Sprzeciw wobec działań o charakterze molestowania seksualnego w świetle orzecznictwa i badań psychologicznych

Molestowanie seksualne, zgodnie z przepisami kodeksu pracy jest jedną z form dyskryminacji, która uderza w najbardziej delikatną sferę człowieka – jego intymność i integralność seksualną. Kodeks pracy wskazuje, że działanie sprawcy ma być niepożądane, a więc zaistnienie molestowania seksualnego wiąże się ze sprzeciwem ofiary tej formy naruszenia godności. Zdarza się jednak, że osoby doświadczające molestowania seksualnego z powodu czynników, takich jak lęk przed utratą pracy, brak asertywności, obawa przed wykluczeniem z zespołu nie zgłaszają swojej dezaprobaty, ale znoszą przejawy dyskryminacji ze względu na płeć. Wobec tak zarysowanych problemów, celem niniejsze go artykułu stała się analiza istoty sprzeciwu wobec molestowania seksualnego. W opracowaniu postawiono tezę, że brak zgody dla działań noszących znamiona molestowania seksualnego jest elementem koniecznym kwalifikacji danego działania jako dyskryminacji w rozumieniu art. 18^3a § 6 k.p., mimo licznych trudności, które często wiążą się z jej manifestacją. Istotną część wywodu stanowi analiza podejścia sądów do wyrażenia sprzeciwu wobec molestowania seksualnego i ich oczekiwań względem postawy pracownika w obliczu do świadczenia molestowania seksualnego w odniesieniu do wiedzy psychologicznej.

Bibliografia/References

 

Barszczewska, K., Kibil, M., Żyłka, P., (Red.) (2022). HR Compliance. Skuteczne wykrywanie nadużyć i zachowań niepożądanych. Wolters Kluwer.

Bolesta, A. (2023). Zasada niedyskryminowania w zatrudnieniu. W: K. Walczak (Red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 33. Legalis.

Bowes-Sperry, L., Tata J. (1999). A multi-perspective framework of sexual harassment: Reviewing two decades of research. W: Powell G. (Red.), Handbook of gender and work. Thousand Oaks.

Chomczyński, P. (2008). Mobbing z perspektywy interakcyjnej. Proces stawania się ofiarą, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Fitzgerald, L.F., Swan, S. Magley, V.J. (1997). But was it really sexual harassment? Legal, behavioral, and psychological definitions of the workplace victimization of women. W: O'Donohue W. (Red.), Sexual harassment. Theory, research, and treatment. Allyn and Bacon, Boston.

Gajda, M. (2022). Przemoc w pracy. Środki ochrony prawnej i metody przeciwdziałania. Wolters Kluwer.

Grzybek, A. (2022). Molestowanie seksualne w orzecznictwie sądów powszechnych, Praca i Zabezpieczenie Społeczne, (6). DOI: 10.33226/0032 6186.2022.6.6

Gutkowska, A. (2008). Molestowanie seksualne w sferze zatrudnienia w USA, Państwo i Prawo (3).

Jasiakiewicz, A. (2005–2006). Molestowanie seksualne jako forma dyskryminacji ze względu na płeć, Archiwum Kryminologii, tom XXVIII.

Korus, P. (2023). Zasada niedyskryminowania w zatrudnieniu. W: A. Sobczyk, Kodeks pracy. Komentarz. wyd. 6.

Król-Fijewska, M. (1996). Łagodnie, stanowczo, bez lęku, Wydawnictwo W.A.B.

Maniewska, E. (2025). Komentarz do art. 18(3a), art. 18(3b), art. 18(3c), art. 18(3d)), art. 18(3e). W: K. Jaśkowski, E. Maniewska. Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, LEX/el.

Merecz-Kot, D. (2020). Profilaktyka psychospołecznych zagrożeń w miejscu pracy – od teorii do praktyki. Podręcznik dla psychologów, Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera.

Muszalski, W., Godlewska-Bujok, B. (2024). Równe traktowanie w zatrudnieniu. W: W. Muszalski, K. Walczak. Kodeks pracy. Komentarz. wyd.14. C.H.Beck.

Najda, M., Romer, T. (2010). Mobbing z perspektywy prawnej i psychologicznej, PWN.

Piszczek, J. A., (1981). Cywilnoprawna ochrona godności pracowniczej. Wydawnictwo Naukowe UMK w Toruniu.

Rączka, K. (2024). Równe traktowanie w zatrudnieniu. W: M. Gersdorf, K. Rączka, M. Raczkowski, W. Ostaszewski, A. Zwolińska, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 6. Wolters Kluwer.

Wexler, D.B. (2000). Therapeutic Jurisprudence: An Overview, Thomas M. Cooley Law Review, Vol. 17, p. 125–134.

Woodzicka, J.A., LaFrance, M. (2001). Real versus imagined gender harassment. Journal of Social Issues, 57(1), p. 15–30. DOI: 10.1111/0022 4537.00199

Wojciszke, B. (2011, 2012). Psychologia społeczna, Scholar.

Yamada, D.C., (2009). Employment Law as If People Mattered: Bringing Therapeutic Jurisprudence into the Workplace (August 26, 2009). Florida Coastal Law Review, (11). Suffolk University Law School Research Paper No. 09–38.

 

Orzeczenia sądów/ Court judgments

Wyrok Sądu Najwyższego z 11 lipca 2023 r., II PSKP 44/22, Legalis nr 2969363.

Wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2018 r., II PK 229/17, OSNP 2019/4/46.

Wyrok Sądu Najwyższego z 15 października 2014 r., V CSK 684/13, Legalis nr 1136606.

Wyrok Sądu Najwyższego z 3 sierpnia 2011 r., I PK 35/11, OSNP 2012/19-20/23.

Wyrok Sądu Najwyższego z 7 maja 2009 r., III PK 2/09, OSNP 2011/1-2/5.

Wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r., I PK 169/05, OSNP 2007/7-8/93.

Wyrok Sądu Najwyższego z 11 marca 1997 r., III CKN 33/97, OSNC/1997/6-7/93.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 10 października 2013 r., III APa 7/13, Legalis nr 746783.

Wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z 14 marca 2013 r., V Pa 34/13, Legalis nr 2154906.

Wyrok Sądu Rejonowego w Człuchowie z 15 stycznia 2021 r., IV P 92/20, Legalis nr 2533360.