Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
Dr hab. Paweł Wajda, prof. UW
ORCID: 0000-0003-4423-8881
Dr hab. Paweł Wajda, prof. UW Profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, adwokat w kancelarii Baker McKenzie, odpowiada za obszar regulacji rynków i instytucji finansowych.
DOI: 10.33226/0137-5490.2021.5.3
JEL: G28, K23

W ostatnich latach na krajowym rynku funduszy inwestycyjnych widoczna jest tendencja wyrażająca się w konsolidacji tego rynku, która to konsolidacja ma szczególne aspekty tak prywatno-, jak i publicznoprawne. Najważniejszym elementem w ramach tego procesu jest bowiem uprawnienie KNF do sprawowania kontroli nad przepływami kapitałowymi zachodzącymi w obrębie danej instytucji finansowej, tj. w danym towarzystwie funduszy inwestycyjnych. Naczelną ideą tej regulacji jest niedopuszczenie do przejęcia kontroli nad danym TFI i niedopuszczenie do uzyskania znacznego wpływu na zarządzanie TFI przez akcjonariuszy, którzy nie dają rękojmi prawidłowego funkcjonowania TFI i nie zapewniają stabilności i bezpieczeństwa jego dalszej działalności. W treści niniejszej części publikacji autorzy odniosą się w szczególności do kwestii decyzji w sprawie zakazu wykonywania prawa głosu z akcji TFI lub zakazu wykonywania uprawnień podmiotu dominującego TFI, a także wskażą publicznoprawne konsekwencje wydania przez Komisję Nadzoru Finansowego takiej decyzji, odnosząc się również do aspektów prywatnoprawnych.

Słowa kluczowe: nadzór; Komisja Nadzoru Finansowego; zakaz wykonywania prawa głosu; towarzystwo funduszy inwestycyjnych; fundusz inwestycyjny; skutki korporacyjne
DOI: 10.33226/0137-5490.2021.4.5
JEL: G28, K23

W ostatnich latach na krajowym rynku funduszy inwestycyjnych widoczna jest tendencja wyrażająca się w konsolidacji tego rynku, która to konsolidacja — jakkolwiek na pierwszy rzut oka wydaje się zjawiskiem właściwym tylko dla prawa prywatnego — ma szczególne aspekty tak prywatno-, jak i publicznoprawne. Najważniejszym elementem w ramach tego procesu jest bowiem uprawnienie KNF do sprawowania kontroli nad przepływami kapitałowymi zachodzącymi w obrębie danej instytucji finansowej, tj. w danym towarzystwie funduszy inwestycyjnych. Naczelną ideą tej regulacji jest niedopuszczenie do przejęcia kontroli nad danym TFI i niedopuszczenie do uzyskania znacznego wpływu na zarządzanie TFI przez akcjonariuszy, którzy nie dają rękojmi prawidłowego funkcjonowania TFI i nie zapewniają stabilności i bezpieczeństwa jego dalszej działalności. Mechanizm ten jest złożony z dwóch części. Po pierwsze, z mechanizmu zawiadomienia, na mocy którego KNF została wyposażona w kompetencje do wyrażenia sprzeciwu odnośnie do zamiaru bezpośredniego albo pośredniego nabycia albo objęcia akcji lub praw z akcji TFI w liczbie zapewniającej osiągnięcie lub przekroczenie odpowiednio 10%, 20%, jednej trzeciej, 50% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu lub udziału w kapitale zakładowym. Po drugie zaś, co będzie przedmiotem analizy w niniejszej publikacji, z mechanizmu decyzji KNF w sprawie zakazu wykonywania prawa głosu z akcji TFI lub zakazu wykonywania uprawnień podmiotu dominującego TFI. Uwzględniając okoliczność, że decyzja ta wywiera skutki tak w sferze prawa administracyjnego, jak i handlowego, oraz że pozostaje ona poza głównym nurtem zainteresowań doktryny, celowe jest bliższe i szczegółowe scharakteryzowanie tej decyzji, procedury jej wydawania oraz konsekwencji prawnych jej wejścia do obrotu prawnego.

