Best prices Special offers for members of the PWE book club The cheapest delivery

Labour and Social Security Journal 11/2019

ISSN: 0032-6186
Pages: 60
Publication date: 2019
Place publication: Warszawa
Binding: paperback
Format: A4
Download the magazine
Price of the magazine number
13.00
Annual subscription 2022 (12 consecutive numbers)
161.00 €
121.00
161.00 €
121.00
From number:
Semi-annual subscription 2022 (6 consecutive numbers)
81.00 €
73.00
81.00 €
73.00
From number:
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.1
JEL: K31

The article discusses legal and practical aspects of the functioning of multi-establishment collective agreements. The text is based on the research conducted in the register run by the Minister of Labour. The authors tend to present a broader perspective of multi-establishment collective bargaining and reflect on its future.

Keywords: multi-establishment; collective; bargaining; agreements
Download article
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.2
JEL: K31 (artykuł w języku angielskim)

In the Polish legal system there are definitely strong correlations between the legal notions of an entrepreneur and an employer, though they rarely occur jointly in specific normative solutions. Unfortunately, the far-reaching imprecision of specific regulations often raises serious doubts of an interpretive nature. It is fundamental to answer the question whether it is currently acceptable to recognize individual employing employees for a purpose other than in connection with conducted business as an employer. In-depth analysis is also required to distinguish between the notions of an entrepreneur-employer and an enterprise. The article also describes the concept of an internal employer, as well as the issue of the scope of differentiation of labour law provisions due to the characteristics of an entrepreneur-employer.

Keywords: entrepreneur; employer; Poland; enterprise
Download article
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.3
JEL: K36

The main issue falls within the wide scope of a controversial problem to what extent a state may or should intervene in the life of a family. In the beginning the author comprehensively presents the meaning of the principle of subsidiarity and then briefly characterizes alimony duties which should be the first source of support for poor people preceding the social benefits. Then three social benefits were described with the view of answering the question whether they comply with the principle of subsidiarity. It has been concluded that in full compliance with the principle are social benefits while alimony duties comply only partially. Then it has been stressed that the 500plus benefit is contrary to the principle, as it is granted irrespectively of an economic status of a family and without a clearly stated purpose the fulfillment of which would automatically terminate it. Moreover, a risk was anticipated that the 500plus benefit may lead to an erosion of  alimony duties.

Keywords: principle of subsidiarity; the maintenance obligation; social benefits
Download article
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.4
JEL: K31

The Personal Data Protection Act of 10 May 2018 (J.L. of 2018 Item 1000) introduced new provisions to the Labour Code, art. 222 and 223, specifying the rules on employee monitoring. These regulations are groundbreaking, as so far the issue has not been, in principle, the subject of interest of the Polish legislator. Particular attention was paid to the employee’s official email control, although there are some objections to the adopted regulations. The article contains an analysis of regulations regarding the mentioned form of monitoring.

Keywords: monitoring; control; secrecy of correspondence; email
Download article
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.5
JEL: K31

One of the areas that have changed as a result of the amendment of the Trade Union Act at the beginning of this year is the issue of the employer's obligation to provide certain information to the trade union. Due to the fact that this obligation is an element of the implementation of the constitutional principle of social partners' dialogue, it should be assessed as having significant axiological significance, and at the same time it is impossible not to notice its huge practical significance in order to enable the trade union representation at company level to perform properly. The article presents comments on the overall structure of this obligation, with particular emphasis on the importance of art. 28 of the Trade Union Act, as well as the conclusions and proposal de lege ferenda.

Keywords: trade unions; establishment trade union organization; collective labour law; social dialogue
Download article
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.6
JEL: K31

The article is devoted to both theoretical and practical aspects of the problem of the basis for assessment of social security contributions for a lump sum obtained by a member of the board of a limited liability company employed in this company under a contract of employment. For the proper presentation of the issue the author discusses the organizational relationship and employment relationship between the board member and the company, and then makes a synthetic summary of the features that distinguish these two legal relationships. These considerations conclude the analysis of four possible configurations that allow to determine the basis for the calculation of social security.

Keywords: the basis for the calculation of contributions; social security coverage of a board member; lump sum for board meetings as the basis for the assessment of social security contributions
Download article
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.7

The Court of Justice of the EU on 3 October 2019 issued a judgement in case C-274/18, Minoo Schuch-Ghannadan vs. Medizinische Universität Wien, concerning the issue of equal treatment in employment. According to the Court, EU law precludes national legislation which provides to the fixed-term employees indicated therein a longer maximum period of employment relationships for the part-time employees than for comparable full-time employees, unless such different treatment is justified by objective reasons and proportionate.

