Niniejsze opracowanie odnosi się do dotychczas niepodejmowanego wątku w polskiej nauce prawa. Chodzi o redystrybucję wypłat otrzymanych przez uczestników piramidy finansowej w formie rzekomego zysku (pożytków), który jednak nie pochodzi z działalności inwestycyjnej organizatora piramidy finansowej, ale z wpłat nowych członków. Problem ten jest zauważany i szeroko komentowany na świecie. Dochodzenie takich roszczeń redystrybucyjnych od „ofiar” piramidy finansowej przez syndyka masy upadłości organizatora upadłej piramidy finansowej wzbudza szereg kontrowersji. Z tej przyczyny wydaje się uzasadnione uregulowanie tego zagadnienia w polskim prawie upadłościowym. Niniejszy artykuł przedstawia projekt nowelizacji prawa upadłościowego w tym zakresie, jak również uzasadnienie dla przedstawionej konstrukcji prawnej.

W opracowaniu analizowany jest problem powstający w praktyce obrotu gospodarczego w związku z umową franczyzy. Niekiedy dochodzi do sytuacji, w której franczyzobiorca nie ma możliwości kontynuowania działalności franczyzowej, zwłaszcza po wypowiedzeniu stosunku prawnego przez organizatora sieci franczyzowej. Pozostaje wówczas z przedsiębiorstwem w rozumieniu przedmiotowym (art. 551 k.c.) nieprzydatnym dla niego z uwagi na brak franczyzy. W takich przypadkach dochodzi niekiedy do nabycia takiego przedsiębiorstwa – bezpośrednio albo pośrednio – przez organizatora sieci po zaniżonej wartości. Organizator sieci przejmuje wówczas rynek byłego franczyzobiorcy bez poniesienia adekwatnych kosztów jego wypracowania. Organizator sieci odnosi korzyści ekonomiczne na tym rynku. W kontekście takich zdarzeń powstają pewne roszczenia pieniężne, możliwe do podniesienia na podstawie różnych reżimów prawnych. Roszczenia te koncentrują się na różnych aspektach opisanego stanu faktycznego. Niekiedy mogą one alternatywnie chronić interes byłego franczyzobiorcy.

W niniejszym artykule przedmiotem zainteresowania badawczego są następujące zagadnienia. Po pierwsze, zostały przedstawione założenia co do aksjologii wykładni prawa. Po drugie, została zarekomendowana metodyka sporządzania spisu wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, w kontekście możliwego przedawnienia. Po trzecie, przedstawiono problem przedawnienia w płaszczyźnie treści układu. Po czwarte, przeanalizowano problem przerwania biegu przedawnienia w postępowaniu restrukturyzacyjnym wierzytelności cywilnoprawnych zarówno niestwierdzonych uprzednio orzeczeniem sądu w rozumieniu art. 125 k.c., jak i stwierdzonych orzeczeniem sądu w rozumieniu art. 125 k.c. Po piąte, rozważono skutki umieszczenia wierzytelności w spisie wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym w zakresie przedawnienia, a także skutki złożenia wniosku o klauzulę wykonalności na tytuł egzekucyjny powstały w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Po szóste, zwrócono uwagę na skutki uchylenia układu dla restytucji wierzytelności i dla biegu terminu przedawnienia. Wreszcie poruszono problem przedawnienia wierzytelności podlegających Ordynacji podatkowej.