Artykuł zawiera analizę świadczenia kompensacyjnego za szkodę spowodowaną szczepieniem w polskim porząd­ku prawnym. Omówiono w nim genezę i cel świadcze­nia, przesłanki nabycia i sposób ustalenia jego wartości. Przedstawiono również stanowiska przedstawicieli róż­nych dyscyplin prawa na temat charakteru prawnego tego świadczenia. Część z nich uważa, że jest to zryczałtowane odszkodowanie cywilnoprawne przyznawane w uproszo­nym postępowaniu, a część, że jest to nowy rodzaj świad­czenia socjalnego, określanego jako odszkodowanie so­cjalne (społeczne). W tekście wskazano, że ustawodawca nie skorzystał w toku prac legislacyjnych z wyników badań nad świadczeniami odszkodowania socjalnego, w efekcie powstała instytucja, której nie można jednoznacznie przy­porządkować do jednej dziedziny prawa. Zdaniem auto­rów ustawodawca nie dookreślił również pojęcia odszko­dowania socjalnego i nie zajął jednoznacznego stanowiska w sprawie powołania nowej formy świadczeń w ramach zabezpieczenia społecznego, co byłoby ważnym krokiem w rozwoju tej dyscypliny.

Zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej renta szkoleniowa przysługuje osobie spełniającej warunki wymagane do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy, w stosunku do której orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie. Przepisy o rencie szkoleniowej od początku ich obowiązywania rodziły wątpliwości. Z danych przedstawionych w niniejszym opracowaniu wynika, że w 2023 r. świadczenie praktycznie przestało być udzielane. Przyczyną zaistniałej sytuacji mogą być opisane w artykule wady regulacji prawnej, jak i błędna praktyka stosowania prawa. W tekście omówiono obowiązujące regulacje prawne dotyczące renty szkoleniowej z perspektywy lekarza i prawnika wskazując, jak można je zmodyfikować. Autorzy przedstawiają potencjalnie możliwe rozwiązania, od zmiany w zakresie obowiązującej regulacji, poprzez wprowadzenie w miejsce renty szkoleniowej innego świadczenia w ubezpieczeniu rentowym, po całkowitą rezygnację z tego typu świadczenia w ubezpieczeniu społecznym. Tekst pokazuje również, że aktywizacja zawodowa osób niezdolnych do pracy jest poważnym i trudnym wyzwaniem dla ustawodawcy, który jest odpowiedzialny za stworzenie efektywnego systemu świadczeń służących realizacji prawa do zabezpieczenia społecznego.