Keywords: equal treatment of part-time employees; indirect discrimination; burden of proof
Download article
DOI: 10.33226/0032-6186.2019.11.8
JEL: K31

Autorka referuje najnowszy judykat Sądu Najwyższego (wyrok w sprawie III PK 50/18), w którym po części zakwestionowano prawidłowość poglądów przyjmowanych w dotychczasowym orzecznictwie odnośnie do relacji między zasadą równego traktowania i zasadą niedyskryminacji pracowników oraz podstaw prawnych i charakteru prawnego odszkodowania z tytułu ich naruszenia.

Keywords: zasada równego traktowania pracowników; zasada niedyskryminacji pracowników
Download article

Czy MOP powinien jeszcze istnieć?

Setna rocznica powstania Międzynarodowej Organizacji Pracy, która niedawno minęła, jest dobrą okazją do zastanowienia się nad dalszymi jej losami. Organizacja ta w przeciągu 100 lat uczyniła bardzo wiele dla rozwoju prawa pracy i prawa zabezpieczenia społecznego. Jej utworzenie wyrastało ze słusznego przeświadczenia, że bez sprawiedliwych stosunków społecznych, a zwłaszcza bez likwidacji wyzysku w stosunkach pracy, trudno jest o trwały pokój w wymiarze światowym, ale także i państwowym. Wprawdzie jej wysiłki przed II Wojną Światową nie zapobiegły jej wybuchowi, bo z oczywistych względów nie mogły, ale też uchwalone zwłaszcza w pierwszym okresie po zakończeniu tej wojny konwencje MOP w znacznym stopniu przyczyniły się do poprawy standardów ochrony pracowników w krajach Europy, a także w pozostałych częściach świata, i tym samym w istotnym zakresie przyczyniły się do złagodzenia napięć w indywidualnych i zbiorowych stosunkach pracy. W czasach PRL ratyfikowaliśmy szereg konwencji MOP, co w dużej mierze przyczyniło się do podniesienia standardów naszego prawa pracy i tym samym sprzyjało łagodzeniu napięć społecznych, a jednocześnie w jakimś zakresie powodowało zmiany świadomości i oczekiwań społecznych (zwłaszcza w zakresie praw pracowniczych), co ostatecznie stało się jednym ze źródeł zmian całego ustroju państwa.

Wprowadzanie nowych i podnoszenie poziomu istniejących standardów w zakresie prawa pracy i prawa zabezpieczeniu społecznego, przy jednoczesnym ich propagowaniu i ugruntowywaniu w skali całego globu, to niekwestionowana zasługa MOP. Organizacja ta odegrała także pewną rolę w osłabianiu obozu państw socjalistycznych, przede wszystkim poprzez forsowanie wolności związkowych i rozbudowywanie całego zbiorowego prawa pracy. Dowodzi tego chociażby wykorzystywanie regulacji konwencji MOP ratyfikowanych przez Polskę w walce toczonej przez Solidarność z zasadą monizmu zawodowego i przywrócenie pluralizmu w ruchu związkowym, z dalszego tego konsekwencjami społecznymi, gospodarczymi, politycznymi i ustrojowymi.

Mimo niekwestionowanych sukcesów w działalności MOP, od samego początku uwidoczniały się pewne jej słabości, w tym swoisty europocentryzm. Przyjmowanie bowiem konwencji, które z założenia miały obowiązywać w skali całego świata, następowało głównie pod wpływem europejskiej myśli prawa pracy i prawa zabezpieczenia społecznego. Wyraźnie odciskały się w nich uwarunkowania, potrzeby i problemy znamienne dla Europy, z pozostawieniem na dalszym planie kultury prawnej i rozwiązań przyjmowanych na innych kontynentach.

Po stu latach funkcjonowania MOP, analogicznie jak i w przypadku innych organizacji międzynarodowych, pojawia się kwestia zgodności jej założeń, zasad organizacji i sposobów praktycznego działania ze zmienionymi uwarunkowaniami oraz potrzebami współczesnego świata. Istnieje tu obawa, że organizację tę dotykają procesy starcze. Podobnie jak ma to miejsce także w przypadku innych tego typu organizacji, zjawia się tu pytanie, czy długowieczność MOP oznacza stanowiącą walor tradycję, czy raczej zabójczą sklerozę i geriatrię. Można mieć wątpliwości co do adaptacyjnych zdolności MOP, zwłaszcza jeżeli zważyć na deklarację wydaną przez tę organizację z okazji stulecia jej działania. W mojej ocenie, brak w niej jakiejś szerszej, nowoczesnej wizji problemów prawa pracy i prawa zabezpieczenia społecznego oraz sposobów ich rozwiązywania. Współczesny świat wyraźnie przyspiesza pod wpływem kolejnych rewolucji technicznych i technologicznych, które w zasadniczy sposób wpływają na kształt stosunków pracy i stosunków zabezpieczenia społecznego, a to wymaga nowego spojrzenia na miejsce i rolę prawa pracy i prawa zabezpieczenia społecznego. Chodzi tu głównie o obecne i dające się przewidzieć w niedalekiej przyszłości następstwa wynalazków w dziedzinie elektroniki, sztucznej inteligencji, ale też procesów globalizacji pracy, produkcji i handlu. Globalizacja sprawia, że na ogromnie szeroką skalę dochodzi do migracji pracowników, a to rodzi nowe problemy i zjawiska. Powoduje - między innymi - że produkcja jest przenoszona do biedniejszych krajów, w których zatrudnieni pracują za głodowe pensje, z czego korzystają także europejscy konsumenci płacąc w sklepach niższe ceny. Zatrudnieni w tych krajach pracownicy mogą więc twierdzić, że są ofiarami wyzysku nie tylko dokonywanego przez ich pracodawców, ale że na ich pracy bogacą się także konsumenci w bogatszych krajach. Mamy tu więc do czynienia z pewną pośrednią formą wyzysku, w obliczu którego MOP w istocie wykazuje zupełną bezradność.

