Rozważania o potrzebie zmian funkcjonowania spółki europejskiej w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Conducting business activity in the form of a European company (SE) was originally intended to be accompanied by certain facilitations. One of these is the possibility of a cross-border transfer of the company’s registered office without the need to dissolve it beforehand, as well as the option left to the company’s founders to choose between a monistic and a dualistic management model. Despite its novelty, the SE has not gained significant popularity; its presence in the EU remains marginal. Furthermore, the introduction of cross border transfer of registered offices as an EU wide standard for commercial companies has not enhanced the SE’s appeal. Therefore, the Authors believe it is necessary to initiate a discussion on legislative amendments aimed at making the SE form more attractive for conducting business. Such changes might encourage wider adoption of the SE or at the very least ensure it does not become completely marginal in economic activity. However, proposed reforms should respect the national laws of each Member State. Nevertheless, any changes intended to revitalize the SE should be harmonized across all Member State legislations.

Prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki europejskiej (SE) miało pierwotnie wiązać się z pewnymi ułatwieniami. Jednym z nich jest możliwość transgranicznego przeniesienia siedziby spółki bez konieczności jej uprzedniego rozwiązania, a także możliwość wyboru przez założycieli spółki między monistycznym a dualistycznym modelem zarządzania. Pomimo nowatorskiego charakteru SE nie zyskała znaczącej popularności; jej obecność w UE pozostaje marginalna. Ponadto wprowadzenie transgranicznego przenoszenia siedzib statutowych jako standardu obowiązującego w całej UE dla spółek handlowych nie zwiększyło atrakcyjności SE. Dlatego autorzy uważają, że konieczne jest zainicjowanie dyskusji na temat zmian legislacyjnych mających na celu uatrakcyjnienie formy SE dla prowadzenia działalności gospodarczej. Zmiany takie mogłyby zachęcić do szerszego stosowania SE lub przynajmniej zapewnić, że nie zostanie ona całkowicie zmarginalizowana w działalności gospodarczej. Proponowane reformy powinny jednak respektować przepisy krajowe każdego państwa członkowskiego. Niemniej wszelkie zmiany mające na celu ożywienie SE powinny być zharmonizowane we wszystkich przepisach państw członkowskich.

Przedmiotem glosy jest analiza orzeczenia NSA dotyczącego  charakteru prawnego opłaty za wychowanie  przedszkolne dzieci wnoszonej przez ich opiekunów  prawnych. Opłata ta została obecnie ukształtowana  jako danina o charakterze publicznoprawnym. Jednak  mimo takiej kwalifikacji w dalszym ciągu aktualne jest  pytanie, czy powstaje ona z mocy prawa, czy konieczne  jest wydanie decyzji określającej jej wysokość. Każda  z tych kwalifikacji pociąga za sobą określone działania  organów gminy. W przypadku pierwszej konieczne  jest określenie wszystkich jej elementów w aktach  ustawowych lub aktach prawa miejscowego.  W przypadku drugiej konieczne jest wydanie indywidualnej  decyzji określającej jej wysokość. W opracowaniu  oceniono oba stanowiska, wskazując na ich  mankamenty, oraz zaproponowano rozwiązanie. 

Przedmiotem glosy jest orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W wyrokach tych sąd doszedł do przekonania, że rada gminy ma kompetencje do bezpośredniego kontrolowania spółek komunalnych. Wyrok ten stanowi wyłom w dotychczasowej linii orzeczniczej, przyjmującej że nadzór i kontrola sprawowane przez komisję rewizyjną rady gminy następują pośrednio przez kontrolę działalności organu wykonawczego gminy. W artykule poddano analizie argumenty przedstawione przez sąd zarówno na tle dotychczasowego orzecznictwa, jak i wypowiedzi doktryny. W konsekwencji autor dochodzi do przekonania, że stanowisko sądu dopuszczające kontrolę spółek komunalnych przez komisje rewizyjne nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Nawet jeżeli przyjąć, że rada może wskazać taki przedmiot kontroli, to nie istnieją instrumenty prawne zmuszające spółkę do podporządkowania się tej kontroli. Jedyny instrument, jaki przewidział ustawodawca, to uprawnienia do indywidualnej kontroli spółek przez radnych.

W artykule autorzy podejmują się oceny wpływu na bieżącą i przyszłą politykę energetyczną Unii Europejskiej i państw członkowskich wyroku Sądu (10.09.2019 r.) w sprawie OPAL (T-883/16). Przede wszystkim należy podkreślić, że obecne ustawodawstwo i orzecznictwo nie definiują wyraźnie zasady solidarności energetycznej.

W doktrynie prawnej termin ten był najczęściej utożsamiany z obowiązkiem wzajemnej pomocy. Przykładem takiej współpracy jest pomoc Państwom Członkowskim w przypadku klęsk żywiołowych wywołujących nadzwyczajne sytuacje dotyczące chociażby dostaw gazu. Dlatego analizowane orzeczenie ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia pojęcia solidarności energetycznej. W praktyce rozwija ono koncepcję solidarności energetycznej określając kryterium jej stosowania. Sąd zwraca uwagę na co najmniej dwa poziomy rozumienia powyższej zasady.

W świetle swojego stanowiska zasada solidarności energetycznej dotyczy nie tylko interesu UE jako całości, ale mu-
si także uwzględniać interesy poszczególnych państw członkowskich. Pod tym względem komentowana decyzja jest kamieniem milowym w rozumieniu zasady solidarności energetycznej, jej umiejscowienia w systemie prawnym, a także jej stosowania przez Unię Europejską i władze krajowe.