Gospodarka na usługach społeczeństwa. Wprowadzenie do wiedzy o polityce gospodarczo-społecznej
Publication date: 2026
Place publication: Warszawa
Publication: I
Binding: paperback
Format: B5
Prowadząc na studiach ekonomicznych przez wiele lat wykłady z polityki gospodarczej i zalecając studentom jako podstawową literaturę do tego przedmiotu klasyczne już dziś podręczniki i opracowania z tej dziedziny, narastało we mnie odczucie, że przekazując wiedzę o zależnościach i technikach oddziaływania państwa na gospodarkę, zdecydowanie za mało zwracam im uwagę zarówno na ograniczenia i słabości tej wiedzy warunkujące skuteczność i zakres jej efektywnego wykorzystania w praktyce, jak i przede wszystkim na to, czemu oddziaływanie to ma ostatecznie służyć.
Skłoniło to mnie do podjęcia próby przygotowania opracowania o polityce gospodarczej, w którym obok ukazania jak państwo może wpływać na procesy społeczno-gospodarcze, nacisk zostanie położony na to, czy i pod jakimi warunkami oddziaływanie to służy zaspokajaniu najszerzej rozumianych potrzeb społeczeństwa. Przy tym przyjąłem że, oddziaływanie to zawsze musi opierać się na naszej wiedzy o stanie i mechanizmach funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki oraz wynikających z charakteru i poziomu rozwoju gospodarczo-społecznego warunkach prowadzenia polityki gospodarczej. W rezultacie celami, jakie postawiłem sobie w tej książce, jest ukazanie, czy i jak polityka gospodarcza służy osiąganiu celów społeczeństwa oraz wskazanie na jej zależność od stanu i sposobu interpretacji naszej wiedzy o gospodarce.
Autor
WSTĘP
WPROWADZENIE. ISTOTA, CECHY I SKŁADNIKI POLITYKI GOSPODARCZEJ
CZĘŚĆ I
1. PAŃSTWO JAKO PODMIOT POLITYKI GOSPODARCZEJ
1.1. Koncepcje i teorie państwa a jego istota i podstawowe cechy
1.2. Rola państwa w polityce gospodarczej według podstawowych koncepcji państwa
1.2.1. Organiczna teoria państwa
1.2.2. Naturalistyczna, teologiczna i narodowa teoria państwa
1.2.3. Teoria umowy społecznej
1.2.4. Klasowa teoria państwa
1.2.5. Socjologiczne i psychologiczne teorie państwa i prawa
1.3. Podsumowanie
2. TEORIE EKONOMICZNE JAKO PODSTAWA POLITYKI GOSPODARCZEJ
2.1. Przedklasyczna (merkantylizm, protekcjonizm oraz fizjokratyzm) myśl ekonomiczna jako podstawa polityki gospodarczej
2.2. Klasyczne teorie równowagi jako podstawa polityki gospodarczej
2.3. Nieklasyczne XIX-wieczne teorie ekonomiczne i ich konsekwencje dla polityki gospodarczej
2.4. Keynesowska rewolucja w teorii ekonomii i jej wpływ na politykę gospodarczą
2.5. Neoliberalne koncepcje polityki gospodarczej
2.5.1. Monetaryzm
2.5.2. Teoria praw własności
2.5.3. Ekonomia podaży
2.5.4. Teorie wyboru publicznego
2.5.5. Teoria racjonalnych oczekiwań
2.5.6. Wnioski wynikające z neoliberalizmu dla polityki gospodarczej
2.6. Krytyka neoliberalizmu i heterodoksyjne podstawy polityki gospodarczej
2.7. Podsumowanie
CZĘŚĆ II. CELE I MECHANIZMY ODDZIAŁYWANIA POLITYKI GOSPODARCZEJ
3. STRUKTURA, HIERARCHIZACJA I KOŃCOWE CELE POLITYKI GOSPODARCZEJ
3.1. Hierarchia celów polityki gospodarczej. Kryteria grupowania i strukturyzacji celów polityki gospodarczej
3.2. Ostateczne cele polityki gospodarczej (cele pierwszego rzędu)
3.2.1. Cele związane z istnieniem i funkcjonowaniem państwa
3.2.2. Cele służące zaspokojeniu ekonomicznych potrzeb społecznych
3.2.3. Cele związane z realizacją pozaekonomicznych (duchowych, kulturowych czy osobowościowych) wartości społecznych
3.2.4. Cele związane ze stosunkiem człowieka (społeczeństwa) do jego otoczenia naturalnego, dziś najczęściej określane jako cele ekologiczne .109
3.3. Podsumowanie
4. EKONOMICZNE CELE POLITYKI GOSPODARCZEJ (CELE DRUGIEGO RZĘDU)
4.1. Wysoki poziom aktywności ekonomicznej i efektywność gospodarowania
4.2. Osiąganie równowagi i stabilności procesów gospodarczych
4.2.1. Równowaga gospodarcza w ujęciu statycznym
4.2.2. Równowaga gospodarcza w ujęciu dynamicznym, czyli stabilizacja koniunktury
4.3. Wzrost gospodarczy jako ekonomiczny cel polityki gospodarczej
4.4. Międzynarodowa konkurencyjność gospodarki
4.4.1. Określenie czynników konkurencyjności gospodarki i możliwości kształtowania ich przez narzędzia polityki gospodarczej
4.4.2. Zakres porozumień międzynarodowych i norm traktatowych stosowanych w celu zapewnienia w stosunkach międzynarodowych reguł uczciwej konkurencji
4.4.3. Dopuszczalność i zagrożenia związane ze stosowaniem takich narzędzi podnoszenia konkurencyjności, jak dumping płacowy, socjalny, podatkowy czy ekologiczny
