiera próbę odpowiedzi na pytanie, czy związki zawodowe potrafią wykorzystać instytucję europejskich rad zakładowych do wzmocnienia pozycji reprezentacji pracowniczej vis-à-vis korporacji ponadnarodowych. W ocenie autora problemy z budowaniem transgranicznej solidarności związków zawodowych i ich niezdolność do wypracowania wspólnej pozycji wobec  zjawiska ponadnarodowych  układów ramowych (TCA) sprawiają, że związkowe podejście do roli europejskich rad zakładowych staje się coraz bardziej ambiwalentne. W rezultacie głównymi beneficjentami istnienia rad mogą, paradoksalnie, stać się zarządy korporacji ponadnarodowych.

Słowa kluczowe: związki zawodowe; europejskie rady zakładowe; korporacje ponadnarodowe