Sceptycyzm wobec przeświadczenia, że MOP – tak jak w przeszłości – w należyty i skuteczny sposób będzie sobie radziła z realizacją celów, dla których została powołana, związany jest też ze sposobem ukształtowania jej organizacji. W organizacji tej mamy bowiem do czynienia z trzema stronami, a mianowicie przedstawicielami rządów, przedstawicielami reprezentatywnych organizacji związkowych i przedstawicielami reprezentatywnych organizacji pracodawców. Swego czasu było to rozwiązanie nowatorskie, oceniane jako szczególnie korzystne między innymi z punktu widzenia potrzeby zapewnienia pokoju społecznego. Świat się wszakże zmienił. W wielu krajach doszło do marginalizacji związków zawodowych, a dla gospodarczych korporacji międzynarodowych MOP nie stanowi w żadnej mierze interesującego pola do walki o ich interesy, a to właśnie te korporacje w poważnym stopniu decydują o rzeczywistym kształcie stosunków zatrudnienia na naszym globie. Można więc stwierdzić, że reprezentowanie interesów pracowników i pracodawców przez ich reprezentatywne organizacje w rzeczywistości współcześnie jest mało reprezentatywne.

Zastanawiając się nad kwestią, jak sprawić by stosunki pracy i stosunki zabezpieczenia społecznego były bardziej w swej treści sprawiedliwe i praworządne nie tylko w skali poszczególnych państw, ale również w wymiarze globalnym, stajemy wobec tego samego problemu, który dotyczy nie tylko MOP, lecz wielu innych organizacji międzynarodowych. Ponieważ organizacje te są tworzone z woli państw, to z reguły nie są w stanie dostatecznie przeciwstawić się egoizmom narodowo-państwowym. W warunkach zaś dominacji tego typu egoizmów trudno także w przypadku MOP oczekiwać działań i skutecznych rozstrzygnięć przezwyciężających te egoizmy. W moim przekonaniu sposobem na przezwyciężenie istniejącego impasu byłoby zastąpienie organizacji międzynarodowej przez organizację ponadnarodową do spraw pracy i zabezpieczenia społecznego (pewnego wzorca dostarcza tu przykład Unii Europejskiej). Tylko taka organizacja, o zasięgu światowym lub co najmniej międzykontynentalnym, byłaby w stanie sprostać wyzwaniom, jakie dla zatrudnienia i zabezpieczenia społecznego niesie ze sobą gwałtownie przyspieszający obecnie postęp techniczny i technologiczny oraz ściśle przez niego determinowana globalizacja pracy, wytwórczości i handlu. Obserwując współczesną rzeczywistość zdaję sobie wszakże sprawę, że sformułowany postulat w najbliższym czasie nie jest do zrealizowania, należąc obecnie raczej do świata marzeń. Co do przyszłości należy wierzyć w przemożne pośrednie działanie postępu technicznego i technologicznego, który będzie prowadził do gruntownego przemodelowania stosunków gospodarczych, społecznych i politycznych, w tym także naszego myślenia o sprawach pracy i zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji również do ponadnarodowych rozwiązań prawnych (w miejsce rozwiązań międzynarodowych) skutecznie kształtujących sprawiedliwe stosunki zatrudnienia.

Inspiracją dla napisania niniejszego felietonu była moja rozmowa z prof. Ireną Borutą. Całą odpowiedzialność za zarysowane w nim twierdzenia i sugestie – co oczywiste – ponosi jednak niżej podpisany.

Walerian Sanetra

Odbiór osobisty 0 €
Kurier Inpost 4 €
Kurier FedEX 4 €
Inpost Paczkomaty 4 €
Free delivery in Reader's Club from 44 €