Umowa o pracę a stosunki rodzinnoprawne z kolizyjnoprawnego punktu widzenia – rozgraniczenie statutów

Celem analizy przedstawionej w artykule jest rozgrani­czenie statutu indywidualnej umowy o pracę i statutów rodzinnoprawnych wchodzących w grę w kontekście za­gadnień wykazujących związek zarówno z problematyką prawa rodzinnego, jak i problematyką prawa pracy. I tak, zasada autonomii małżonka względem współmałżonka w podjęciu pracy czy też w pobieraniu dochodów z pracy i zarządzie nimi stanowiąca element małżeńskiego ustroju podstawowego wpisuje się w kategorię kolizyjnoprawną „małżeńskie stosunki osobiste”. W kwestii prawa – takiego jak to przewidziane w ustawodawstwie szwajcarskim – do odszkodowania za nadzwyczajny wkład w utrzymanie ro­dziny miarodajny jest statut alimentacyjny. Kwestię prawa do rekompensaty za pracę w interesie rodziny, takiego jak to przewidziane w ramach ustroju rozdzielności majątko­wej w ustawodawstwie hiszpańskim, należy przyporządko­wać do statutu małżeńskiego ustroju majątkowego. Tak samo trzeba zakwalifikować reguły małżeńskiego reżimu majątkowego określające losy wynagrodzenia za pracę oraz przedmiotów służących do wykonywania zawodu. Dla ustalenia, kto jest przedstawicielem ustawowym dziecka mającym kompetencję do udzielenia zgody na zawarcie przez nie umowy o pracę, miarodajny jest statut wyzna­czony ma podstawie konwencji haskiej z 1996 r. o odpo­wiedzialności rodzicielskiej (jeśli dziecko nie ukończyło 18. roku życia i nie zachodzi pierwszeństwo konwencji bilateralnej). Podobnie zaszeregować należy kwestię kom­petencji rodziców do sprawowania zarządu przedmiotami majątkowymi nabytymi przez dziecko w wyniku jego pracy.

Bibliografia/References

Anazetpouo, Z. (2010). Le système camerounais des relations professionnelles. Presses universitaires d’Afrique.

Añoveros Terradas, B. (2010). Los pactos prematrimoniales en previsión de ruptura en el derecho internacional privado. Anuario español de Derecho internacional privado 10.

Añoveros Terradas, B. (2017). El régimen conflictual de las capitulaciones en los nuevos reglamentos de la Unión Europea en materia de regímenes económicos matrimoniales y efectos patrimoniales de las uniones registradas. Anuario español de Derecho internacional privado 17.

Baddeley, M. (2017). W: H. Deschenaux, P.-H. Steinauer & M. Baddeley, Les effets du mariage. Stämpfli.

Belluscio, C. (2023, diciembre 31). Derogación de la prohibición de contratar entre cónyuges (régimen patrimonial de comunidad de bienes). https://garciaalonso.com.ar/blog/derogacion-de-la-prohibicion-de-contratar-entre-conyuges/?srsltid=AfmBOoq0xAWyS_jZcy6yXXE98y jwc8R3qKZ4J-bpM--pfjQxnN9QJEmI

Bucher, A. (2024). Commentaire romand. Loi sur le droit international privé. Convention de Lugano. Helbing Lichtenhahn Verlag.

Cabrillac, R. (mis à jour 2025, février). In: R. Cabrillac & A. Suveico (Éd.). Le Lamy Droit des régimes matrimoniaux, successions et libéralités.

Calvo Caravaca, A.-L. & Carrascosa González, J. (2018). En: A.-L. Calvo Caravaca & J. Carrascosa González (Dirs.). Derecho Internacional Privado. Vol. II. Comares.

Carrascosa González, J. (2022). En: A.-L. Calvo Caravaca & J. Carrascosa González (Dirs). Tratado de derecho internacional privado, t. II, 2ª ed. Tirant lo blanch.

Calvo Caravaca, A.-L. & Carrascosa González, J. (2022). En: A.-L. Calvo Caravaca & J. Carrascosa González (Dirs). Tratado de derecho internacional privado, t. II, 2ª ed. Tirant lo blanch.

Corpart, I. (2023, janvier; mise à jour mars 2024). Administration légale des biens du mineur. Répertoire de droit civil.

Dutoit, B. & Bonomi, A. (2022). Droit international privé suisse. Commentaire de la loi fédérale du 18 décembre 1987. 6e éd. Helbing Lichten­hahn Verlag.

Favennec-Héry, F. (2002). Les relations professionnelles entre époux ou le travail sans la subordination. Droit social 4.

Fulchiron, H. (2004, novembre 30). Les relations pécuniaires entre époux à l’occasion de leur activité professionnelle. Defrénois 22.

Guichaoua, H. (2013, avril). La frontière entre l’activité professionnelle et le bénévolat. Le Droit Ouvrier 777.

Hauser, J. & Sana-Chaillé de Néré, S. (2018). In: M. Cresp & M. Ho-Dac (Éd.). Droit de la famille. Droits français, européen, international et comparé. Larcier.

Julien, P. (1966). Les contrats entre époux. Revue internationale de droit comparé 18-4.

Juryk, A. (2018). W: M. Pazdan (Red.), Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz. C.H.Beck.

Kalus, S. (1978). Międzynarodowe stosunki pracy. Wybrane zagadnienia kolizyjne. Wydawnictwo Prawnicze.

Kozioł, A. (2015). W: M. Pazdan (Red.), System Prawa Prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe, t. 20C. C.H.Beck.

Kurowski, W. (2015). W: M. Pazdan (Red.), System Prawa Prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe, t. 20B. C.H.Beck.