Słowa kluczowe: nadzór; Komisja Nadzoru Finansowego; zakaz wykonywania prawa głosu; towarzystwo funduszy inwestycyjnych; fundusz inwestycyjny; skutki korporacyjne
DOI: 10.33226/0137-5490.2021.3.5
JEL: G21, K15

Przedmiotem niniejszej, drugiej części artykułu jest zagadnienie istnienia roszczenia kondykcyjnego banków o zwrot kosztów z tytułu bezumownego korzystania przez kredytobiorców z kapitału pieniężnego udostępnionego przez banki w przypadku stwierdzenia nieważności (ex tunc) umowy kredytu. Kwestia ta powstała na gruncie orzecznictwa dotyczącego umów kredytów hipotecznych denominowanych albo indeksowanych do waluty obcej. W tej części artykułu omówiono powstałe wątpliwości, bazując na — co wymaga wyraźnego zastrzeżenia — dorobku orzecznictwa, a także proponując konkretne rozwiązania. Takie ujęcie zagadnienia wynika stąd, że będący przedmiotem niniejszego opracowania problem powstał na gruncie orzecznictwa sądowego (został niejako zainicjowany wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 20.02.2020 r., sygnatura: I ACa 635/19) i ma charakter stricte praktyczny; tym samym jego rozwiązanie powinno być niejako zaczerpnięte z dotychczasowego dorobku judykatury. W rezultacie rozważania doktrynalne, jak i analiza dorobku doktryny zostaną tutaj ograniczone do niezbędnego minimum.

Słowa kluczowe: bezumowne korzystanie z kapitału pieniężnego; bezpodstawne wzbogacenie; nieważność umowy kredytu; roszczenie kondykcyjne
DOI: 10.33226/0137-5490.2021.2.3
JEL: G21, K15

Przedmiotem pierwszej części niniejszego artykułu jest problematyka dotycząca roszczenia kondykcyjnego banków o zwrot kosztów z tytułu bezumownego korzystania przez kredytobiorców z kapitału pieniężnego udostępnionego przez banki w przypadku stwierdzenia nieważności (ex tunc) umowy kredytu. Celem artykułu jest wykazanie — na podstawie analizy dotychczasowego dorobku judykatury — że w przypadku stwierdzenia nieważności ex tunc umowy kredytu bankowi w ramach jego kondykcji należny jest zwrot kosztów z tytułu bezumownego korzystania przez kredytobiorcę z kapitału. Takie ujęcie tematu jest wynikiem tego, że będący przedmiotem niniejszego opracowania problem powstał na gruncie orzecznictwa sądowego (został on niejako „zainicjowany” wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 20.02.2020 r.; sygnatura: I ACa 635/19) i jest problemem stricte praktycznym. W niniejszym artykule omówiono powstałe wątpliwości, a także zaproponowano konkretne rozwiązania.

Słowa kluczowe: bezumowne korzystanie z kapitału pieniężnego; bezpodstawne wzbogacenie; nieważność umowy kredytu; roszczenie kondykcyjne
DOI: 10.33226/0137-5490.2020.5.2
JEL: G28, K23

Niniejszy artykuł został poświęcony analizie publicz- noprawnych aspektów transakcji nabywania znacznych pakietów akcji towarzystw firm inwestycyjnych. W artykule scharakteryzowano procedurę ustalania
przez Komisję Nadzoru Finansowego, czy nabywca znacznego pakietu akcji daje rękojmię prawidłowego, bezpiecznego i stabilnego działania towarzystw funduszy inwestycyjnych, jak również kwestię tak wyrażenia, jak i braku wyrażenia (sprzeciwu) przez Komisję Nadzoru Finansowego zgody na nabycie znacznego
pakietu akcji towarzystwa funduszy inwestycyjnych.

Elementem rozważania jest także przedstawienie mechanizmów zabezpieczających respektowanie obowiązków związanych z nabywaniem znacznych pakietów akcji, jak i ocena samej instytucji nadzoru nad nabywaniem znacznych pakietów akcji towarzystw funduszy inwestycyjnych.

Słowa kluczowe: towarzystwo funduszy inwestycyjnych; znaczny pakiet akcji; nadzór; Komisja Nadzoru Finansowego; sprzeciw; zawiadomienie; zgoda
DOI: 10.33226/0137-5490.2020.4.1
JEL: G28, K23

Niniejszy artykuł został poświęcony analizie prawnej transakcji nabywania znacznych pakietów akcji towarzystw firm inwestycyjnych. Autorzy skupili się w jego treści wyłącznie na kwestiach najważniejszych z punktu widzenia praktyki prowadzenia takich transakcji.

W artykule przedstawili w szczególności specyfikę takich transakcji, ratio poddania ich przebiegu nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego, jak również szczegółowo scharakteryzowali instytucję zawiadomienia o nabyciu znacznego pakietu akcji towarzystwa funduszy inwestycyjnych.

Słowa kluczowe: towarzystwo funduszy inwestycyj- nych; znaczny pakiet akcji; nadzór; Komisja Nadzoru Finansowego; sprzeciw; zawiadomienie; zgoda

Dr hab. Paweł Wajda, prof. UW

Profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, adwokat w kancelarii Baker McKenzie, odpowiada za obszar regulacji rynków i instytucji finansowych.