Prawna forma wykreślenia podatnika przez organ podatkowy z rejestru podatników czynnych VAT – znaczenie i konsekwencje uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.10.2023 r., I FPS 3/23

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął w uchwale problem dotyczący prawnej formy działania, jaka powinna być stosowana przez organ podatkowy przy dokonywaniu wykreślenia podatnika z rejestru podatników czynnych VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Wykreślenie to następuje w praktyce po uzyskaniu od innego organu podatkowego (Szefa KAS) informacji wskazujących na działanie podatnika z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi i zwykle odbywa się automatycznie. Istota problemu dotyczy więc tego, czy wykreślenie wymaga formy decyzji podatkowej, czy może nastąpić czynnością materialno- techniczną organu. Jego rozwiązanie, w szerszej perspektywie, przesądza o korzystaniu podatnika z praw podstawowych, tj. prawa do skutecznego środka zaskarżenia rozstrzygnięć administracji skarbowej.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Adamiak, B. (1986). Wadliwość decyzji administracyjnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Adamiak, B. (2009). Trwałość czynności prawnych w prawie podatkowym. W: W. Miemiec (red.), Stanowienie i stosowanie prawa podatkowego. Księga jubileuszowa Profesora Ryszarda Mastalskiego. Oficyna Wydawnicza „Unimex”.

Bojanowski, E., & Lang, J. (2002). Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Wydawnictwa Prawnicze PWN.

Borkowski, J. (2010). Aspekt przedmiotowy regulacji prawa procesowego administracyjnego. W: B. Adamiak, J. Borkowski, & A. Skoczylas (red.), System prawa administracyjnego. Tom 9. Prawo procesowe administracyjne. C.H.Beck.

Brzeziński, B., Kalinowski, M., & Masternak, M. (1999). Ordynacja podatkowa – postępowanie. Komentarz praktyczny. ODDK.

Jamróz, A. (red.). (1994). Wstęp do nauk prawnych. Temida 2.

Jandy-Jendrośka, K., & Jendrośka, J. (1978). System jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. W: T. Rabska, & J. Łętowski (red.), System prawa administracyjnego. Tom III. Ossolineum.

Korczyński, I. (2009). Podatkowoprawny stan faktyczny. W: B. Brzeziński (red.), Prawo podatkowe. Teoria. Instytucje. Funkcjonowanie. TNOIK.

Kostecki, A. (1992). Podatkowy stan faktyczny. W: M. Mazurkiewicz (red.), Studia z zakresu polityki finansowej i prawa finansowego. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Mastalski, R. (2008). Stosowanie prawa podatkowego. Oficyna. A Wolters Kluwer business.

Morawski, L. (2002). Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz. TNOiK.

Nita, A. (1999). Stosunek podatkowoprawny. Obowiązek i zobowiązanie podatkowe. Zakamycze.

Pietrasz, P., & Siemieniako, J. (2014). Znaczenie oświadczeń podatnika w rozstrzyganiu spraw podatkowych. W: R. Dowgier (red.), Ordynacja podatkowa. Rozstrzygnięcia organów podatkowych i skarbowych. Temida 2.

Szulc, M. (2025, 9 kwietnia). TSUE podważył automatyczne wykreślanie z rejestru VAT. Gazeta Prawna. https://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/9773568,tsue-podwazyl-automatyczne-wykreslanie-z-rejestru-vat.html

Tarno, J. P., & Batorowicz, R. (2009). Pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej. W: J. Posłuszny (red.), Instytucje procesu administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ludwikowi Żukowskiemu. Wyższa Szkoła Prawa i Administracji Przemyśl–Rzeszów.

Teszner, K., & Pahl, B. (2024). Przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (STIR) jako instytucja ogólnego prawa podatkowego – uwagi krytyczne. Studia Prawnoustrojowe, (66). https://doi.org/10.31648/sp.10715

Woś, T. (1990). Pojęcie „sprawy” w kodeksie postępowania administracyjnego. Acta Universitatis Wratislavensis. Prawo, (160).

Woś, T. (2009). W: Woś, T., Knysiak-Molczyk, H., & Romańska, M. Postępowanie sądowoadministracyjne. Wolters Kluwer.

Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Zimmermann, J. (2016). Prawo administracyjne. Wolters Kluwer.

 

Orzecznictwo/Judgments

Postanowienie NSA z 28.08.2024 r., I FSK 1440/24, LEX nr 3753114.

Uchwała 7 sędziów NSA z 22.04.2002 r., FPS 1/02, ONSA 2002/4/135.

Uchwała 7 sędziów NSA z 24.05.2012 r., II GPS 1/12, ONSAiWSA 2012/4/62.

Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 31.08.1984 r., SA/Wr 430/84, LEX nr 11657.

Wyrok NSA z 11.01.2011 r., I FSK 371/10, LEX nr 951816.

Wyrok NSA z 16.05.2014 r., I FSK 877/13, ONSAiWSA 2015/3/58.

Wyrok NSA z 12.08.2021 r., I FSK 1066/21, LEX nr 3347430.

Wyrok NSA z 11.09.2021 r., I FSK 1936/17, LEX nr 3077905.

Wyrok NSA z 22.01.2022 r., I FSK 2393/21, LEX nr 3325511.

Wyrok NSA z 17.05.2022 r., I FSK 371/22, LEX nr 3356882.

Wyrok NSA z 3.06.2022 r., I FSK 299/22, LEX nr 3368615.

Wyrok NSA z 13.07.2022 r., I FSK 508/22, LEX nr 3421388.

Wyrok NSA z 21.10.2022 r., I FSK 936/20, LEX nr 3447820.

Wyrok NSA z 2.12.2022 r., I FSK 1496/22, LEX nr 3512868.

Wyrok NSA z 16.11.2023 r., I FSK 1306/23, LEX nr 3658963.

Wyrok TK z 20.06.2000 r., K 25/99, OTK 2000/5/141.

Wyrok TSUE z 3.04.2025 r., C-164/24, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=297539&pageIndex=0&doclang=pl&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=859696

Wyrok WSA w Białymstoku z 9.03.2017 r., II SA/Bk 63/17, LEX nr 2249068.

Wyrok WSA w Łodzi z 23.11.2021 r., I SA/Łd 662/21.

Wyrok WSA w Łodzi z 4.02.2025 r., I SA/Łd 759/24, LEX nr 3830621

Wyrok WSA w Poznaniu z 23.01.2024 r., I SA/Po 381/23, LEX nr 3667915.

Wyrok WSA w Warszawie z 26.09.2019 r., III SA/Wa 314/19.

Wyrok WSA w Warszawie z 11.03.2022 r., III SA/Wa 1512/21.

Wyrok WSA w Warszawie z 21.10.2022 r., III SA/Wa 647/2.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 21.12.2021 r., I SA/Wr 600/20.