Kurowski, W. (2016). Stosunek pracy wynikający z umowy w prawie prywatnym międzynarodowym. C.H.Beck.

Larribau-Terneyre, V. (2021). Fasc. 10 : Mariage. – Organisation de la communauté conjugale et familiale. – Principes directeurs du couple conjugal : réciprocité des devoirs entre époux (C. civ., art. 212). – Principes structurant la communauté familiale : direction conjointe de la famille et contribution conjointe aux charges du mariage (C. civ., art. 213 et 214). JurisClasseur Civil Code – Encyclopédies.

Lebel, Ch. (2019, février, mise à jour 2024, avril). Commerçant. Répertoire de droit commercial.

Livoir, M. (2016). L’influence de la situation familiale sur le contrat. In: E. Lenoir-Waymel (Éd.). Contrats et famille font-ils bon ménage? Larcier.

Lokiec, P. (2002). La relation de travail entre époux: un contrat de travail sans lien de subordination ?, Recueil Dalloz 9.

Lüttringhaus, J.D. (2015). In: F. Ferrari (Ed.), Rome I Regulation. Pocket Commentary. Otto Schmidt/De Gruyter european law pub.

Meléndez Torres, M. & Morales Morales, S. (2017). Relación laboral conyugal: una visión a la incorporación del negocio particular al matri­monio, https://www.lareferencia.info/vufind/Record/EC_f5650c2d567785e0805d35488cf6b5f8

Mostowik, P. (2014). Władza rodzicielska i opieka nad dzieckiem w prawie prywatnym międzynarodowym. Wydawnictwo JAK.

Mostowik, P. (2015). W: M. Pazdan (Red.), System Prawa Prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe, t. 20C. C.H.Beck.

Payan, G. (Éd.). (2020). Conventions et Protocoles de la Haye annotés. Larcier.

Pazdan, J. (2017). W: J. Poczobut (Red.), Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz. Wolters Kluwer.

Pazdan, M. (1965). Zdolność do czynności prawnych a zakazy zatrudnienia ze względu na wiek, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 1.

Pazdan, M. (1971). Przesłanki ważności umowy o pracę na tle ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym. PwHZ 26-27.

Pazdan, M. (2017). Prawo prywatne międzynarodowe. Wyd. 16. Wolters Kluwer.

Pazdan, M. (2018). W: M. Pazdan (Red.), Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz. C.H.Beck.

Revel, J. (2011, septembre). Collaboration professionnelle et couples. Répertoire de droit du travail.

Revel, J. (2016, novembre). Régimes matrimoniaux. Répertoire de droit civil.

Revillard, M. (2022). Droit international privé et européen: pratique notariale. 10e éd. Defrénois.

Reynoso, J. A. (2024, octubre 1). Contrato laboral entre esposo. https://www.eljaya.com/204978/contrato-laboral-entre-esposo/)

Rossi, P. (2002). Contrat de travail et lien de subordination entre époux ou entre partenaires liés par un Pacs. Recueil Dalloz 12.

Saintourens, B. (juin 2010, mise à jour 2022, mai). Conjoint du chef d’entreprise. Répertoire de droit commercial.

Saulier, M. (2023). Fasc. 804: Conditions d’accès à l’activité commerciale. – Conditions liées à la personne. Situation des commerçants ma­riés. JurisClasseur Entreprise individuelle.

Skąpski, M. (1999). Świadczenie pracy podporządkowanej w ramach małżeńskiego obowiązku pomocy (art. 23 Kodeksu rodzinnego i opie­kuńczego), Państwo i Prawo, 12.

Skąpski, M. (2000). Glosa do wyroku SN z dnia 12 maja 2000 r., II UKN 538/99, Orzecznictwo Sądów Polskich, 9/P 131.

Stępień-Sporek, A. (2009). Działalność gospodarcza z udziałem małżonków. LexisNexis.

Strzebinczyk, J. (2010). W: T. Smyczyński (Red.), System Prawa Prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze. T. 12.

Świątkowski, M. A. (2010). Międzynarodowe prawo pracy. T. II. Międzynarodowe prywatne prawo pracy. C.H.Beck.

Teilliais, G. (1996, décembre 13). Salariat conjugal et régimes matrimoniaux. Petites affiches 150.

Twardoch, P. (2012). O poszukiwaniu prawa właściwego do oceny spraw majątkowych zarejestrowanego za granicą związku partnerskie­go według polskiego prawa prywatnego międzynarodowego, Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego, 10. https://doi.org/10.31261/ PPPM.2012.10.05

Twardoch, P. (2015). W: M. Pazdan (Red.), System Prawa Prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe, t. 20C. C.H.Beck.

Twardoch, P. (2016). Sprawy majątkowe partnerów z zarejestrowanego związku, C.H.Beck.

Twardoch, P. (2018). W: M. Pazdan (Red.), Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz. C.H.Beck.

Twardoch, P. (2019). Umowy małżeńskie w prawie prywatnym międzynarodowym. C.H.Beck.

Twardoch, P. & Kozioł, A. (2023). Współmacierzyństwo, rodzicielstwo neutralne płciowo i wielorodzicielstwo, czyli o nowych wyzwaniach dla polskiego prawa kolizyjnego w sferze filiacji, Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego, 33. https://doi.org/10.31261/PPPM.2023.33.01

Yildirim, G. (2024, novembre). Séparation de biens. Répertoire de droit civil.

Yildirim, G. (2019, novembre, mise à jour 2020, janvier). Communauté légale : gestion des biens. Répertoire de droit civil.

Żarnowiec, Ł. (2014). W: M. Pazdan (Red.), System Prawa Prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe, t. 20A. C.H.Beck.