Renta szkoleniowa – teraźniejszość i przyszłość świadczenia z perspektywy lekarza i prawnika

Zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej renta szkoleniowa przysługuje osobie spełniającej warunki wymagane do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy, w stosunku do której orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie. Przepisy o rencie szkoleniowej od początku ich obowiązywania rodziły wątpliwości. Z danych przedstawionych w niniejszym opracowaniu wynika, że w 2023 r. świadczenie praktycznie przestało być udzielane. Przyczyną zaistniałej sytuacji mogą być opisane w artykule wady regulacji prawnej, jak i błędna praktyka stosowania prawa. W tekście omówiono obowiązujące regulacje prawne dotyczące renty szkoleniowej z perspektywy lekarza i prawnika wskazując, jak można je zmodyfikować. Autorzy przedstawiają potencjalnie możliwe rozwiązania, od zmiany w zakresie obowiązującej regulacji, poprzez wprowadzenie w miejsce renty szkoleniowej innego świadczenia w ubezpieczeniu rentowym, po całkowitą rezygnację z tego typu świadczenia w ubezpieczeniu społecznym. Tekst pokazuje również, że aktywizacja zawodowa osób niezdolnych do pracy jest poważnym i trudnym wyzwaniem dla ustawodawcy, który jest odpowiedzialny za stworzenie efektywnego systemu świadczeń służących realizacji prawa do zabezpieczenia społecznego.

Bibliografia/References

Bartnicki, M., Suchacki, B. (2019). Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W: K. Antonów (Red.), Emerytury i renty z FUS. Emerytury pomostowe. Okresowe emerytury kapitałowe. Komentarz do trzech ustaw emerytalnych. LEX.

Cybula-Fujiwara, A., Merecz-Kot, D., Walusiak-Skorupa, J., Marcinkiewicz, A., Wiszniewska M. (2016). Pracownik z chorobą psychiczną – możliwości i bariery w pracy zawodowej. Medycyna Pracy, 66(1), 57–69.

Gajda, J., Tylka, E., Wilmowska-Pietruszyńska, A. (1999). Przekwalifikowanie zawodowe. Vademecum Lekarza Orzecznika, 6, 12–21.

Jędrasik-Jankowska, I. (2003). Ubezpieczenia społeczne, tom 2, Ubezpieczenie rentowe. Ubezpieczenie emerytalne, Wydawnictwo LexisNexis.

Kamińska, O. (2014). Analiza podstaw prawnych funkcjonowania rehabilitacji zawodowej w Polsce, obowiązujące przepisy. W: G. Uścińska, A. Wilmowska-Pietruszyńska (Red.), Rehabilitacja zawodowa – stan aktualny i proponowane zmiany (s. 47–93). Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Lipowska, M. (2011). Analiza orzeczeń o celowości przekwalifikowania zawodowego wydanych w wybranych oddziałach ZUS w 2009 roku. Zeszyty Szkoleniowe Orzecznictwa Lekarskiego, 20, 12–17.

Lipowska, M. (2011). Renta szkoleniowa. Zeszyty Szkoleniowe Orzecznictwa Lekarskiego, 20, 3–11.

Łabęcka, M., Zalewska, H. (2014). Renta szkoleniowa a aktywizacja zawodowa. W: G. Uścińska, A. Wilmowska-Pietruszyńska (Red.), Rehabilitacja zawodowa – stan aktualny i proponowane zmiany (s. 354–383). Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Paluszkiewicz, M. (2018). Osoba niepełnosprawna jako szczególna kategoria bezrobotnego. W: M. Włodarczyk (Red.), System prawa pracy, Tom VIII, Prawo rynku pracy. Wolters Kluwer.

Pławucka, H. (2004). Prawne aspekty ustalania niezdolności do pracy dla celów rentowych. Orzecznictwo Lekarskie, 1 (1), 23–35.

Staszewska, E. (2023). Formy pomocy w projekcie ustawy o aktywności zawodowej – kompleksowa modernizacja czy korekta dotychczasowych rozwiązań? Próba oceny proponowanych zmian. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 5, 18–25. DOI: 10.33226/0032-6186.2023.5.4

Wyszkowski, W., Witek, R. (2004). Przekwalifikowanie zawodowe w praktyce orzeczniczej oddziału ZUS w Tarnowie w latach 2000–2002. Orzecznictwo Lekarskie, 1 (2), 207–213.