Celem artykułu jest scharakteryzowanie szczególnej instytucji prawnej w postaci wstąpienia syndyka masy upadłości do postępowania z powództwa wierzyciela dochodzącego ochrony pauliańskiej. Z przeprowadzonej analizy wynika, że na skutek wstąpienia dochodzone roszczenie zmienia się z mocy prawa w roszczenie o uznanie czynności za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości. Syndyk swobodnie decyduje, czy wstąpić do postępowania. Może to uczynić zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu apelacyjnym, może też zrezygnować z wstąpienia i wytoczyć samodzielne powództwo. Wstąpienie do postępowania musi jednak zawsze nastąpić z zachowaniem obu terminów przewidzianych w art. 132 ust. 3 pr.upadł. dla wytoczenia powództwa pauliańskiego przez syndyka. Po wstąpieniu do procesu nie zachodzi podstawienie procesowe, w szczególności syndyk nie działa na rachunek dłużnika lub dotychczasowego powoda; syndyk jest natomiast związany zastanym stanem sprawy i nie może żądać powtórzenia dokonanych czynności.

Celem artykułu jest przedstawienie relacji między ochroną pauliańską dochodzoną przez wierzyciela a bezskutecznością czynności prawnej przewidzianą w prawie upadłościowym. Z przeprowadzonej analizy wynika, że bezskuteczność czynności w stosunku do masy upadłości ma inną treść niż bezskuteczność w stosunku do wierzyciela, przede wszystkim dlatego, że w drugim przypadku celem bezskuteczności jest ochrona konkretnej wierzytelności. Wniosek ten, jak również konkluzja, że przedmiot czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli nie wchodzi do masy upadłości, pozwalają na stwierdzenie, że wierzyciel jest uprawniony do wytoczenia i popierania powództwa pauliańskiego także po ogłoszeniu upadłości dłużnika. Mimo istnienia takiej możliwości obowiązujące przepisy dają pierwszeństwo ochronie ogółu wierzycieli przed ochroną jednego z nich. Uznanie czynności upadłego za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości (z mocy ustawy lub w wyniku orzeczenia) powoduje, że przedmiot zaskarżonej czynności jest traktowany tak, jakby wchodził do masy upadłości. Wierzyciel traci wówczas możliwość wystąpienia ze skargą pauliańską, a jeżeli dysponuje uprzednio uzyskanym wskutek takiej skargi prawomocnym wyrokiem, nie może go wykorzystać w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na jego rzecz.