4.5. Podsumowanie
5. NAJCZĘŚCIEJ SPOTYKANE ZADANIA POLITYKI GOSPODARCZEJ
5.1 . Zadania polityki gospodarczej służące zapewnieniu istnienia oraz siły i potęgi państwa
5.1.1. Rozwój zdolności obronnych i sprawności sił porządku publicznego
5.1.2. Rozwój potencjału przemysłu obronnego
5.1.3. Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, żywnościowego oraz informacyjnego i informatycznego
5.2. Zadania polityki gospodarczej służące osiąganiu celów ekonomicznych
5.2.1. Zwalczanie (ograniczanie) inflacji
5.2.2. Ograniczanie deficytu i długu publicznego
5.2.3. Zapewnienie pełnego zatrudnienia i/lub ograniczanie bezrobocia
5.2.4. Wspieranie eksportu i uzyskanie długookresowej równowagi w gospodarczych stosunkach międzynarodowych
5.2.5. Wspieranie inwestycji krajowych
5.2.6. Przyciąganie inwestycji i kapitałów zagranicznych
5.2.7. Wspieranie rozwoju edukacji, nauki i postępu technicznego oraz organizacyjnego jako czynników wzrostu
5.2.8. Rozwój infrastruktury gospodarczej, technicznej i instytucjonalnej
5.3. Społeczne zadania polityki gospodarczej
5.3.1. Zapewnienie pełnego zatrudnienia i/lub ograniczanie bezrobocia
5.3.2. Wzrost dochodów umożliwiający zapewnienie wzrostu konsumpcji i zaspokojenie podstawowych potrzeb społecznych
5.3.3. Ograniczanie nadmiernych różnic społecznych
5.3.4. Wspieranie systemu mieszkalnictwa
5.3.5. Zapewnienie powszechnego dostępu do podstawowych usług publicznych
5.4. Zadania ekologiczne w polityce gospodarczej
5.5. Podsumowanie
6. PROBLEM WYBORU CELÓW POLITYKI GOSPODARCZEJ
6.1. Wielorakość celów a mierzalność i porównywalność preferencji społecznych
6.2. Normatywne teorie wyboru celów polityki gospodarczej. Racjonalne przesłanki i metody wyboru celów polityki gospodarczej
6.2.1. Zasada i optimum Pareto jako metoda wyboru celów polityki gospodarczej
6.2.2. Wybór celów z wykorzystaniem logiki programowania matematycznego
6.2.3. Budowa syntetycznej funkcji celu polityki gospodarczej
6.3. Pozytywne podejście do wyboru celów polityki gospodarczej – społeczno-polityczne uwarunkowania i mechanizmy wyboru celów
6.3.1. Wybór celów polityki gospodarczej w systemach autorytarnych i totalitarnych
6.3.2. Wybór celów polityki gospodarczej w demokratycznych systemach sprawowania władzy
6.4. Podsumowanie
7. GŁÓWNE RODZAJE POLITYKI GOSPODARCZEJ WYBRANE ZE WZGLĘDU NA JEJ CELE
7.1. Polityka stabilizacji koniunktury wraz z polityką antyinflacyjną
7.1.1. Polityka antyinflacyjna
7.1.2. Pozapieniężne zagrożenia koniunktury
7.2. Polityka wzrostu gospodarczego
7.3. Polityka strukturalna
7.4. Polityka zwalczania bezrobocia
7.5. Polityka społeczna
7.6. Polityka klimatyczna
7.7. Podsumowanie
8. SPOSOBY ODDZIAŁYWANIA PAŃSTWA NA GOSPODARKĘ
8.1. Ustrojowe i prawno-systemowe narzędzia i uwarunkowania polityki gospodarczej
8.2. Pośrednie, prawno-regulacyjne instrumenty kształtowania procesów gospodarczych
8.3. Bezpośrednie, dyrektywne i prawno-administracyjne narzędzia polityki gospodarczej
8.4. Pośrednie, ekonomiczne narzędzia realizacji polityki gospodarczej
8.5. Bezpośrednie, ekonomiczne działanie państwa w gospodarce
8.6. Pośrednie, indykatywno-informacyjne narzędzia polityki gospodarczej
8.7. Planowanie, prognozowanie, programowanie oraz opracowanie strategii rozwoju społeczno-gospodarczego jako specyficzne formy i narzędzia polityki gospodarczej
8.8. Podsumowanie
ZAKOŃCZENIE. MODELE POLITYKI GOSPODARCZEJ
PODSUMOWANIE
BIBLIOGRAFIA
Prof. dr hab. Janusz Tomidajewicz – emerytowany prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i Uniwersytetu Zielonogórskiego Były kierownik Katedry Polityki Gospodarczej i Planowania Rozwoju UEP, członek zarządu Wojewódzkiego PTE w Poznaniu i Zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Naukowego Réseau ERECO-PGV oraz członek Międzynarodowej Grupy Badawczej – Euromemorandum Group. Autor i redaktor badań orazpublikacji poświęconych problemom polityki gospodarczej i społecznej Polski oraz Unii Europejskiej, a także źródłom i metodom zwalczania kryzysu finansowego i gospodarczego. Kierownik zespołu i redaktor okresowych raportów o sytuacji gospodarczo-społecznej Polski publikowanych w latach 2016–2022 pt. Obserwatorium Ekonomiczne PTE jako dodatek on-line do „Przeglądu Ekonomicznego”.
| Odbiór osobisty | 0 € |
| Inpost Paczkomaty | 3 € |
| Kurier Inpost | 4 € |
| Kurier FedEX | 4 € |
| Free delivery in Reader's Club | from 59 € |